Δημοσίευση: ’
Κοτζιάς: «Ο Τραμπ δοκιμάζει μια ληστρική ηγεμονία» – Για την Κύπρο: «Αποφεύγουν να πουν τη λέξη κατοχή» – Η στρατηγική Ανδρουλάκη είναι να συνεργαστεί με τη ΝΔ
Αναφερόμενος στον πόλεμο και στις εξελίξεις στο Ιράν, ο Νίκος Κοτζιάς υποστήριξε ότι η κρίση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη συνολική λογική του τραμπισμού
Αναφερόμενος στον πόλεμο και στις εξελίξεις στο Ιράν, ο Νίκος Κοτζιάς υποστήριξε ότι η κρίση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη συνολική λογική του τραμπισμού
Ο Νίκος Κοτζιάς, Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Εξωτερικής Πολιτικής, πρώην Υπουργός Εξωτερικών, Πρόεδρος της Κίνησης Πράττω μίλησε στο δελτίο ειδήσεων του Kontra με τον Νίκο Παναγιωτόπουλο για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ, την εμπλοκή της Ελλάδας, την τουρκική απειλή, την Κύπρο και τις διεργασίες στον χώρο της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε μια εξαιρετικά σύνθετη γεωπολιτική εικόνα, προειδοποίησε για τους κινδύνους από την παράκαμψη του διεθνούς δικαίου, άσκησε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς της στο Κυπριακό και στα ελληνοτουρκικά, ενώ δεν έκρυψε την ανησυχία του για την αδυναμία συγκρότησης ενιαίου μετώπου απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
«Το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα – ο Τραμπ δοκιμάζει μια ληστρική ηγεμονία»
Αναφερόμενος στον πόλεμο και στις εξελίξεις στο Ιράν, ο Νίκος Κοτζιάς υποστήριξε ότι η κρίση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη συνολική λογική του τραμπισμού και από μια αμερικανική αντίληψη ισχύος που λειτουργεί έξω από θεσμούς, κανόνες και διεθνείς οργανισμούς.
Όπως είπε, το Ιράν δεν είναι μια εύκολη υπόθεση ανατροπής, ούτε μπορεί να αντιμετωπίζεται ως επανάληψη άλλων αμερικανικών επεμβάσεων. Τόνισε ότι το σημερινό ιρανικό καθεστώς είναι προϊόν μιας ιστορικής διαδρομής που ξεκινά από την ανατροπή του Μοσαντέκ, την εγκατάσταση του Σάχη από Βρετανούς και Αμερικανούς και φτάνει έως τη θρησκευτική αυταρχική μετάλλαξη της ιρανικής επανάστασης.
Κατά τον ίδιο, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν πιστεύει στους διεθνείς θεσμούς, θεωρεί ότι οι οργανισμοί αυτοί εμποδίζουν την άσκηση άμεσης ισχύος και επιδιώκει συμμαχίες όχι απλώς με πρόθυμους συνομιλητές, αλλά με «ομοειδείς» ηγέτες και καθεστώτα, που συμμερίζονται μια αυταρχική αντίληψη της εξουσίας.
Ο Νίκος Κοτζιάς χαρακτήρισε αυτή τη στρατηγική ως μορφή «ληστρικής ηγεμονίας», δηλαδή μιας ηγεμονίας που δεν επιδιώκει να οργανώσει ένα σταθερό διεθνές σύστημα, αλλά να αποκομίσει κέρδη χωρίς κόστος και χωρίς κανέναν επιμερισμό βαρών ή δεσμεύσεων.
Η προειδοποίηση για Ελλάδα και Κύπρο: «Όταν παρακάμπτεται το διεθνές δίκαιο, εμείς κινδυνεύουμε πρώτοι»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις συνέπειες αυτής της στρατηγικής για χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, που στηρίζονται ακριβώς στην επίκληση του διεθνούς δικαίου, της κυριαρχίας και των συνόρων.
Όπως σημείωσε, όταν η ισχυρότερη δύναμη του πλανήτη στέλνει το μήνυμα ότι δεν αναγνωρίζει στην πράξη το απαραβίαστο των συνόρων και των κυριαρχικών δικαιωμάτων, ανοίγει ο δρόμος για περιφερειακές αναθεωρητικές δυνάμεις, όπως η Τουρκία, να εργαλειοποιήσουν το ίδιο επικίνδυνο δόγμα.
Στο ίδιο πλαίσιο, άσκησε κριτική και σε στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης που, όπως είπε, απαξιώνουν το διεθνές δίκαιο στο όνομα του «δικαίου του ισχυρού», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να υιοθετεί τέτοιες αντιλήψεις, καθώς δεν είναι υπερδύναμη, αλλά χώρα που έχει άμεσο συμφέρον να υπερασπίζεται κανόνες και θεσμούς.
