Κομισιόν: 750 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης – 33,4 δισ. τελικά για την Ελλάδα – Οι τρεις πυλώνες του σχεδίου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα ταμείο ανάκαμψης ύψους 750 δισεκ. ευρώ προκειμένου να αντιμετωπιστεί ή οικονομική κρίση στην ΕΕ που προκλήθηκε από την πανδημία του κορωνοϊού, όπως ανακοίνωσε η  Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κάλεσε σήμερα τους Ευρωπαίους να «παραμερίσουν τις παλιές προκαταλήψεις» και να στηρίξουν το σχέδιό της για ανάκαμψη ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, σε ομιλία της στο ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το σχέδιό της προκαλεί την αντίδραση ορισμένων κρατών μελών , όπως η Ολλανδία, η Αυστρία και η Σουηδία, που θα προτιμούσαν αυτήν η οικονομική στήριξη να γίνει αποκλειστικά δανείων και όχι επιχορηγήσεων, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν προτείνει έναν σχεδιασμό των δύο.

Η Γερμανία εξήγησε στους ευρωβουλευτές ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται να δανεισθεί 750 δισεκατομμύρια ευρών στις αγορές εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα 550 δισεκατομμύρια από τα οποία θα χορηγηθούν ως επιχορηγήσεις και τα 250 υπό μορφήν δανείων προς τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο κατέστησε σαφές ότι οι επιχορηγήσεις συνιστούν «επένδυση» για το μέλλον: «στην ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, στην ψηφιοποίηση της οικονομίας, στην Πράσινη Συμφωνία και στο σθένος». «Είμαι μία επείγουσα και εξαιρετικού χαρακτήρα ανάγκη για μία επείγουσα και εξαιρετικού χαρακτήρα κρίση. Ας βάλουμε στην άκρη τις παλιές προκαταλήψεις. Είναι η ώρα της Ευρώπης, την ώρα που ενισχύονται οι διαφορές και οι ανισότητες… Η κρίση την οποία καλούμαστε τώρα να αντιμετωπίσουμε είναι τεράστια… Αλλά η ευκαιρία για την Ευρώπη είναι επίσης τεράστια, όπως και η ευθύνη μας για να πράξουμε αυτό που πρέπει στην κατάσταση αυτή».

Πόσα θα πάρει η Ελλάδα

Τη χορήγηση στην Ελλάδα του ποσού των 43,5 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του σχεδίου που παρουσίασε για το Ταμείο Ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας, συνολικού ύψους 750 δισ. ευρώ, προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το καθαρό όφελος για την Ελλάδα με βάση την πρόταση αυτή ανέρχεται σε 33 δισ. ευρώ, καθώς η συνεισφορά της για την αποπληρωμή των 750 δισ. ευρώ που θα δανεισθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τις αγορές, προβλέπεται στα 10,1 δισ. ευρώ.

Σε ανάλυσή της για τις ανάγκες ανάκαμψης της Ευρώπης, η Κομισιόν προτείνει να δοθεί στην Ελλάδα ένα πολύ μεγαλύτερο ποσοστό από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης σε σχέση με τη συμμετοχή της χώρας στο ΑΕΠ της ΕΕ, καθώς προβλέπει ότι η μείωση του ΑΕΠ της φέτος θα είναι μεγαλύτερη από τον μέσο όσο των χωρών της ΕΕ καθώς και το γεγονός ότι το κατά κεφαλήν εισόδημά της είναι μικρότερο από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο και ότι έχει υψηλό χρέος. Συγκεκριμένα, το ποσό των 43,5 δισ. ευρώ αντιστοιχεί σε ένα ποσοστό 5,8% των 750 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ η συμμετοχή της Ελλάδας στο ΑΕΠ της ΕΕ ανέρχεται σε 1,3%. Το καθαρό ποσό των 33,4 δισ. ευρώ αντιστοιχεί στο 17,8% του ελληνικού ΑΕΠ.

