Ισραήλ: Κυρίαρχος του παιγνιδιού ο Μπενιαμίν Νετανιάχου – Τι σημαίνει η εκλογή του για την Ελλάδα

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου,  ήταν ο μεγάλος νικητής, στις εκλογές στο Ισραήλ, πριν από λίγες μέρες. Tο αποτέλεσμα της περασμένης Τρίτης αποτελεί ένα τεράστιο θρίαμβο, για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου . Ο γερόλυκος της ισραηλινής πολιτικής σκηνής παρά το γεγονός ότι είναι αντιμέτωπος με πάμπολες υποθέσεις στα δικαστήρια κατηγορούμενος για διαφθορά κατάφερε όχι μόνο να διασωθεί για άλλη μια φορά, αλλά και να αυξήσει τα εκλογικά ποσοστά του.

«Πατώντας» γερά πάνω σε θέματα ασφάλειας και ισχύς ο 73χρονος πολιτικός έπεισε την πλειοψηφία των συμπατριωτών του, πως είναι ο μόνος που μπορεί να τους εγγυηθεί καλύτερες μέρες. «Ο λαός θέλει πυγμή, όχι αδυναμία», τόνισε λίγο μετά που έκλεισαν οι κάλπες, ενώ οι ψηφοφόροι του πανηγύριζαν την εκλογική του επιστροφή στην εξουσία φωνάζοντας «Μπίμπι, βασιλιά του Ισραήλ»

Για το πώς αναλύεται η ανατροπή που δημιούργησε το εκλογικό αποτέλεσμα στο Ισραήλ, με την επικράτηση του «δεξιού μπλοκ» έναντι του λεγόμενου «μπλοκ της αλλαγής», καθώς και τι θα σημάνει για το εσωτερικό αλλά κυρίως τις εξωτερικές σχέσεις της χώρας η πέμπτη επάνοδος του Νετανιάχου στην εξουσία, μίλησε ο δημοσιογράφος Βίκτωρ Ελιέζερ, ανταποκριτής στην Ελλάδα της μεγαλύτερης ισραηλινής εφημερίδας Yedioth Achronoth (Τελευταία Νέα).

Τα τελικά αποτελέσματα των ισραηλινών εκλογών έφεραν και πάλι ελάχιστη διαφορά ψήφων/ποσοστών (0.01%) μεταξύ του «μπλοκ της δεξιάς» (Λικούντ και συντηρητικά/σιωνιστικά θρησκευτικά κόμματα) και του λεγόμενου «μπλοκ της αλλαγής», (πολιτικές δυνάμεις κέντρου/Λαπίντ), αριστερά και αραβικά κόμματα).

Ωστόσο, λόγω του εκλογικού συστήματος -απλή αναλογική, αλλά και όριο 3,25% για την είσοδο ενός κόμματος στη Βουλή- η πλειοψηφία εδρών που συγκεντρώνεται γύρω από το Λικούντ είναι αυτή τη φορά ισχυρή (65 έδρες στην Κνεσέτ των 120 εδρών).

Ανεξαρτήτως των επιμέρους αριθμών και ποσοστών, οι Ισραηλινοί έδειξαν πως επιθυμούσαν να τελειώνουν με μια κυβερνητική αστάθεια 3,5 χρόνων που οδήγησε στο ρεκόρ των 5 εκλογικών αναμετρήσεων ! Αυτό αποτυπώνεται στην μεγάλη συμμετοχή των ψηφοφόρων στις εκλογές (σχεδόν 71%), καθώς και σταθερή υποστήριξη του Λικούντ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε αντίθεση με τα κόμματα του κέντρου και της αριστεράς. Επίσης, ένας νέος παράγων είναι η κατάληψη της τρίτης θέσης στην Κνεσέτ και με μεγάλο αριθμό εδρών από το Θρησκευτικό Σιωνιστικό Κόμμα του Ιταμάρ Μπεν Γκβίρ, που είναι ο μεγαλύτερος νικητής των εκλογών.

Ο… εφτάψυχος Νετανιάχου

Πάντως, ανεξαρτήτως προτιμήσεων, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αποδεικνύεται πως είναι όχι μόνον πολιτικά εφτάψυχος, αλλά ότι διαθέτει πολύ μεγαλύτερο εκτόπισμα από όλους τους υπόλοιπους πολιτικούς αρχηγούς εδώ και χρόνια στο Ισραήλ.

