Κορωνοϊός: Εκεί που η πανδημία έγινε απλώς επιδημία – Το παράδειγμα της Ευρώπης και η υπέρβαση της Πορτογαλίας

Η μία μετά την άλλη, οι αρχές μιλούν για την «πανδημία των ανεμβολίαστων», ο αριθμός των οποίων παραμένει σε αρκετές χώρες υψηλός, ιδιαίτερα στα Βαλκάνια και στην Ανατολική Ευρώπη, αλλά και ανησυχητικά επίμονος στη Δυτική Ευρώπη.

Ο Δρ. Χανς Κλούγκε, περιφερειακός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Ευρώπη, προειδοποίησε ότι η Γηραιά Ήπειρος γίνεται το επίκεντρο μιας νέας πανδημικής κρίσης.

Εν αναμονή του χειμώνα και της εποχικής γρίπης

Καθώς τα κρούσματα και οι θάνατοι από κορωνοϊό αυξάνονται ξανά, τα συστήματα υγείας δέχονται και πάλι ασφυκτικές πιέσεις και τα περιοριστικά μέτρα σταδιακά επανέρχονται, πολλοί στρέφουν διερευνητικά το βλέμμα σε ευρωπαϊκές χώρες που -αν και ακολούθησαν διαφορετικές στρατηγικές – η πανδημία δείχνει να είναι υπό μερικό έλεγχο. Μερικό και μέχρι στιγμής.

Το παράδειγμα της Σουηδίας

Με πληθυσμό όσο και η Ελλάδα, η σκανδιναβική χώρα αποτέλεσε το… μαύρο πρόβατο στα πρώτα δύο κύματα της πανδημίας.

Με εμφανώς φιλελεύθερο Σύνταγμά της αλλά και αργή αντίδραση των αρχών στην υγειονομική κρίση -όπως πρόσφατα αποφάνθηκε επιτροπή εμπειρογνωμόνων- η κυβέρνηση της Στοκχόλμης δεν επέβαλε καραντίνα.

Η στρατηγική της «ανοσίας της αγέλης» είχε βαρύ τίμημα για τη χώρα, που θρήνησε πολλούς νεκρούς, πλέον πάνω από 15.000, εκ των οποίων πολλοί ηλικιωμένοι.

Στα τέλη του περασμένου έτους, η κυβέρνηση και ο Σουηδός βασιλιάς Γουσταύος μίλησαν ανοιχτά  για «αποτυχία» και στο προσκήνιο ήρθαν, έστω για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ορισμένα περιοριστικά μέτρα.

Παρ’ όλα αυτά διάφοροι παράγοντες, με πιο σημαντικό τη σκανδιναβική νοοτροπία και παιδεία -και δευτερευόντως το γεγονός ότι η Σουηδία είναι αραιοκατοικημένη– κατέστησαν επιτυχή την (κατά βάση σε εθελοντικό βαθμό) τήρηση των μέτρων κατά του κορωνοϊού: από τη χρήση μάσκας και την τήρηση αποστάσεων ασφαλείας, έως τις περιορισμένες σε αριθμό ατόμων συναντήσεις.

Σήμερα, η σκανδιναβική πειθαρχία «μεταφράζεται» στο 82,3% των πλήρως εμβολιασμένων -σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC)- και στο 85,8% όσων έχουν λάβει τουλάχιστον μία δόση.

Το αποτέλεσμα είναι η Σουηδία να έχει σήμερα αναλογικά λιγότερους θανάτους από τις περισσότερες χώρες της Ευρώπης– σχεδόν 1.500 θανάτους ανά εκατομμύριο ανθρώπους, έναντι 1.800 που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος και πάνω από 2.000 που είναι στο Βέλγιο και στην Ιταλία- χαμηλότερα ποσοστά μόλυνσης και μια οικονομία σε ανάκαμψη (ανάπτυξη 4% του ΑΕΠ για φέτος και 3,5% για το 2022, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ).

Το ρεκόρ της Πορτογαλίας

Έχοντας αφήσει πια πίσω της τον εφιάλτη, η Πορτογαλία των επίσης 10 εκατομμυρίων κατοίκων έχει σήμερα ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανοσοποίησης κατά του Covid στην Ευρώπη και παγκοσμίως.

Χάρη σε μια υποδειγματική εθνική εκστρατεία, στην οποία όλοι έβαλαν όλοι «πλάτη» -από τον στρατό, μέχρι την εκκλησία- το ποσοστό των πλήρως εμβολιασμένων αγγίζει σήμερα το 91,6%, ενώ το 98,8% έχει λάβει τουλάχιστον μία δόση (στοιχεία ECDC).

Σύμφωνα με την πορτογαλική κυβέρνηση, τουλάχιστον μία δόση εμβολίου έχουν λάβει σχεδόν όλοι οι ενήλικες άνω των 50 ετών, το 95% των ατόμων ηλικίας 25-49 ετών και το 88% στην ηλικιακή ομάδα 12-17 ετών.

Στο μεσοδιάστημα, έχει αρχίσει η χορήγηση της τρίτης δόσης, γεγονός που επιτρέπει στη χώρα της Ιβηρικής να αντιμετωπίζει τώρα την κατάσταση με όρους όχι πανδημίας, αλλά επιδημίας.

Εδώ και ένα μήνα -έπειτα από ένα καλοκαίρι με ελεγχόμενα υγειονομικά σκαπανεβάσματα, εν μέσω αυξημένης τουριστικής κίνησης- στην πορτογαλική επικράτεια καταγράφονται κατά μέσο όρο έξι θάνατοι από κορωνοϊό σε ημερήσια βάρη,  από σχεδόν 300 που ήταν στην πανδημική κορύφωση του Ιανουαρίου.

Αντίστοιχα, ο μέσος όρος των κρουσμάτων είναι περίπου 750 την ημέρα, από περίπου 13.000 στις αρχές του χρόνου.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι περισσότεροι περιορισμοί λόγω της πανδημίας έχουν αρθεί στην Πορτογαλία, καθώς η χώρα επιχειρεί μια προσεκτική επιστροφή στην κανονικότητα. Ως εκ τούτου, ορισμένα μέτρα παραμένουν σε ισχύ.

Τα (ελάχιστα) μέτρα που απέμειναν στην Πορτογαλία

Η χρήση μάσκας παραμένει υποχρεωτική στα μέσα μαζικής μεταφοράς και σε ταξί, στα νοσοκομεία, σε μεγάλες πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις -όπου η προσκόμιση υγειονομικού πάσου είναι υποχρεωτική- σε μεγάλα εμπορικά καταστήματα και από το προσωπικό μπαρ, εστιατορίων και καταστημάτων.

Συνεχείς είναι και οι συστάσεις για συχνό πλύσιμο των χεριών και τήρηση των αποστάσεων, καθώς η οικονομία ανεβάζει «στροφές», σε ρυθμούς πια επιδημίας.

• επιδημία
• Ευρώπη
• κορωνοϊός
• κρούσματα
• πανδημία