Κύπελλο Χριστουγέννων: Το ελληνικό boxing day – Μια αναδρομή στο παρελθόν

Τα Χριστούγεννα είναι μέρες αγάπης, οικογενειακές και συντροφικότητας. Μέρες που θα βρεθούμε με λίγο περισσότερο με τα αγαπημένα πρόσωπα και θα διασκεδάσουμε λίγο περισσότερο.

Στην Αγγλία, έχουν και το αγαπημένο τους Boxing Day. Χριστούγεννα και ποδόσφαιρο, πάνε μαζί, στο Νησί.

Η ίδρυση του ΠΟΚ

Στην Ελλάδα, συνήθως τις μέρες των Χριστουγέννων, έχουμε διακοπή των πρωταθλημάτων. Η φετινή σαιζόν, είναι εκτός συναγωνισμού, λόγω του Μουντιάλ.  Αν γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, μερικές δεκαετίες στην Ελλάδα, είχαμε το δικό μας Boxing Day.

Το ποδόσφαιρο μας, δεν ήταν πάντα «βάρβαρο». Υπήρξαν περίοδοι, κατά τις οποίες οι μεγάλοι του ποδοσφαίρου έδειχναν αλληλεγγύη μεταξύ τους. Αυτός, άλλωστε, ήταν ο λόγος της σύστασης του περίφημου ΠΟΚ (Παναθηναϊκός, Ολυμπιακός, ΑΕΚ). Η ιστορία ξεκινά το Το 1927, μετά την ίδρυση της ΕΠΟ , λόγω της διαμάχης του Ολυμπιακού με την ομοσπονδία, η οποία τιμώρησε τον πειραϊκό σύλλογο με πολύμηνο αποκλεισμό, κάτι που θα τον οδηγούσε σε μαρασμό και, ίσως, και διάλυση.

Ο Παναθηναϊκός και η ΑΕΚ ετάχθησαν αλληλέγγυοι με τον Ολυμπιακό και ίδρυσαν το ΠΟΚ, υπογράφοντας πρωτόκολλο «φιλίας και συνεργασίας» και συμφώνησαν να διοργανώνουν αγώνες με κοινό ταμείο.

Αργότερα ακολούθησαν, αρχικά ο Απόλλων Αθηνών και μετά άλλοι σύλλογοι. Ετσι άρχισαν να πραγματοποιούνται διάφορα κύπελλα με τη συμμετοχή του ΠΟΚ και άλλων ομάδων, ενώ μετα καλούνταν και ξένες.

Η προσπάθειά τους για ίδρυση δικού τους πρωταθλήματος δεν ευδοκίμησε, ωστόσο, εκμεταλλευόμενοι και τις κενές ημερομηνίες, ξεκίνησαν το Κύπελλο Χριστουγέννων το 1943. Ακόμη και στην Κατοχή ετελέσθη (24-28/12/1943) το Κύπελλο Χριστουγέννων, με τα εξής αποτελέσματα: ΑΕΚ – ΠΑΟ 2-1, ΑΕΚ – Ολυμπιακός 1-0, Ολυμπιακός – ΠΑΟ 5-2.

Η πρώτη μετά τον πόλεμο δεκαετία ήταν για την Ελλάδα η δεκαετία μιας νέας μυθολογίας που ορίζει τη χώρα μας μέχρι σήμερα. Στους μύθους αυτούς συγκαταλέγονται και οι μεγάλοι ποδοσφαιριστές του Πενήντα, όπως ο Μουράτης, ο Δαρίβας, ο Ρωσσίδης και όλα τα άλλα παιδιά του Πειραιά, καθώς και οι άσοι της ΑΕΚ και του Παναθηναϊκού, ο Σεραφείδης και ο Νεστορίδης, ο Λινοξυλάκης, ο Πανάκης και ο Πετρόπουλος. Τέτοιες διοργανώσεις σε μέρες γιορτινές ήταν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για να δουν από κοντά οι απλοί φίλαθλοι τα είδωλά τους.

Το ξεκίνημα

Η  Ελλάδα συνέχιζε να παίζει μπάλα μες στις γιορτές τότε που ο πολύς κόσμος δεν μπορούσε ακόμα να απολαμβάνει εν αφθονία τη μαγεία του σινεμά, τα ζαχαροπλαστεία ήταν λιγοστά και τα νυκτερινά κέντρα με τους αστέρες της λαϊκής μουσικής ήταν απλησίαστα.

Το εορταστικό τουρνουά άρχισε να ελκύει, εκτός των άλλων, και «ξένες δυνάμεις», πάντοτε με έξοδα του ΠΟΚ: Βοϊβοντίνα, Ερυθρός Αστέρας, Παρτιζάν Βελιγραδίου, Αούστρια Βιέννης… Αυτό εκτόξευσε ακόμα περισσότερο το ενδιαφέρον των φιλάθλων, ανάγοντας το «Κύπελλο των Χριστουγέννων» σε κοσμικό γεγονός πρώτης γραμμής.

Στα τέλη του ’50 το κύπελλο Χριστουγέννων συνέχιζε να γεμίζει τα γήπεδα. Η περίφημη Βοϊβοντίνα απέδειξε την ισχύ της, φιλοδωρώντας τον Παναθηναϊκό με ένα ηχηρό 8-3. Ο Ολυμπιακός όμως έβγαλε ασπροπρόσωπο το ελληνικό ποδόσφαιρο κατατροπώνοντας τη γιουγκοσλαβική υπερδύναμη με 3-0 στο κατάμεστο στάδιο «Καραϊσκάκης».

Την αναμέτρηση, που διεξήχθη υπό βροχή, παρακολούθησε εκ του σύνεγγυς και ο βετεράνος πλέον Ανδρέας Μουράτης με ρεπούμπλικα και σακάκι σταυρωτό. Η παρουσία του επιβεβαιώνεται και από το κυριακάτικο φύλλο του «ΦΩΤΟΣ» στις 27 Δεκεμβρίου 1959. Είχαμε μπει όμως στη φάση της παρακμής του θεσμού. Η περίοδος 1959-1960 εγκαινιάζει την Α’ Εθνική κατηγορία και οι ημι-επαγγελματικοί σύλλογοι αυξάνουν τις υποχρεώσεις τους συμμετέχοντας πια σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Ταυτόχρονα η ζωή στις μεγάλες πόλεις αλλάζει ριζικά, μαζί και οι συνήθειες των ανθρώπων. Ο κινηματογράφος και τα ζαχαροπλαστεία, τα πολυκαταστήματα και τα κέντρα διασκέδασης γίνονται modus vivendi για τον Νεοέλληνα.

Το κύκνειο άσμα

Η τελευταία διοργάνωση πραγματοποιήθηκε από 1 έως 8 Ιανουαρίου 1961. Ο Ολυμπιακός νίκησε την ΑΕΚ και τον ΠΑΟ (5-1), αλλά μηδενίστηκε στον αγώνα με την ΑΕΚ, η οποία, μολονότι ηττήθη 2-4 από τον ΠΑΟ, πήρε το τρόπαιο. Το ΠΟΚ διαλύθηκε το 1963 και ο θεσμός έσβησε.

Το 1962 το «Κύπελλο Χριστουγέννων» αναβάλλεται επ’ αόριστον. Διασώζεται όμως μέχρι σήμερα στη συλλογική μνήμη ως μείζον κοινωνικό γεγονός της μεταπολεμικής Ελλάδας. Για την Ιστορία πάντως πολυνίκης του θεσμού υπήρξε ο Ολυμπιακός με 11 τρόπαια, έναντι 3 της ΑΕΚ και 2 του Παναθηναϊκού.

Οι διοργανώσεις

Συνολικά διεξήχθησαν 18 διοργανώσεις, αλλά η μία (του 1951) διακόπηκε χωρίς να ολοκληρωθεί. Πολυνίκης σύλλογος υπήρξε ο Ολυμπιακός με 10 κατακτήσεις, η Α.Ε.Κ. αναδείχθηκε νικήτρια τρεις φορές, ο Παναθηναϊκός δύο φορές, ενώ σε δύο διοργανώσεις δεν αναδείχθηκε νικητής μιας και έληξαν με ισόβαθμους τους συμμετέχοντες.

Νικητές:
• 1943: Ολυμπιακός
• 1944: Α.Ε.Κ.
• 1945-1946: Δεν έγινε
• 1947: Α.Ε.Κ.
• 1948: Ολυμπιακός
• 1949: Παναθηναϊκός
• 1950: ισοβαθμία – καμία πρωταθλήτρια
• 1951: διεκόπη
• 1952: Ολυμπιακός
• 1953: Ολυμπιακός
• 1954: Ολυμπιακός
• 1955: Παναθηναικός
• 1956: Ολυμπιακός
• 1957: ΑΕΚ
• 1958: ισοβαθμία
• 1959: Ολυμπιακός
• 1960: Ολυμπιακός
• 1961: Ολυμπιακός
• 1962: Ολυμπιακός

• Κύπελλο Χριστουγέννων