Πόσο θα αντέξει το Ιράν – Ο παράγοντας πυρομαχικά, μειονότητες και προσφυγικές ροές
Σε ό,τι αφορά τη διάρκεια του πολέμου, ο Νίκος Κοτζιάς εξήγησε ότι όλα θα κριθούν από την αντοχή του ιρανικού καθεστώτος σε επίπεδο τροφοδοσίας, ανταλλακτικών και πυρομαχικών, αλλά και από τις εσωτερικές ισορροπίες στο ίδιο το Ιράν.
Έθεσε ως κρίσιμα ερωτήματα:
- αν το Ιράν θα συνεχίσει να έχει πρόσβαση σε κρίσιμο υλικό από χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα ή ακόμη και η Βόρεια Κορέα,
- αν θα ενισχυθεί το εσωτερικό δημοκρατικό κίνημα,
- και ποιον ρόλο θα παίξουν οι εθνικές και εθνοτικές ομάδες στο εσωτερικό της χώρας.
Έκανε ειδική αναφορά στους Αζέρους, στους Κούρδους και στους Βελούχους, επισημαίνοντας ότι το εσωτερικό του Ιράν είναι πολύ πιο σύνθετο από μια απλή αντιπαράθεση καθεστώτος και κοινωνίας. Τόνισε ακόμη ότι δεν πρέπει να υποτιμάται ο κίνδυνος μετακίνησης προσφυγικών πληθυσμών, όχι μόνο από το ίδιο το Ιράν, αλλά και από τους ήδη εγκατεστημένους εκεί Αφγανούς πρόσφυγες.
Σκληρή κριτική για την Κύπρο: «Μιλούν για σπιθαμές και αποφεύγουν να πουν τη λέξη κατοχή»
Από τα πιο αιχμηρά σημεία της παρέμβασής του ήταν η κριτική που άσκησε στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς της στο Κυπριακό και για την παρουσία του πρωθυπουργού στην Κύπρο.
Ο Νίκος Κοτζιάς κατηγόρησε ευθέως την ελληνική πλευρά ότι αποφεύγει συστηματικά να θέσει το κεντρικό ζήτημα, που είναι η τουρκική κατοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως είπε, είναι πολιτικά και ηθικά προβληματικό να ακούγονται μεγαλόστομες διατυπώσεις περί προστασίας «ούτε μίας σπιθαμής» της Κύπρου, όταν δεν τίθεται με σαφήνεια το βασικό πρόβλημα του νησιού, δηλαδή η συνεχιζόμενη κατοχή.
Παράλληλα, διαχώρισε την Κυπριακή Δημοκρατία από τις βρετανικές βάσεις, επισημαίνοντας ότι οι βάσεις αποτελούν κυρίαρχο βρετανικό έδαφος βάσει των συμφωνιών του 1960 και πως δεν μπορεί να συγχέεται κάθε στρατιωτικό συμβάν που αφορά τις βάσεις με επίθεση κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Επανέφερε μάλιστα τη συζήτηση για το σχέδιο Ανάν, σημειώνοντας ότι σε προηγούμενες εκδοχές του προβλεπόταν ακόμη και αναβάθμιση του ρόλου των βρετανικών βάσεων με θαλάσσιες ζώνες, κάτι που – όπως υπογράμμισε – θα άλλαζε δραματικά την εικόνα στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Τα ελληνικά οπλικά συστήματα που πήγαν στην Κύπρο πρέπει να μείνουν εκεί»
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να έχει πιο σταθερή και πιο καθαρή στρατηγική στήριξης προς την Κύπρο, σημειώνοντας ότι τα ελληνικά οπλικά συστήματα που έχουν μεταφερθεί στο νησί δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως προσωρινή επίδειξη, αλλά ως στοιχείο μιας πιο ουσιαστικής αποτρεπτικής λογικής.
Μάλιστα, υπενθύμισε ιστορικά ότι η απόσυρση της ελληνικής μεραρχίας και του βαρέος οπλισμού από την Κύπρο υπήρξε μία από τις πιο καθοριστικές εξελίξεις πριν από την τραγωδία του 1974.
Κύπρος και ΝΑΤΟ: Το παλιό σχέδιο, το βρετανικό βέτο και οι σημερινοί δισταγμοί
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα της ένταξης της Κύπρου στο ΝΑΤΟ. Ο Νίκος Κοτζιάς υπενθύμισε ότι το θέμα δεν είναι καινούριο, καθώς υπήρξαν παλαιότερες μυστικές συνεννοήσεις και διπλωματικές προσεγγίσεις ήδη από την περίοδο Καραμανλή – Μεντερές.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, ο Μακάριος είχε διερευνήσει το ενδεχόμενο, όμως τότε οι Βρετανοί αρνήθηκαν, φοβούμενοι απώλεια ελέγχου προς όφελος των Αμερικανών. Παρ’ όλα αυτά, ο ίδιος εκτίμησε ότι η σημερινή συγκυρία δεν προσφέρεται για μια τέτοια συζήτηση, κυρίως επειδή – όπως είπε – το κυρίαρχο πρόβλημα, η κατοχή, τείνει να εξαφανιστεί από τη δημόσια ρητορική.