Επίσης, η νίκη του, αν δεν αποτελεί μια «αθώωσή του δια της λαϊκής ψήφους» για όλες τις νομικές εκκρεμότητες που έχει, είναι σίγουρο πως θα φρενάρει τις σχετικές δικαστικές διαδικασίες σε βάρος του. Και στο επίπεδο αυτό η επικράτησή του θα είναι σχεδόν πλήρης αν κατορθώσει να μεταρρυθμίσει το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, όπως επιθυμεί.

Η εξωτερική πολιτική

Σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική της νέας κυβέρνησης αναμένεται:

– Σκλήρυνση της πολιτικής έναντι των Παλαιστινίων έως διακοπή κάθε ειρηνευτικής προσπάθειας (αν και όχι έως του σημείου που ζητά ο Γκβιρ για κατάργηση της Παλαιστινιακής αρχής και προσάρτησης της Δ. Όχθης)

-Επιθετική πολιτική σε ό, τι αφορά την αντιμετώπιση του Ιράν και αποτροπή κάθε διεθνούς συμφωνίας μαζί του (αν και όχι απόφαση για βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του)

-Ψυχρές σχέσεις με την κυβέρνηση Μπάιντεν και καλύτερες με τους Ρεπουμπλικανούς, ειδικά κερδίζοντας τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο -Συνέχιση του πνεύματος των Συμφωνιών του Αβραάμ με σειρά αραβικών χωρών

-Τήρηση της Συμφωνίας με το Λίβανο για τη διευθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ τους (παρά τις περί του αντιθέτου διακηρύξεις Νετανιάχου).

Επίσης, έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πώς θα εξελιχθούν οι ήδη προσεκτικές σχέσεις του Ισραήλ με τη Ρωσία του Πούτιν, με τον οποίο, ως γνωστόν, είχε πολύ καλές σχέσεις ο μέλλον πρωθυπουργός.

H Ελλάδα και η Τουρκία

Ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα έχει το πώς αναμένεται να τοποθετηθεί η νέα εξουσία σε σχέση με Ελλάδα, Κύπρο και Τουρκία.

Η συνέχιση των ιδιαίτερα καλών σχέσεων της Αθήνας και της Λευκωσίας με το Τελ Αβίβ δεν αναμένεται να διακόψει την επαναπροσέγγιση της Τουρκίας με το Ισραήλ και σε καμιά περίπτωση να υπάρξει επιστροφή στις ρήξεις του 2010 και του 2016.

Ενδεχομένως να υπάρξει μόνον επιβράδυνση, λόγω της όχι καλής χημείας του Νετανιάχου με τον Ερντογάν. Το Τελ Αβίβ διακηρύττει πως η αναθέρμανση των σχέσεων με την Άγκυρα δεν επηρεάζει σε τίποτα τις ήδη θερμές σχέσεις με την Αθήνα.

Στην Ελλάδα, όμως, έχει μείνει η αρνητική αίσθηση από την ακύρωση, για δεύτερη φορά, επίσκεψης του μέχρι τώρα υπουργού Άμυνας Μπένι Γκανζ στο Κέντρο Αεροπορικής Εκπαίδευσης της Καλαμάτας -παρά την εξήγηση που δόθηκε από ισραηλινής πλευράς- και την μετά μια εβδομάδα άφιξη Γκάνζ στην Άγκυρα για συνάντηση με τον τούρκο ομόλογό του Χουλουσί Ακάρ.

Ακόμη, η συνεργασία 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ) αναμένεται να προβληθεί ξανά, αλλά Αθήνα και Λευκωσία ενδεχομένως να χρειαστούν πιο συγκεκριμένες κινήσεις από το Τελ Αβίβ, όπως η αναβίωση του σχεδίου για τον αγωγό East Med και η πώληση στην Κύπρο του συστήματος αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής προστασίας Iron Dome (Σιδηρούς Θόλος).

Ασυλία για τις δίκες

Σκιές στον εκλογικό θρίαμβο που κατέγραψε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ρίχνουν οι κατηγορίες με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπος. Ο μακροβιότερος ηγέτης του Ισραήλ κατηγορείται για απάτη, παραβίαση εμπιστοσύνης και αποδοχή δωροδοκιών σε μια σειρά σκανδάλων που αφορούν πλούσιους συνεργάτες και μεγιστάνες των Μέσων Ενημέρωσης. Για αυτό το λόγο από τον περασμένο χρόνο βρίσκονται σε εξέλιξη δικαστικές διαδικασίες.

