Κλιμάκωση ΗΠΑ – Ιράν: Απειλές πολέμου, διαδηλώσεις-φωτιά και φόβοι γενικευμένης σύρραξης στη Μέση Ανατολή

Η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εισέρχεται στην πιο επικίνδυνη φάση των τελευταίων δεκαετιών, με τη ρητορική πολέμου να συνυπάρχει με μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον να αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης.

Η κατάσταση στο Ιράν θυμίζει σημείο καμπής. Οι κινητοποιήσεις που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου του 2025 έχουν εξελιχθεί στη σοβαρότερη εσωτερική πρόκληση για το καθεστώς από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, την ώρα που η διεθνής ένταση ανεβάζει επικίνδυνα τον δείκτη αστάθειας σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Διαδηλώσεις χωρίς προηγούμενο και αιματηρή καταστολή στο Ιράν

Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν με ταχύτητα σε μεγάλες πόλεις, παρά τα αυστηρά μέτρα ασφαλείας. Σύμφωνα με το Human Rights Activists News Agency (HRANA), τουλάχιστον 2.586 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τις δυνάμεις ασφαλείας, ενώ πάνω από 10.000 πολίτες έχουν συλληφθεί. Ιρανός αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι ο αριθμός των νεκρών ενδέχεται να προσεγγίζει τις 2.000, επιβεβαιώνοντας έμμεσα την κλίμακα της βίας.

Το καθεστώς έχει επιβάλει σχεδόν πλήρη διακοπή του διαδικτύου, επιχειρώντας να περιορίσει τη ροή πληροφοριών και να αποκρύψει το εύρος της καταστολής. Παρ’ όλα αυτά, εικόνες και μαρτυρίες συνεχίζουν να διαρρέουν, τροφοδοτώντας διεθνή κατακραυγή.

Iranian state media broadcasted what it said was aftermath of country-wide protests from various cities in Iran. Fires, overturned cars, vandalized buildings and a smashed ATM are seen in the footage taken after protests last week.

Widespread anti-government protests have been… pic.twitter.com/hjrQPCAYzA

— CBS News (@CBSNews) January 14, 2026

ΗΠΑ – Ιράν: Ρητορική πολέμου και «κλειδωμένα και φορτωμένα» μηνύματα

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υιοθετήσει μια πρωτοφανή ρητορική υπέρ των Ιρανών διαδηλωτών. Σε αναρτήσεις του στο Truth Social, κάλεσε ανοιχτά τους πολίτες «να συνεχίσουν να διαδηλώνουν» και να «αναλάβουν τον έλεγχο των θεσμών», δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι «έτοιμες να επέμβουν» και ότι η αμερικανική ισχύς είναι «κλειδωμένη και φορτωμένη».

Την ίδια στιγμή, ο Λευκός Οίκος σκληραίνει τη στάση του. Η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ ξεκαθάρισε ότι οι αεροπορικές επιδρομές αποτελούν μία από τις επιλογές στο τραπέζι, ενώ επιβεβαιώθηκε η ακύρωση όλων των προγραμματισμένων επαφών με Ιρανούς αξιωματούχους.

Παγωμένες διαπραγματεύσεις και διπλή γλώσσα από την Τεχεράνη

Οι όποιες διπλωματικές γέφυρες φαίνεται να έχουν κοπεί. Όπως μεταδίδει το Reuters, οι συνομιλίες μεταξύ του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί και του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ έχουν παγώσει, παρά τις προηγούμενες ενδείξεις προόδου.

Δημόσια, η Τεχεράνη επιχειρεί να κρατήσει ισορροπίες. Ο Αραγκτσί δηλώνει ότι «το Ιράν δεν επιδιώκει πόλεμο, αλλά είναι απολύτως έτοιμο γι’ αυτόν», αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο «δίκαιων διαπραγματεύσεων». Ωστόσο, αμερικανικές πηγές σημειώνουν ότι τα μηνύματα που μεταφέρονται παρασκηνιακά έχουν πολύ διαφορετικό και πιο σκληρό τόνο.

Στρατιωτικές κινήσεις και ανησυχία στον Περσικό Κόλπο

Η ένταση αποτυπώνεται και στο πεδίο. Το Πεντάγωνο έχει ξεκινήσει την απομάκρυνση μη απαραίτητου προσωπικού από την αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη αμερικανική βάση στη Μέση Ανατολή, όπου σταθμεύουν περίπου 10.000 στρατιώτες. Ανάλογη οδηγία απόσυρσης εξέδωσε και η Βρετανία για το δικό της προσωπικό.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι σε περίπτωση επίθεσης, το Ιράν θα απαντήσει με πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή. Ιρανός αξιωματούχος στο Ιράκ προειδοποίησε χαρακτηριστικά ότι «όλες οι αμερικανικές βάσεις είναι νόμιμοι στόχοι».\

Χεζμπολάχ, Στενό του Ορμούζ και το φάσμα περιφερειακής έκρηξης

Διπλωματικές πηγές αποκάλυψαν ότι ζητήθηκαν διαβεβαιώσεις από τη Χεζμπολάχ πως δεν θα εμπλακεί στρατιωτικά σε περίπτωση αμερικανικής ή ισραηλινής επίθεσης. Η απάντηση ήταν ασαφής: η οργάνωση δεν σκοπεύει να δράσει, εκτός αν η επίθεση θεωρηθεί «υπαρξιακή» για την ηγεσία του Ιράν.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι ένα ευρύτερο πολεμικό σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και αμερικανικά πλοία, αλλά και απειλές που αγγίζουν το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Το δίλημμα της Ουάσιγκτον και ο ρόλος των διαδηλωτών

Ο Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα. Η σκληρή ρητορική του έχει ενθαρρύνει τους διαδηλωτές, όμως μια περιορισμένη ή συμβολική στρατιωτική κίνηση θα μπορούσε να εκληφθεί ως εγκατάλειψη όσων ρισκάρουν τη ζωή τους στους δρόμους της Τεχεράνης.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η επιλογή της αυτοσυγκράτησης μπορεί να θεωρηθεί στρατηγικά ορθή, αλλά πολιτικά και ηθικά αμφιλεγόμενη. Την ίδια ώρα, ο ΟΗΕ δηλώνει «σοκαρισμένος» από τη βιαιότητα, ενώ Ευρώπη και ΗΠΑ φοβούνται ότι ένα νέο μέτωπο θα μετατρέψει τη Μέση Ανατολή σε ακόμη πιο εκρηκτική ζώνη.

• ΗΠΑ
• Ιράν