Κοινοβουλευτικά ροκ Ανδρουλάκη και ο αιφνιδιασμός Μητσοτάκη; -Το remake του κρατικού μηχανισμού – Όταν ο Τραμπ τα βρίσκει με τον Πούτιν, το Χόλιγουντ παίρνει τα μέτρα του 

Το Μέγαρο Μαξίμου δείχνει να αντιλαμβάνεται πως η πραγματικότητα δεν γράφεται σε σενάριο του Χόλυγουντ, όπου μια δραματική κορύφωση ακολουθείται από μια ηρωική λύτρωση. Οι διαδηλώσεις έστειλαν ηχηρό μήνυμα και η κυβέρνηση αποφάσισε πως ήρθε η ώρα να δράσει – με το δικό της ρυθμό, φυσικά. Έτσι, οι επόμενες σκηνές περιλαμβάνουν ανασχηματισμούς, ταχείες αλλαγές και μια επιχείρηση διαχείρισης κρίσης, που μοιάζει περισσότερο με σενάριο πολιτικού θρίλερ παρά με εφαρμοσμένη πολιτική. Το “Ποτέ ξανά” επαναλαμβάνεται σαν το πιο δραματικό catchphrase της σεζόν, όμως ο θεατής έχει δει το ίδιο έργο πολλές φορές. Το ζήτημα είναι αν θα υπάρξει και φινάλε, ή αν πρόκειται για ακόμη ένα επεισόδιο μιας σειράς που παίζεται στο repeat.

Η Βουλή ως σκηνικό πολιτικού δράματος

Η επόμενη πράξη παίζεται στο Κοινοβούλιο, όπου η κυβέρνηση ετοιμάζεται να απαντήσει σε μομφές και προανακριτικές, ενώ επιχειρεί να στήσει το δικό της αφηγηματικό σύμπαν. Με τη ΝΔ να προσπαθεί να κρατήσει αρραγή την εικόνα της και την αντιπολίτευση να ακονίζει τα ξίφη της, η μάχη υπόσχεται συγκινήσεις. Οι γαλάζιοι βουλευτές καλούνται να στηρίξουν το σενάριο, βασιζόμενοι σε πορίσματα που άλλοτε αφήνουν περιθώρια ελιγμών κι άλλοτε μοιάζουν με deus ex machina. Κι ενώ όλοι ψάχνουν το επόμενο βήμα, η κεντρική κυβερνητική γραμμή είναι ξεκάθαρη: ανασύνταξη, ελεγχόμενη αντίδραση και, φυσικά, αποφυγή απρόβλεπτων plot twists. Το αν το κοινό θα χειροκροτήσει στο τέλος παραμένει αβέβαιο.

Η δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα, αλλά οι πρωθυπουργοί έχουν διλήμματα

Όταν ένας ηγέτης δηλώνει ότι «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα», το μόνο σίγουρο είναι ότι έχει αρχίσει να μετράει τις εξόδους κινδύνου. Στην πολιτική, όπως και στον κινηματογράφο, όταν κάποιος τονίζει με έμφαση κάτι, συνήθως σημαίνει ακριβώς το αντίθετο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν αντιμετωπίζει μια αντιπολίτευση ικανή να τον ανατρέψει, αλλά μια φθορά που αρχίζει να διαβρώνει το αφήγημά του. Αντί να προετοιμάζεται για έναν εκλογικό περίπατο, έχει βρεθεί να αναλύει ξανά και ξανά το πολιτικό μάθημα του Μακρόν – ενός ηγέτη που προσπάθησε να κάνει μια μεγαλοπρεπή κίνηση και κατέληξε να παρακολουθεί το πολιτικό του κεφάλαιο να ρευστοποιείται σαν κακογραμμένο sequel.

Ο χρόνος είναι εχθρός ή σύμμαχος;

Το δίλημμα για τον Μητσοτάκη δεν είναι αν θα παραδώσει την εξουσία—κανένας πρωθυπουργός δεν το κάνει οικειοθελώς. Είναι αν θα καταφέρει να ελέγξει τους όρους της επόμενης πολιτικής πράξης ή αν θα τον προλάβουν τα γεγονότα. Στο Μαξίμου, οι συζητήσεις θυμίζουν πολιτική σκακιέρα όπου η επόμενη κίνηση πρέπει να γίνει προσεκτικά, χωρίς να ανοίξει δρόμο για πιθανούς δελφίνους. Αν η γαλλική παγίδα του Μακρόν έδειξε κάτι, είναι πως η πρόωρη κίνηση μπορεί να καταλήξει σε στρατηγικό αυτογκόλ. Κι έτσι, ο Μητσοτάκης βαδίζει σε ένα πολιτικό μονοπάτι όπου κάθε απόφαση μοιάζει με σκηνή από το No Country for Old Men—ο χρόνος κυλάει, το παιχνίδι είναι αμείλικτο, και κανείς δεν ξέρει αν η τελευταία ρίψη του νομίσματος θα του βγει κορώνα ή γράμματα.

Κοινοβουλευτικά ροκ και στρατηγικές θέσεις μάχης

Η πολιτική σκακιέρα έχει στηθεί και η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί μια κίνηση που θα μπορούσε να αλλάξει τους συσχετισμούς, αν και παραμένει αβέβαιο ποιος τελικά θα βγει κερδισμένος. Το ΠΑΣΟΚ αποφάσισε να ανεβάσει την ένταση, προχωρώντας σε πρόταση δυσπιστίας, προτού η κυβέρνηση προλάβει να βάλει τη δική της σφραγίδα στις εξελίξεις. Αντί να περιμένει τις πρωτοβουλίες του ΣΥΡΙΖΑ, τραβάει πρώτο τη σκανδάλη, γνωρίζοντας ότι σε ένα κοινοβουλευτικό ντέρμπι οι εντυπώσεις είναι εξίσου σημαντικές με την ουσία. Η αντιπαράθεση με την Κουμουνδούρου βαθαίνει, καθώς η μάχη δεν δίνεται μόνο απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, αλλά και για την κυριαρχία στο προοδευτικό στρατόπεδο. Αν η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού, τότε το ΠΑΣΟΚ δοκιμάζει τα όρια της τέχνης αυτής.

Η πολιτική είναι απρόβλεπτη, όπως και το σενάριο μιας καλής ταινίας

Όμως, το σενάριο περιλαμβάνει και τον αστάθμητο παράγοντα που λέγεται Κυριάκος Μητσοτάκης. Στην κυβέρνηση δεν αποκλείουν ένα αιφνιδιασμό, μια κίνηση τύπου House of Cards, όπου το παιχνίδι αλλάζει ακαριαία. Αντί να περιμένει να αντιμετωπίσει την πρόταση δυσπιστίας, ο πρωθυπουργός μπορεί να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης, ανατρέποντας τη στρατηγική της αντιπολίτευσης και μετατρέποντας μια επιθετική κίνηση σε μπούμερανγκ. Οι ισορροπίες είναι λεπτές, το πολιτικό κλίμα φορτισμένο και η κοινωνία δεν συγχωρεί εύκολα παιχνίδια τακτικής. Αν το ΠΑΣΟΚ δεν παίξει σωστά τα χαρτιά του, κινδυνεύει να βρεθεί στη θέση εκείνου που προσπαθεί να τραβήξει το χαλί, αλλά τελικά χάνει την ισορροπία του.

Όταν ο Τραμπ τα βρίσκει με τον Πούτιν, το Χόλιγουντ παίρνει τα μέτρα του

Όταν η τέχνη συναντά την πολιτική, η Ακαδημία ξέρει πώς να ισορροπεί με χειρουργική ακρίβεια. Μια επιλογή ασφαλής, πολιτικά υπολογισμένη και με εγγυημένο χειροκρότημα: το «Anora» προσέφερε τη χρυσή τομή μεταξύ κοινωνικού σχολιασμού και αποδεκτής πρόκλησης. Ρώσοι μεγιστάνες στο στόχαστρο—πάντα δημοφιλής στόχος στο δυτικό αφήγημα—και μια πρωταγωνίστρια που ενσαρκώνει μια ηρωίδα πιο εύπεπτη από μια αμφιλεγόμενη τρανς φιγούρα. Η απόφαση της Ακαδημίας, κομψά στολισμένη με την αύρα των Καννών, ήρθε σαν διπλωματικό φιλί μεταξύ Ευρώπης και Χόλυγουντ. Σκηνοθεσία, σενάριο και ερμηνεία, όλα σε ένα πακέτο που απέδειξε πως η woke κουλτούρα μπορεί να χαλιναγωγηθεί, αρκεί να σερβίρεται με το σωστό περιτύλιγμα. Και κάπως έτσι, ενώ ο Τραμπ μαλακώνει τη στάση του απέναντι στον Πούτιν, η Ακαδημία έσπευσε να κρατήσει τις αποστάσεις της.