Ο «Μπίμπι» αρνείται τις κατηγορίες θεωρώντας τη δίκη του ως κυνήγι μαγισσών εναντίον του, που ενορχηστρώνεται από εχθρικά Μέσα Ενημέρωσης και ένα μεροληπτικό δικαστικό σύστημα. Η επάνοδός του στην εξουσία θα σηματοδοτήσει εξελίξεις και προς αυτή την κατεύθυνση. Σύμφωνα με αναλυτές είναι πολύ πιθανόν να επιδιώξει να εξασφαλίσει ασυλία για τον εαυτό του, με την υποστήριξη της ακροδεξιάς συμμαχίας του, που υπόσχεται να αναθεωρήσει το σύστημα απονομής δικαιοσύνης. Έχοντας πάντως μια σχετικά ισχυρή πλειοψηφία στην Κνεσέτ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είναι σε θέση να μπορεί να αποδυναμώσει το δικαστικό σώμα και τους θεσμούς επιβολής του νόμου, ώστε να αποφύγει να βρεθεί ξανά ενώπιον του νόμου και το κυριότερο να καταδικαστεί.

Σε αναμμένα κάρβουνα η αραβική μειονότητα

Πρωταγωνίστρια των τελευταίων βουλευτικών εκλογών, η άκρα δεξιά ετοιμάζεται να μετάσχει για πρώτη φορά στον κυβερνητικό συνασπισμό στο Ισραήλ με στόχο «να ενισχύσει την εβραϊκή ταυτότητα» της χώρας, προς μεγάλη ανησυχία της αραβικής μειονότητας. Πριν δύο χρόνια το ακροδεξιό κόμμα του Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ κατάφερε να συγκεντρώσει μόλις το 0,42% των ψήφων στις εκλογές. Ένα χρόνο αργότερα ο Μπενιαμίν Νετανιάχου άσκησε την επιρροή του προκειμένου ο Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ να ενώσει τις δυνάμεις του με έναν άλλο ακροδεξιό πολιτικό, τον Μπεζαλέλ Σμότριτς, με την ίδρυση του κόμματος «Θρησκευτικός Σιωνισμός». Το κόμμα συγκέντρωσε σε εκείνη την εκλογική αναμέτρηση το 5% των ψήφων.

Σήμερα ο Θρησκευτικός Σιωνισμός είναι το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας, έχοντας συγκεντρώσει ποσοστό 11%, δηλαδή μισό εκατομμύριο ψήφους. Μια άνοδος που συνδέεται τόσο με την τάση της ισραηλινής κοινωνίας να στραφεί προς τα δεξιά όσο και με τις πρόσφατες εξελίξεις, εκτιμούν οι αναλυτές. «Ο Νετανιάχου νομιμοποίησε την ακροδεξιά διότι την είχε ανάγκη για τον συνασπισμό του, την ώρα που πολλοί Ισραηλινοί τη θεώρησαν απλώς ως μια πιο σκληρή εκδοχή του κόμματος του Λικούντ», εξήγησε ο Γιόσι Κλάιν Χαλεβί, ερευνητής του ινστιτούτου Shalom Hartman στην Ιερουσαλήμ.

Ο Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ κινήθηκε μεθοδικά. Υιοθετώντας το εγχειρίδιο της ευρωπαϊκής άκρας δεξιάς, κυρίως αυτό της Μαρίν Λεπέν, κατάφερε να αλλάξει την εικόνα του και να εμφανιστεί ως ένας αξιοσέβαστος πολιτικός πείθοντας πολλούς ψηφοφόρους ότι είναι μετριοπαθής. Σημαντικό ρόλο, ανέφερε ο Ισραηλινός ερευνητής, έπαιξε και το γεγονός πως κοινωνία του Ισραήλ γίνεται ολοένα και περισσότερο δεξιά και περισσότερο παραδοσιακή και πιο εθνικιστική από ηθικής και θρησκευτικής άποψης.

Η προοπτική να μετάσχει στην κυβέρνηση η άκρα δεξιά ανησυχεί τους Ισραηλινούς Άραβες, που αποτελούν σχεδόν το 20% του πληθυσμού της χώρας. «Υπάρχει μεγάλη αγανάκτηση για το γεγονός ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου σχηματίζει κυβέρνηση με τον Μπεν Γκβιρ. Οι άνθρωποι ανησυχούν για τα μέτρα που θα εφαρμοστούν και ότι η ένταση θα οξυνθεί στις πόλεις με μικτό πληθυσμό», εξήγησε ο Τζααφάρ Φάραχ διευθυντής της Moussawa, μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης προάσπισης των δικαιωμάτων των Ισραηλινών Αράβων. «Οι πολίτες αναρωτιούνται πώς θα είναι εφικτή η συμφιλίωση μεταξύ Εβραίων και Αράβων. Πραγματικά δεν υπάρχει ελπίδα», υπογράμμισε.

• Ελλάδα
• Ισραήλ