Γιατί συγκρούονται Ταϊλάνδη και Καμπότζη – Οι ευθύνες της Γαλλίας και τα πολιτικά αδιέξοδα

Η συνοριακή διαφορά ανάμεσα στην Ταϊλάνδη και την Καμπότζη εκτείνεται σε βάθος δεκαετιών, πυροδοτώντας ανά διαστήματα στρατιωτικές κρίσεις. Μόνο στο πρόσφατο παρελθόν, το 2008 και το 2011, 40 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις. Η εύθραυστη ισορροπία διαταράχθηκε πάλι αυτές τις μέρες, οδηγώντας σε σφοδρή σύγκρουση με δεκάδες νεκρούς και δεκάδες χιλιάδες εκτοπισμένους. Τι χωρίζει όμως δύο κράτη, που στο μυαλό των σύγχρονων Δυτικών είναι τόποι εξωτικών διακοπών και όχι τόποι πολεμικών συγκρούσεων;

Η ρίζα της διαφοράς βρίσκεται στο αποικιακό παρελθόν της Ευρώπης και σε αποφάσεις που δεν πήρε ούτε η Μπανγκόκ, ούτε η Πνομ Πενχ, αλλά το Παρίσι. Ταϊλάνδη και Καμπότζη έχουν περισσότερα από 800 χιλιόμετρα κοινών συνόρων. Την οριοθέτηση των δύο κρατών όμως έκανε η Γαλλία, η οποία κατείχε την Καμπότζη μέχρι το 1953. Τα σύγχρονα σύνορα βασίζονται σε γαλλικό χάρτη του 1907. Η Καμπότζη υποστηρίζει ότι ο χάρτης έχει νομική ισχύ, ενώ η Ταϊλάνδη υποστηρίζει ότι είναι άκυρος.

Το αποτέλεσμα είναι και οι δύο χώρες να διεκδικούν το «σμαραγδένιο τρίγωνο», μια περιοχή στην παραμεθόριο στην οποία υπάρχουν και σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Η διαφορά επικεντρώνεται σε έναν ναό ηλικίας άνω των χιλίων ετών, ο οποίος δόθηκε στην Καμπότζη το 1962, με απόφαση τους Διεθνούς Δικαστηρίου. Η Ταϊλάνδη δεν αναγνωρίζει ωστόσο την αρμοδιότητα του δικαστηρίου για την υπόθεση.

Η παρούσα κρίση τροφοδοτείται και από την πολιτική κατάσταση στα δύο κράτη. Η Καμπότζη κυβερνάται από την οικογένεια Χουν. Ο επί τέσσερις δεκαετίες ηγέτης της χώρας, Χουν Σεν, παρέδωσε την εξουσία το 2023 στον γιο του, Χουν Μανέτ, και κράτησε για τον εαυτό του το αξίωμα του προέδρου της Γερουσίας. Αναλυτές που μίλησαν στον Guardian εκτιμούν ότι μια κρίση που θα προκαλέσει εθνικιστικό παροξυσμό θα ενισχύσει τη θέση και τη δημοτικότητα του Χουν Μανέτ. Παράλληλα, θα αποσπάσει την προσοχή των πολιτών της Καμπότζης από τα οικονομικά προβλήματα της χώρας.

Την ίδια στιγμή, η Ταϊλάνδη περνάει περίοδο πολιτικής αστάθειας, εξαιτίας της διαρροής τον περασμένο Ιούνιο τηλεφωνικής συνομιλίας της πρωθυπουργού Πεατονγκτάρν Σιναουάτρα με τον Χουν Σεν. Η συνομιλία αποσκοπούσε στην αποκλιμάκωση της έντασης στα σύνορα. Ωστόσο σε αυτή η Σιναουάτρα αποκαλεί «θείο» τον ισχυρό άνδρα της Καμπότζης και ακούγεται να του λέει πως αν υπάρχει κάτι που θέλει, θα το τακτοποιήσει. Οι αναφορές εξαγρίωσαν τους εθνικιστές, αλλά και τις Ένοπλες Δυνάμεις, που παίζουν σημαντικό πολιτικό ρόλο στην Ταϊλάνδη, θέτοντας σε αμφιβολία τη βιωσιμότητα της κυβέρνησης Σιναουάτρα.

• Καμπότζη
• Ταϊλάνδη