Τα Όσκαρ και οι πολιτικές ατραποί

Πέρυσι, η Ακαδημία έδειξε για άλλη μια φορά την ικανότητά της να λειτουργεί ως εξιλεωτικός μηχανισμός. Ο «Οπενχάιμερ» δεν ήταν απλώς μια ταινία· ήταν το κινηματογραφικό συγχωροχάρτι της Δύσης, ένα απολογητικό νεύμα προς την ιστορία. Φέτος, όμως, το αφήγημα άλλαξε. Πριν τα χρυσά αγαλματίδια, προηγήθηκε μια φωτιά. Κυριολεκτικά και μεταφορικά. Από τις φλόγες που κατάπιαν τις πλαγιές του Λος Άντζελες μέχρι τον εκλογικό ανεμοστρόβιλο του Τραμπ, το Χόλιγουντ βρέθηκε να μετρά όχι μόνο ψήφους, αλλά και καμένα στούντιο. Το αποτέλεσμα; Μια τελετή όπου η πολιτική φόρτιση ξεπέρασε την ίδια την τέχνη. Η woke ευαισθησία έπρεπε να ισορροπήσει, οι υπερβολές να κουρευτούν και η χρυσή τομή να βρεθεί κάπου μεταξύ φεστιβαλικής ανεξαρτησίας και χολιγουντιανής ασφάλειας.

Μνήμη και λήθη στη σκηνή του Dolby Theatre

Η νοσταλγία υπήρξε ανέκαθεν ο ισχυρότερος σύμμαχος των Όσκαρ. Όπως είπε κάποτε ο Πλάτωνας, «η μνήμη είναι η μήτρα της σοφίας»—και φέτος αποδείχθηκε ότι είναι και ο στυλοβάτης των κινηματογραφικών βραβείων. Οι απώλειες των Χάκμαν, Λιντς και Τζόουνς τιμήθηκαν, αλλά η μεγαλύτερη στιγμή ανήκε στον Μόργκαν Φρίμαν. Όχι μόνο για το επικό in memoriam, αλλά και για το μαύρο γάντι που κάλυπτε το τραυματισμένο του χέρι—σύμβολο επιβίωσης σε μια βιομηχανία που ξεχνά τόσο γρήγορα όσο αποθεώνει. Αν κάτι μας δίδαξαν τα φετινά Όσκαρ, είναι πως η μνήμη μπορεί να διαμορφώσει το μέλλον. Και πως, παρά τις φαντασμαγορικές εικόνες, στο τέλος της ημέρας το Χόλιγουντ παραμένει μια γιγάντια πολιτική σκακιέρα, όπου κάθε κίνηση ζυγίζεται, φιλτράρεται και ενίοτε, ξαναγράφεται.

Τα μηνύματα του δρόμου φτάνουν στα έδρανα

Όπως σε κάθε καλό πολιτικό δράμα, η κορύφωση έρχεται όταν η πραγματικότητα ξεπερνά τη σκηνοθεσία. Οι διαδηλώσεις που συγκλόνισαν τη χώρα δεν ήταν απλά ένας ακόμα γύρος διαμαρτυρίας· ήταν η ζωντανή έκφραση μιας κοινωνίας που δεν αρκείται πλέον σε ρητορικά σχήματα και γενικόλογες δεσμεύσεις. Το ΠαΣοΚ, βλέποντας το κύμα οργής, αποφάσισε να μεταφέρει την ένταση των δρόμων στο θεσμικό πεδίο, καταθέτοντας πρόταση δυσπιστίας. Γιατί τι άλλο είναι η πολιτική, αν όχι η τέχνη της ερμηνείας των γεγονότων προς όφελος του αφηγητή; Το στοίχημα για τη Χαριλάου Τρικούπη είναι αν η Βουλή μπορεί να αντέξει την ίδια πίεση που άντεξε το Σύνταγμα.

Μάχη χαρακωμάτων και πολιτική στρατηγική

Στην πολιτική, όπως και στο σινεμά, η σωστή στιγμή κάνει τη διαφορά. Και το ΠαΣοΚ εκτιμά ότι η τωρινή συγκυρία είναι η ιδανική για να ασκήσει τη μέγιστη δυνατή πίεση. Η επιλογή του Ανδρουλάκη να σταθεί στο συλλαλητήριο του Ηρακλείου, αντί να επιδοθεί σε φωνασκίες, δείχνει πως η στρατηγική του κόμματος παραμένει προσεκτική. Απέφυγε τη ρητορική υπερβολή του ΣΥΡΙΖΑ, περίμενε το πόρισμα, ζύγισε το momentum και τώρα μπαίνει στην κοινοβουλευτική αρένα. Ο αντίπαλος όμως δεν είναι εύκολος. Η Νέα Δημοκρατία έχει αποδείξει πως ξέρει να χειρίζεται κρίσεις και να αναδιατάσσει το αφήγημα. Το ερώτημα είναι αν αυτή η μάχη θα φέρει πραγματική αλλαγή ή θα καταλήξει σε μια ακόμα θεαματική σκηνή, όπου η κάθαρση παραμένει πάντα εκτός κάδρου.

Συνέδρια, όργανα και… εσωκομματικές μονομαχίες

Όταν ένα κόμμα αντί να αντιπολιτεύεται την κυβέρνηση, αναλώνεται σε εμφύλιες συγκρούσεις, τότε η εσωτερική του συνοχή θυμίζει περισσότερο σκηνικό από το Gladiator παρά οργανωμένη πολιτική στρατηγική. Η ένταση μεταξύ Πολάκη και Τεμπονέρα είναι απλώς το τελευταίο επεισόδιο σε μια σειρά εσωτερικών τριβών που απειλούν να κάνουν το κόμμα αγνώριστο. Η μετακίνηση στελεχών χωρίς έγκριση από την Κεντρική Επιτροπή δεν είναι λεπτομέρεια, αλλά άλλη μια ένδειξη πως η ηγεσία του κόμματος λειτουργεί με κανόνες που θα ζήλευε και ο Joker του Τοντ Φίλιπς: η ατμόσφαιρα είναι χαοτική, η δομή θολή, και οι σύμμαχοι μετατρέπονται σε αντιπάλους μέσα σε μια στιγμή. Αν το συνέδριο μετατεθεί μετά το Πάσχα, θα χρειαστεί κάτι περισσότερο από ευχές για να μαζευτούν οι πληγές των στρατοπέδων.

Η ειρωνεία της εργατικής αλληλεγγύης

Αλλά αν η κατάσταση στην Πολιτική Γραμματεία θυμίζει μονομαχία, τα οικονομικά των ΜΜΕ του ΣΥΡΙΖΑ θυμίζουν σενάριο μαύρης κωμωδίας. Οι εργαζόμενοι, που αγωνίζονται για μια εναλλακτική φωνή, βρίσκονται εδώ και μήνες απλήρωτοι, σε σημείο που ακόμα και το Parasite να φαντάζει ρομαντικό παραμύθι μπροστά στην οικονομική τους εξαθλίωση. Οι κινητοποιήσεις τους σκοντάφτουν πάνω στη σιωπή της ηγεσίας, ενώ η ειρωνεία δεν έχει όρια: ένα κόμμα που μιλά για κοινωνική δικαιοσύνη, αφήνει τους δικούς του ανθρώπους να παλεύουν με απλήρωτους λογαριασμούς. Αν η αριστερά δεν μπορεί να διαχειριστεί τα δικά της μέσα ενημέρωσης, πώς ακριβώς σκοπεύει να πείσει τους πολίτες ότι μπορεί να κυβερνήσει μια χώρα;

• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Νίκος Ανδρουλάκης
• ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής