Κρίσιμες οι προεδρικές εκλογές σήμερα για τον Ζάεφ – Τις παρακολουθεί με προσοχή η ελληνική κυβέρνηση

Η ημέρα που περίμενε ο Ζόραν Ζάεφ έφτασε. Οι γείτονες μετά από την “περιπέτεια” της Συμφωνίας των Πρεσπών προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για να εκλέξουν τον νέο πρόεδρο της χώρας στη θέση του “σκληρού” Γκιόργκι Ιβάνοφ που ήταν για μια δεκαετία σε αυτή τη θέση.

Στην κούρσα των εκλογών έχουν πέσει τρεις υποψήφιοι και νωρίς το βράδυ τα πρώτα αποτελέσματα θα δείχνουν ποιος έχει το προβάδισμα για να γίνει ο νέος πρόεδρος. Ο 56χρονος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Στέβο Πενταρόφσκι υποστηρίζεται βασικά από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του Πρωθυπουργού Ζόραν Ζάεφ και το Αλβανικό DUI του Αλί Αχμέτι. Αντίπαλός του, είναι η καθηγήτρια του Συνταγματικού Δικαίου, Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα, υποστηριζόμενη από το εθνικιστικό VMRO. Ο τρίτος υποψήφιος είναι ο Μπλέριμ Ρέκα, καθηγητής Πανεπιστημίου στο Τέτοβο, ο οποίος υποστηρίζεται από τα αντιπολιτευόμενα αλβανικά κόμματα.

Οι μέχρι στιγμής μετρήσεις, αποτυπώνουν ένα μικρό προβάδισμα του Στέβο Πενταρόφσκι με 28%, έναντι 24% της βασικής του αντιπάλου, Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα, ενώ ο Μπλέριμ Ρέκα αποσπά ένα ποσοστό κοντά στο 12%.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα για να εκλεγεί ο πρόεδρος από τον πρώτο γύρο απαιτείται να λάβει ποσοστό άνω του 50%,  κάτι που δεν θεωρείται πιθανό. Εκτός απροόπτου θα ακολουθήσει και δεύτερος γύρος, στις 5 Μαΐου, στον οποίο θα συμμετέχουν οι δύο πρώτοι. Για να θεωρηθεί έγκυρη η διαδικασία θα πρέπει να συμμετέχει τουλάχιστον το 40% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.

Τα πολιτικά δεδομένα στη Βόρεια Μακεδονία είναι πολύ διαφορετικά μετά την αλλαγή του ονόματος και τις μετατροπές στο Σύνταγμα με τον Ζόραν Ζάεφ να θέλει να διαμορφώσει μια νέα εικόνα για τη χώρα του, που απέχει πολύ από τα εθνικιστικά χαρακτηριστικά που της είχε προσδώσει ο Νίκολα Γκρουέφσκι από το 2006 έως και το 2016.

Ο πρόεδρος, παρά το γεγονός ότι εκλέγεται από τον λαό δεν έχει εκτελεστικές αρμοδιότητες στη χώρα, όμως η σημασία της σημερινής κάλπης για τον κ. Ζάεφ είναι εξαιρετικά μεγάλη αφού αποτελεί το πρώτο σημαντικό δημοψήφισμα μετά τη λύση που δόθηκε στο ονοματολογικό.

Αναλόγως με το αποτέλεσμα ο Ζόραν Ζάεφ θα πάρει και αποφάσεις για το πολιτικό του μέλλον. Το ενδεχόμενο της μειωμένης συμμετοχής θα ήταν ένα σοβαρό πλήγμα και σύμφωνα με αναλυτές της γειτονικής χώρας θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να οδηγήσει τη χώρα σε πρόωρες εκλογές. «Κερδισμένη» σε μια τέτοια περίπτωση θα έβγαινε η αλβανική μειονότητα, καθώς βάσει Συντάγματος, χρέη Προέδρου της Δημοκρατίας θα εκτελούσε ο Πρόεδρος της Βουλής, Ταλάτ Τζαφέρι, που προέρχεται από το δικό τους χώρο. Εάν συμβεί το αναμενόμενο, δηλαδή στον δεύτερο γύρο περάσουν ο Πεντάροφσκι και η Σιλιάνοφσκα είναι γεγονός πως οι Αλβανοί δεν θα έχουν κίνητρο συμμέτοχης στον δεύτερο γύρο. Δεν αποκλείεται αυτό να οδηγήσει σε ποσοστό συμμέτοχης κάτω του 40% ή να επιφέρει πλήγμα στον εκπρόσωπο του κυβερνώντος κόμματος των σοσιαλδημοκρατών που υπολογίζει την αλβανική ψήφο. 

Υπενθυμίζεται πως ο Ζόραν Ζάεφ έχει δεσμευτεί πως αν ο υποψήφιος του δεν κερδίσει, θα ξεκινήσει τις διαδικασίες προκειμένου η χώρα να προχωρήσει σε πρόωρες εκλογές. Το βλέμμα της ελληνικής κυβέρνησης είναι στραμμένο στις σημερινές κάλπες αφού επιθυμούν η αλλαγή του ονόματος των γειτόνων να δημιουργήσει συνθήκες σταθερότητας, ευημερίας και ανάπτυξης γεγονός που θα βοηθούσε τις συνεργασίες των επιχειρηματιών των δυο χωρών. Σε αυτό αποσκοπούσε, άλλωστε και το ταξίδι του Αλέξη Τσίπρα στα Σκόπια σε μια προσπάθειά του να στηρίξει τον ομόλογό του στο πρώτο “τέστ” που δίνει και ακολούθως ο ίδιος να αλλάξει το κλίμα στη Βόρεια Ελλάδα που εξακολουθεί να είναι πολύ βαρύ εξαιτίας της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Ο Ζόραν Ζάεφ αναμένεται να επισκεφτεί την Αθήνα, πιθανότατα μετά τις ευρωεκλογές, αφού για τον ίδιο υπάρχει ένα εξαιρετικά κρίσιμο ραντεβού στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο. Το συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων θα συνεδριάσει και ακολούθως στη τακτική Σύνοδο Κορυφής, που θα συγκληθεί στα τέλη του ίδιου μήνα, θα παρθεί απόφαση για το αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις η Βόρεια Μακεδονία να  λάβει ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων στη ΕΕ.

 

• Βόρεια Μακεδονία
• Ζόραν Ζάεφ