Τραμπ: Απόφαση για την επίθεση στο Ιράν μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες – Τι είπε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να λάβει κρίσιμη απόφαση για το Ιράν εντός των επόμενων δύο εβδομάδων, όπως γνωστοποίησε την Πέμπτη (19/6) η νέα εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, κατά την τακτική ενημέρωση των δημοσιογράφων στην Ουάσινγκτον.

Συγκεκριμένα, η Λέβιτ ανέγνωσε γραπτό μήνυμα του Προέδρου, σύμφωνα με το οποίο:

«Με βάση το γεγονός ότι υπάρχει σημαντική πιθανότητα διαπραγματεύσεων που μπορεί να λάβουν χώρα ή όχι με το Ιράν στο εγγύς μέλλον, θα πάρω την απόφασή μου για το αν θα πάω ή όχι μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες».

Η διατύπωση του Αμερικανού προέδρου φανερώνει ότι στο τραπέζι βρίσκεται είτε κάποια απευθείας επαφή με την Τεχεράνη είτε μια νέα στρατηγική κλιμάκωσης ή αποκλιμάκωσης των αμερικανικών κινήσεων. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, αλλά και εν αναμονή της πολιτικής γραμμής που θα ακολουθήσει ο Τραμπ σε δεύτερη θητεία, εφόσον επανεκλεγεί τον Νοέμβριο.

Αν και η εκπρόσωπος δεν διευκρίνισε τι εννοεί ο Πρόεδρος με το «αν θα πάω ή όχι», διπλωματικοί παρατηρητές θεωρούν πιθανό ότι πρόκειται είτε για επίσκεψη σε σύμμαχο της περιοχής είτε για συμμετοχή σε πολυμερή διάσκεψη για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Σε επικίνδυνη  τροχιά

Η Μέση Ανατολή βυθίζεται ξανά σε μία επικίνδυνη τροχιά αστάθειας, καθώς το Ιράν προειδοποιεί για αντίποινα εναντίον του Ισραήλ. Η ένταση φτάνει στα άκρα με απειλές για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και σφοδρές επιθέσεις εκατέρωθεν, ενώ οι μεγάλες δυνάμεις τηρούν στάση αναμονής.

Εν μέσω της φλεγόμενης σύγκρουσης Ισραήλ–Ιράν, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη επιδίδονται σε απευθείας διαβουλεύσεις υψηλού επιπέδου, με στόχο να αποφευχθεί μια γενικευμένη πολεμική ανάφλεξη. Πίσω από τις κάμερες, οι συνομιλίες ανάμεσα στον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και τον Ιρανό ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί αποτελούν την πιο ουσιαστική επαφή των δύο πλευρών τους τελευταίους μήνες.

Μυστικά τηλεφωνήματα από την Ουάσινγκτον – Πρωτοβουλία των ΗΠΑ για αποκλιμάκωση

Όπως αποκαλύπτουν τρεις διπλωμάτες στο πρακτορείο Reuters, οι συνομιλίες έγιναν αυτή την εβδομάδα και χαρακτηρίζονται από διπλωματικούς κύκλους ως οι «πιο σοβαρές απευθείας επαφές» από την έναρξη των έμμεσων διαπραγματεύσεων τον Απρίλιο.

Η πρώτη κλήση φέρεται να έγινε με πρωτοβουλία των ΗΠΑ, που επιθυμούν να φέρουν ξανά το Ιράν στο τραπέζι των πυρηνικών συνομιλιών, προτείνοντας μάλιστα νέα πρόταση που επιχειρεί να σπάσει το αδιέξοδο: περιφερειακή κοινοπραξία για εμπλουτισμό ουρανίου εκτός του Ιράν.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές, η Τεχεράνη απέκλεισε την επιστροφή στις συνομιλίες, εφόσον συνεχίζονται οι επιθέσεις του Ισραήλ που ξεκίνησαν στις 13 Ιουνίου.