Τουρκία: «Διάλογος ναι, φιλία όχι – η Άγκυρα έχει σταθερό σχέδιο διχοτόμησης»
Σε σχέση με τα ελληνοτουρκικά, ο Νίκος Κοτζιάς τόνισε ότι είναι υπέρ του διαλόγου με την Τουρκία, αλλά όχι υπέρ μιας αφελούς πολιτικής που συγχέει τον διάλογο με τη φιλία ή την εγκατάλειψη της στρατηγικής επαγρύπνησης.
Υποστήριξε ότι η Άγκυρα κινείται διαχρονικά με συγκεκριμένο σχέδιο:
για την Κύπρο, από τη δεκαετία του 1950, και για το Αιγαίο, με λογική διχοτομική και αναθεωρητική.
Κατά τον ίδιο, η Τουρκία επιλέγει επιθετικές κινήσεις όταν συντρέχουν τέσσερις προϋποθέσεις: όταν θεωρεί ότι απέναντί της έχει αδύναμη κυβέρνηση, όταν το διεθνές περιβάλλον της επιτρέπει να κινηθεί, όταν εκτιμά ότι το κόστος θα είναι διαχειρίσιμο και όταν μπορεί να ντύσει την επιθετικότητά της με επίκληση του διεθνούς δικαίου.
Όπως είπε, η Τουρκία δεν παραιτείται ποτέ από τη ρητορική περί διεθνούς δικαίου· αντίθετα, τη χρησιμοποιεί για να νομιμοποιεί τις παράνομες αξιώσεις της.
Εξοπλισμοί και εξάρτηση: «Η Τουρκία παράγει, εμείς εξαρτόμαστε»
Ο Νίκος Κοτζιάς στάθηκε ιδιαίτερα στο πρόβλημα της αμυντικής εξάρτησης της Ελλάδας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, επισημαίνοντας ότι ένας σύγχρονος πόλεμος δεν κρίνεται μόνο από το ποιος διαθέτει οπλικά συστήματα, αλλά από το ποιος μπορεί να τα τροφοδοτεί και να τα συντηρεί.
Αντιπαρέβαλε την ελληνική εξάρτηση σε ανταλλακτικά και πυρομαχικά με την πρόοδο της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, η οποία – όπως είπε – έχει αναπτυχθεί συστηματικά και σε στενή συνεργασία με δυτικές χώρες, φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την Ισπανία.
Εσωτερική πολιτική: «Η αντιπολίτευση δεν απαντά – έτσι ο Μητσοτάκης μένει χωρίς αντίπαλο»
Στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην αντιπολίτευση, εκτιμώντας ότι αδυνατεί να δώσει πειστικές και γρήγορες απαντήσεις στα εθνικά ζητήματα, αφήνοντας έτσι στον Κυριάκο Μητσοτάκη τον χώρο να εργαλειοποιεί τις κρίσεις.
Όπως είπε, η κυβέρνηση παίζει με θέματα που η ίδια έχει – κατά την άποψή του – υπονομεύσει, αλλά η αντιπολίτευση, και ειδικά η Αριστερά, δεν έχει επεξεργαστεί επαρκή γραμμή στα εθνικά θέματα, ούτε επιχειρεί να αποδομήσει αποτελεσματικά το κυβερνητικό αφήγημα.
Το μέτωπο στον προοδευτικό χώρο και οι αιχμές για Ανδρουλάκη
Ο Νίκος Κοτζιάς μίλησε ανοιχτά για την ανάγκη συγκρότησης ενός ευρύτερου μετώπου στον προοδευτικό χώρο, σημειώνοντας ότι όλοι πρέπει να αφήσουν στην άκρη εγωισμούς, προσωπικές στρατηγικές και τακτικισμούς.
Σε ό,τι αφορά τον Αλέξη Τσίπρα, σχολιάζοντας το ενδεχόμενο ενός νέου πολιτικού εγχειρήματος, υπογράμμισε ότι οποιοδήποτε νέο κόμμα δεν πρέπει να λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ευρύτερου μετώπου.
Για τον Νίκο Ανδρουλάκη ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός, εκτιμώντας ότι η στρατηγική του προέδρου του ΠΑΣΟΚ μοιάζει να στοχεύει σε ένα ποσοστό που θα του επιτρέψει μελλοντικά να διαπραγματευτεί κυβερνητική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, αλλά χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην πρωθυπουργία.
Κατά τον ίδιο, αυτό συνιστά αδιέξοδη τακτική, ενώ προειδοποίησε ότι η πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται μόνο στο σύνθημα «να φύγει ο Μητσοτάκης», χωρίς ξεκάθαρη απάντηση για το ποιο σύστημα εξουσίας πρέπει να αντικατασταθεί και από ποια εναλλακτική πρόταση.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr