Κόκκινος συναγερμός: Θερμοκρασίες–ρεκόρ το 2023 – Τι αναφέρει έκθεση του ΟΗΕ

Ο κόσμος δεν ήταν ποτέ πιο κοντά στην παραβίαση του ορίου παγκόσμιας θέρμανσης των 1,5 C (2,7 F), έστω και προσωρινά, προειδοποίησε η μετεωρολογική υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) επιβεβαίωσε την Τρίτη ότι το 2023 ήταν η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί με σαφή διαφορά. Σε μια έκθεση για το κλίμα διαπίστωσε ότι τα ρεκόρ «σπάστηκαν και σε ορισμένες περιπτώσεις» για βασικούς δείκτες, όπως η ρύπανση από αέρια θερμοκηπίου, οι επιφανειακές θερμοκρασίες, η θερμότητα και η οξίνιση των ωκεανών, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η κάλυψη πάγου της Ανταρκτικής και ο παγετώνας. Ο Andrea Celeste Saulo, γενικός γραμματέας του WMO, είπε ότι ο οργανισμός τώρα «κρούει τον κόκκινο συναγερμό στον κόσμο».

Η έκθεση βρήκε ότι οι θερμοκρασίες κοντά στην επιφάνεια της γης ήταν 1,45 C υψηλότερες πέρυσι από όσο ήταν στα τέλη του 1800, όταν οι άνθρωποι άρχισαν να καταστρέφουν τη φύση σε βιομηχανική κλίμακα και να καίνε μεγάλες ποσότητες άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το περιθώριο σφάλματος 0,12 C στην εκτίμηση της θερμοκρασίας είναι αρκετά μεγάλο, ώστε η Γη μπορεί να έχει ήδη θερμάνει κατά 1,5 C. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι παγκόσμιοι ηγέτες έχουν αθετήσει την υπόσχεση που έδωσαν στο Παρίσι το 2015, να σταματήσουν την παγκόσμια θέρμανση σε αυτό το επίπεδο μέχρι το τέλος του αιώνα, προειδοποιούν οι επιστήμονες, επειδή μετρούν την παγκόσμια θέρμανση χρησιμοποιώντας έναν μέσο όρο 30 ετών, αντί να μετρούν μια αιχμή ενός μόνο έτους.

Η έκθεση κατέγραψε βίαια ακραία καιρικά φαινόμενα –ιδιαίτερα ζέστη– σε κάθε κατοικημένη ήπειρο. Ορισμένα από τα καιρικά φαινόμενα έγιναν ισχυρότερα ή πιο πιθανά λόγω της κλιματικής αλλαγής, έχουν δείξει μελέτες ταχείας απόδοσης.

Η Friederike Otto, κλιματολόγος στο Imperial College του Λονδίνου, είπε: «Εάν δεν σταματήσουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα, το κλίμα θα συνεχίσει να θερμαίνεται, καθιστώντας τη ζωή πιο επικίνδυνη, πιο απρόβλεπτη και πιο ακριβή για δισεκατομμύρια των ανθρώπων στη Γη». Οι επιστήμονες του κλίματος διχάζονται ως προς το αν οι ακραίες θερμοκρασίες που παρατηρήθηκαν στις αρχές του 2024 αντιπροσωπεύουν μια απροσδόκητη επιτάχυνση της κλιματικής κρίσης.

Ορισμένοι δείκτες, όπως οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας, ήταν απροσδόκητα υψηλές -ακόμη και λόγω της επιστροφής του καιρού El Niño που θερμαίνει τους ωκεανούς- ενώ άλλα καιρικά φαινόμενα έχουν φτάσει σε σπάνιες ακραίες τιμές νωρίτερα.

Ο Andreas Fink, μετεωρολόγος στο Karlsruhe Institute για την Τεχνολογία σημειώνει: «Όσον αφορά τις θερμοκρασίες, μπορεί να ειπωθεί ότι ένα έτος όπως το 2023, αν και ακραίο, είναι ήδη δυνατό σε κλιματικές προσομοιώσεις του τρέχοντος κλίματος που θερμαίνεται από τον άνθρωπο. Αλλά δεν μπορούν να προσομοιωθούν όλα τα ακραία καιρικά φαινόμενα με τα τρέχοντα κλιματικά μοντέλα».

Ο WMO βρήκε «μια αχτίδα ελπίδας» στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η ποσότητα της δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών που προστέθηκε το 2023 ήταν σχεδόν 50% μεγαλύτερη από όσες το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με την έκθεση, φέρνοντάς το στο υψηλότερο ποσοστό που έχει παρατηρηθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Ο Simon Lewis, καθηγητής της επιστήμης της παγκόσμιας αλλαγής στο University College του Λονδίνου, είπε ότι η κατάσταση του κλίματος είναι μια «επιταχυνόμενη κρίση» για την ανθρωπότητα.

«Αυτή είναι, δυστυχώς, μόνο η αρχή των πολύ χειρότερων επιπτώσεων που θα ακολουθήσουν, δεδομένου ότι οι εκπομπές άνθρακα εξακολουθούν να αυξάνονται και συνεχίζονται τεράστιες νέες επενδύσεις στην εξόρυξη ορυκτών καυσίμων».

Η έκθεση διαπίστωσε ότι οι θαλάσσιοι καύσωνες έπληξαν το ένα τρίτο του παγκόσμιου ωκεανού κατά μέσο όρο το 2023, βλάπτοντας ζωτικά οικοσυστήματα και συστήματα τροφίμων. Μέχρι το τέλος του έτους, μόλις το 10% του ωκεανού είχε ξεφύγει από τις συνθήκες καύσωνα.

Η κλιματική αλλαγή επιδείνωσε επίσης τα ακραία καιρικά φαινόμενα που άφησαν τους ανθρώπους να πεινούν και τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ακόμα κι αν δεν ήταν ο κύριος παράγοντας στην ταλαιπωρία τους.

Ο αριθμός των ανθρώπων που βρίσκονται σε «οξεία» επισιτιστική ανασφάλεια, έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2019 σε 333 εκατομμύρια άτομα το 2023, σύμφωνα με την έκθεση, που συγκεντρώνονται κυρίως στην Αφρική και τη νότια Ασία. Ο άνισος αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής γίνεται ήδη ξεκάθαρα αισθητός, δήλωσε ο Karsten Haustein, κλιματικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας.

«Η δημόσια συζήτηση, από την άλλη πλευρά, συνεχίζει να προσποιείται ότι τα προβλήματα του παγκόσμιου Νότου δεν επηρεάζουν [τον παγκόσμιο βορρά] –και ότι οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής μπορούν με κάποιο τρόπο να ξεπεραστούν μέσω της τεχνολογίας».

Με πληροφορίες από Guardian

• θερμοκρασία
• κλιματική κρίση
• ΟΗΕ