Eυρωπαίος αξιωματούχος αναφέρει στο Bloomberg, ότι «από το συνολικό ποσό, 500 δισεκατομμύρια θα διανεμηθούν στα κράτη – μέλη με την μορφή επιδοτήσεων και 250 θα μπορούσαν να είναι διαθέσιμα ως δάνεια, σύμφωνα με αξιωματούχο ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί. Προκειμένου να χρηματοδοτήσει την πολιτική της, η ΕΕ θα έπρεπε να δανειστεί έως και 750 δισεκατομμύρια από τις αγορές. Η Ιταλία (σύμφωνα με την πρόταση) θα λάβει 81,8 δισεκατομμύρια ευρώ, η Ισπανία 77,3 δισεκατομμύρια, η Ελλάδα 22,5 δισεκατομμύρια και η Γαλλία 39 δισεκατομμύρια, σύμφωνα με άλλο αξιωματούχο, ο οποίος γνωρίζει τις λεπτομέρειες της πρότασης».

Ιταλία και Ισπανία τη μερίδα του λέοντος

Σύμφωνα με το Reuters και το AFP, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει η Ιταλία και η Ισπανία – οι χώρες που επλήγησαν περισσότερο από την πανδημία του κορωνοϊού – να λάβουν τη μερίδα του λέοντος από το νέο ταμείο ανάκαμψης, δήλωσε υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ΕΕ.

Συνολικά από τα 750 δισεκ. ευρώ που αναμένεται να δανειστεί η Κομισιόν για το ταμείο ανάκαμψης, η Ιταλία θα λάβει 173 δισεκ., από τα οποία τα 82 θα είναι επιχορηγήσεις και τα 91 δισεκ. θα είναι δάνεια.

Η Ισπανία μπορεί να λάβει συνολικά 140 δισεκ. ευρώ, από τα οποία τα 77 δισεκ. θα είναι επιχορηγήσεις και τα 63 δισεκ. δάνεια.

Τρεις πυλώνες

Το σχέδιο της Κομισιόν έχει τρεις βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος αφορά στη συνοχή των κρατών – μελών, ο δεύτερος στην επανεκκίνηση των οικονομιών και ο τρίτος την πρόληψη ενδεχόμενης νέας πανδημίας.

Πρώτος πυλώνας

Ο πρώτος πυλώνας, έχει τρία βασικά σημεία:

• Ταμείο Ανάκαμψης, με προϋπολογισμό 560 δισεκατομμυρίων ευρώ τα οποία θα διατίθενται υπό μορφή επιχορηγήσεων αλλά και δανείων. Η Κομισιόν εδώ υιοθετεί μέρος της γαλλογερμανικής πρότασης.
• Η πρωτοβουλία REACT-EU, που θα παρέχει συμπληρωματική υποστήριξη για τη συνοχή στα κράτη μέλη με προϋπολογισμό 55 δισ. ευρώ, διαθέσιμα από το 2020. Η πρωτοβουλία θα διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει διακοπή στη χρηματοδότηση βασικών στόχων για την αντιμετώπιση της κρίσης.
• Πρόσθετη χρηματοδότηση για Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό γεωργικό ταμείο αγροτικής ανάπτυξης, ενώ και τα ταμεία Συνοχής θα ενισχυθούν ώστε να παρέχουν μεγαλύτερη ευελιξία.

Ο δεύτερος πυλώνας περιέχει μέτρα για την ενίσχυση επιχειρήσεων:

• Νέο μέσο υποστήριξης για την κινητοποίηση ιδιωτικών πόρων για την υποστήριξη επιχειρήσεων που επλήγησαν από την κρίση. Μπορεί να τεθεί σε λειτουργία από το 2020 και θα έχει προϋπολογισμό 31 δισεκατομμύρια, με στόχο να διαθέσει μέσω μόχλευσης περισσότερα από 300 δισεκατομμύρια ευρώ.
• Αναβάθμιση του InvestEU με υπερδιπλασιασμό των κονδυλίων του.
• Νέο επενδυτικό ταμείο που θα μπορεί να προσελκύσει επενδύσεις ύψους 150 δισ. ευρώ.

Τρίτος πυλώνας: 

• Η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία ενός νέου αυτόνομου προγράμματος, του EU4Health, με προϋπολογισμό 9,4 δισεκατομμυρίων ευρώ για επενδύσεις στους τομείς της πρόληψης, της προμήθειας φαρμάκων και εξοπλισμού και την μακροπρόθεσμη ενίσχυση των συστημάτων υγείας.

Πώς θα χρηματοδοτηθεί το σχέδιο – Η έκδοση χρέους

Σύμφωνα με την Καθημερινή, για την έκδοση και την εξυπηρέτηση του νέου χρέους, η Επιτροπή προτείνει την αύξηση της οροφής των ίδιων πόρων του ΠΔΠ (το μέγιστο ποσό που μπορεί να αιτηθεί από τα κράτη-μέλη για δαπάνες του προϋπολογισμού) στο 2% του Ακαθάριστού Εθνικού Εισοδήματος (GNI) της Ε.Ε. Ο δημοσιονομικός χώρος που θα δημιουργηθεί θα της επιτρέψει να δανειστεί στις αγορές σε κλίμακα πολλαπλάσια από το σύνολο αντίστοιχων εκδόσεων στο παρελθόν. Θα είναι η πρώτη φορά – με την εξαίρεση μικρών ποσών που δόθηκαν σε τρίτες χώρες μέσω του προγράμματος Macro Financial Assistance – που η Επιτροπή θα δανειστεί για να δώσει επιχορηγήσεις, όχι δάνεια.

Η Επιτροπή προτείνει τα νέα κοινοτικά έσοδα που θα επιτρέψουν την αποπληρωμή του νέου ευρωπαϊκού χρέους να προκύψουν από την επέκταση του συστήματος εμπορίας ρύπων της Ε.Ε. (μεταξύ άλλων στους κλάδους της ναυτιλίας και των αερομεταφορών), από τη «διασυνοριακή προσαρμογή άνθρακα» (τον νέο φόρο για την αποτροπή εξόδου παραγωγικών μονάδων προς χώρες με πιο χαλαρή περιβαλλοντική νομοθεσία) και από έναν νέο ψηφιακό φόρο (που ως τώρα έχει αποδειχθεί αδύνατον να συμφωνηθεί).

Πρακτικά, όπως εκτιμούν στην Επιτροπή, πρέπει να υπάρξει συμφωνία για τη «γενική αρχιτεκτονική» του νέου ΠΔΠ το συντομότερο δυνατόν – «έως τον Ιούλιο», αναφέρει υψηλόβαθμη κοινοτική αξιωματούχος. Μόνο έτσι θα υπάρξει αρκετός χρόνος για να επικυρωθεί στα κοινοβούλια των κρατών-μελών η νέα Απόφαση Ίδιων Πόρων που θα επιτρέψει την αύξηση της οροφής τους, αλλά και να εγκριθούν, με τη συναίνεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα πολυάριθμα κλαδικά προγράμματα που συναποτελούν το ΠΔΠ, ώστε ο νέος προϋπολογισμός και το Ταμείο Ανάκαμψης να είναι διαθέσιμα την 1.1.2021.

Παράλληλα, αναγνωρίζοντας την επείγουσα ανάγκη στήριξης των πιο αδύναμων οικονομιών από φέτος, η Επιτροπή προτείνει την αύξηση των διαθέσιμων πόρων του τρέχοντος ΠΔΠ για το 2020 κατά 11,5 δισ. ευρώ, χρηματοδοτούμενη από αυξημένους ίδιους πόρους και υψηλότερες εθνικές συνεισφορές. Το μέτρο αυτό, το οποίο ιδανικά θα επιτρέψει την αποδέσμευση επιπλέον κονδυλίων από την 1η Σεπτεμβρίου, απαιτεί ομόφωνη συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τη συναίνεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Προϋπολογισμό ύψους 1,1 τρισ. θα προτείνει η Επιτροπή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει σήμερα ο κοινός προϋπολογισμός του ευρωπαϊκού μπλοκ για την περίοδο 2021-27 να ανέλθει στο 1,1 τρισεκατομμύριο ευρώ, όπως δήλωσαν δύο πηγές στο Reuters.

Υπενθυμίζεται ότι οι επιχορηγήσεις θα δοθούν μέσω προγραμμάτων του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.

Today we will put forward a revamped long-term #EUbudget and recovery plan.
They are our instruments to build a modern, clean and healthy economy, which secures the livelihoods of the next generation.
Stay tuned and follow live on Twitter. #StrongerTogether pic.twitter.com/cXgZEBVhPa

— European Commission #UnitedAgainstCoronavirus (@EU_Commission) May 27, 2020

• Κομισιόν
• ταμείο ανάκαμψης