Λειψυδρία στην Αττική: Στεγνώνουν οι λίμνες Μόρνου και Υλίκης – Γιατί οι βροχές δεν αρκούν – Τι δείχνουν οι αυτοψίες της ΕΥΔΑΠ (Βίντεο)

Η εικόνα στους δύο βασικούς ταμιευτήρες που υδροδοτούν την Αττική, τον Μόρνο και την Υλίκη, είναι πιο ανησυχητική από κάθε άλλη χρονιά. Αυτοψίες των συνεργείων της ΕΥΔΑΠ με χρήση drones αποκαλύπτουν τη ραγδαία υποχώρηση της στάθμης του νερού: εκτάσεις που μέχρι πριν από δύο ή τρία χρόνια αποτελούσαν τον πυθμένα των λιμνών έχουν μετατραπεί πλέον σε νέες όχθες. Στον Μόρνο, μάλιστα, κάνουν ξανά την εμφάνισή τους τα ερείπια του εγκαταλελειμμένου χωριού Κάλλιο, σημάδι μιας κρίσης που εξελίσσεται ταχύτερα απ’ όσο υπολογιζόταν.

Σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις, ο Μόρνος έχει χάσει πάνω από 40% των αποθεμάτων του σε διάστημα δύο ετών, με τη συνολική επιφάνεια της λίμνης να έχει μειωθεί σχεδόν στο μισό. Στην Υλίκη η κατάσταση είναι αντίστοιχη: η στάθμη του νερού έχει υποχωρήσει κατά 40% μόνο μέσα σε έναν χρόνο. Στη δραματική μείωση συμβάλλουν οι άνυδροι χειμώνες, η έλλειψη χιονοπτώσεων και η συρρίκνωση των ρυακιών και μικρών ποταμών που τροφοδοτούν φυσικά τα υδάτινα σώματα.

Την ίδια στιγμή, οι ανάγκες της Αττικής μεγαλώνουν. Το 2024 η κατανάλωση νερού αυξήθηκε κατά 6% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, επιβαρύνοντας την ήδη πιεσμένη κατάσταση. Παρά το ότι οι περισσότεροι πολίτες αντιλαμβάνονται τη λειψυδρία ως σοβαρό πρόβλημα, πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής έδειξε πως μόλις οι μισοί θεωρούν ότι επηρεάζει και την περιοχή όπου ζουν.

Γιατί οι έντονες βροχοπτώσεις δεν γεμίζουν τους ταμιευτήρες

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευθύμης Λέκκας, εξήγησε ότι οι πρόσφατες ισχυρές βροχοπτώσεις δεν αρκούν για την άμεση ανάκαμψη της στάθμης στον Μόρνο και την Υλίκη. Όπως τόνισε, οι ταμιευτήρες γεμίζουν κυρίως από την απορροή των επιφανειακών νερών στη λεκάνη απορροής, αλλά κυρίως από το αργό λιώσιμο του χιονιού που έρχεται σταδιακά στις αρχές της άνοιξης.

Το νερό της βροχής που πέφτει σε γύρω περιοχές χρειάζεται μεγάλο χρονικό διάστημα για να εμπλουτίσει τους υπόγειους υδροφορείς, και ακόμη περισσότερο χρόνο για να αντληθεί και να φτάσει στους ταμιευτήρες.

Πιθανές λύσεις για σταθερότερο υδατικό ισοζύγιο

Ο κ. Λέκκας υπογράμμισε την ανάγκη για νέες υποδομές και «έξυπνες» παρεμβάσεις, όπως:

• Μικρά φράγματα

• Μικροί ταμιευτήρες

• Τεχνικές καθυστέρησης της απορροής

Τέτοιες λύσεις μπορούν να επιβραδύνουν τη ροή του νερού, επιτρέποντας την κατείσδυση στο έδαφος και τον εμπλουτισμό των υδροφόρων οριζόντων, ώστε οι μελλοντικές ποσότητες να είναι αξιοποιήσιμες.

Η λειψυδρία δεν είναι πια απειλή του μέλλοντος· είναι μια κρίση που εξελίσσεται τώρα. Και η αντιμετώπισή της απαιτεί συνδυασμό επιστημονικής γνώσης, σωστής διαχείρισης και –ίσως περισσότερο από ποτέ– αλλαγή καθημερινών συνηθειών κατανάλωσης.

• Λειψυδρία
• Μόρνος