Τεχεράνη: «Ευελιξία μόνο αν σταματήσει ο πόλεμος»

Ο Αμπάς Αραγτσί φέρεται να ήταν σαφής: το Ιράν μπορεί να δείξει ευελιξία στο πυρηνικό ζήτημα, αλλά μόνο αν υπάρξει άμεση διακοπή των ισραηλινών επιθέσεων. Ένας περιφερειακός διπλωμάτης προσκείμενος στην Τεχεράνη τόνισε ότι η Ιρανική πλευρά θεωρεί πως οι εχθροπραξίες δεν επιτρέπουν κανένα πλαίσιο διαλόγου, ενώ ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε πως το Ιράν «είναι έτοιμο να επανέλθει, αλλά όχι με βόμβες να πέφτουν στα εδάφη του».

Αν και μέχρι σήμερα οι επαφές των δύο ανδρών ήταν περιορισμένες σε σύντομες συναντήσεις μετά από πέντε γύρους έμμεσων συνομιλιών, αυτή τη φορά πρόκειται για ουσιαστική απευθείας επικοινωνία με σαφή ατζέντα.

Η πρόταση των ΗΠΑ και το «όχι» του Ιράν

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η πρόταση της Ουάσινγκτον που συζητήθηκε περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας περιφερειακής κοινοπραξίας για τον εμπλουτισμό ουρανίου σε τρίτη χώρα, πιθανόν με ευρωπαϊκή εποπτεία. Η ιδέα αυτή επιχειρεί να διασφαλίσει πως η Τεχεράνη δεν θα μπορεί να χρησιμοποιήσει την πυρηνική τεχνολογία για στρατιωτικούς σκοπούς, χωρίς όμως να εμποδίζεται η πρόσβαση σε πυρηνική ενέργεια για ειρηνική χρήση.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, απορρίπτει τη φόρμουλα, θεωρώντας την κατάφωρη παραβίαση της εθνικής της κυριαρχίας. Εντούτοις, η πίεση που δέχεται από τις διεθνείς εξελίξεις φαίνεται να επαναφέρει σιγά-σιγά τη διάθεση διαλόγου – με προϋπόθεση πάντα την άμεση παύση των ισραηλινών στρατιωτικών ενεργειών.

Το σιωπηλό διπλωματικό κανάλι και η απουσία σχολιασμού

Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι δεν ανταποκρίθηκαν σε αιτήματα του Reuters για επίσημο σχόλιο, στοιχείο που ενισχύει την αίσθηση ότι οι επαφές παραμένουν σε άτυπο και εύθραυστο στάδιο. Το “παρασκήνιο”, πάντως, αποδεικνύει πως υπάρχουν δίαυλοι, έστω ανεπίσημοι, για την αποτροπή γενικευμένης ανάφλεξης.

Η χρησιμοποίηση τηλεφωνικών συνομιλιών υψηλού επιπέδου, έπειτα από πολύμηνη έλλειψη άμεσης επικοινωνίας, δείχνει ότι ακόμη και σε ένα πεδίο πυρός υπάρχουν φωνές που επιδιώκουν λύσεις και όχι αδιέξοδα.

Το Ιράν απειλεί με στρατιωτική δράση και μπλοκάρισμα στα Στενά του Ορμούζ

Στο επίκεντρο της γεωπολιτικής κρίσης βρίσκεται η απειλή του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας κατανάλωσης πετρελαίου. Η δήλωση ήρθε από τον Μπινχάμ Σιντί, μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, ο οποίος δήλωσε πως “όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι”, συμπεριλαμβανομένου του στρατηγικού αυτού διαύλου.

Η ενδεχόμενη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα είχε καταστροφικές συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία, εκτοξεύοντας τις τιμές του πετρελαίου και εντείνοντας την ενεργειακή ανασφάλεια σε Ευρώπη και Ασία.

Επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους από το Ιράν – Στόχος το βόρειο Ισραήλ

Λίγο μετά τις 16:30 τοπική ώρα, σειρήνες αεράμυνας ήχησαν στη Χάιφα και σε άλλες περιοχές του βόρειου Ισραήλ, μετά την εκτόξευση τουλάχιστον 10 βαλλιστικών πυραύλων από το Ιράν, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF).

Η ισραηλινή υπηρεσία πρώτων βοηθειών, Magen David Adom, δεν έχει αναφέρει έως τώρα τραυματισμούς, ενώ ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Χαμενεΐ, κάλεσε τον λαό να επιδείξει «σθένος και ενότητα».

Ισραηλινά πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν

Η απάντηση του Ισραήλ ήταν άμεση και έντονη. Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση των IDF, οι Ισραηλινοί επιτέθηκαν στις πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Αράκ, το Ισφαχάν και την Ατάνζ, υποστηρίζοντας ότι κατέστρεψαν τα δύο τρίτα των βάσεων εκτόξευσης ιρανικών πυραύλων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε η αναφορά της Διοίκησης Εσωτερικού Μετώπου του Ισραήλ ότι εκτοξεύθηκε πύραυλος με διασπορά βομβών, κάτι που μπορεί να αποτελεί ένδειξη επικίνδυνης κλιμάκωσης.

Ρωσία: “Μην αγγίζετε το Μπουσέχρ – Εκεί εργάζονται Ρώσοι επιστήμονες”

Η Ρωσία, διατηρώντας ενεργό ρόλο στην περιοχή, απηύθυνε σαφή προειδοποίηση στο Ισραήλ να αποφύγει πλήγματα στο πυρηνικό εργοστάσιο του Μπουσέχρ, όπου εργάζονται Ρώσοι τεχνικοί. Μια τέτοια ενέργεια, όπως σημειώνει η Μόσχα, θα είχε απρόβλεπτες και εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες.

Παράλληλα, το Κρεμλίνο απηύθυνε έκκληση στις Ηνωμένες Πολιτείες να μην εμπλακούν στρατιωτικά, καθώς κάτι τέτοιο θα επιδείνωνε την ήδη εκρηκτική κατάσταση.

Το διπλωματικό παιχνίδι των ΗΠΑ και η ασάφεια Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια κρίσιμη συγκυρία, συνεχίζει να εκπέμπει αντικρουόμενα μηνύματα. Αν και φέρεται να έχει εγκρίνει σχέδιο για στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, δηλώνει ότι δεν έχει δώσει τελική εντολή.

Σήμερα, εμφανίστηκε να παίρνει αποστάσεις από χθεσινό δημοσίευμα της Wall Street Journal που ανέφερε ότι ο 79χρονος Ρεπουμπλικάνος έχει ήδη «εγκρίνει» τα σχέδια για αμερικανική επίθεση στο Ιράν αλλά δεν έχει δώσει ακόμη τη διαταγή να προχωρήσουν.

Ο Τραμπ είπε σε συνεργάτες του ότι ενέκρινε σχέδια επίθεσης των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ στο Ιράν, αλλά δεν έχει δώσει ακόμη την «οριστική διαταγή» να προχωρήσουν, διότι αναμένει να δει αν η χώρα θα συνθηκολογήσει και θα εγκαταλείψει το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας -κάτι που αποκλείει ρητώς η Τεχεράνη-, ανέφερε στην ψηφιακή της έκδοση η εφημερίδα Wall Street Journal χθες Τετάρτη, επικαλούμενη τρεις πηγές της ενημερωμένες σχετικά.

«Η Wall Street Journal δεν έχει ιδέα ποιες είναι οι σκέψεις μου σχετικά με το Ιράν!» δήλωσε σήμερα ο Τραμπ με ανάρτηση στην πλατφόρμα του Truth Social, σε μια προφανή αναφορά στο χθεσινό δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας.

Χθες ο ένοικος του Λευκού Οίκου και πάλι δεν έδωσε ξεκάθαρη απάντηση αν οι ΗΠΑ εξαπολύσουν πλήγματα εναντίον του Ιράν, δηλώνοντας «Ίσως θα το κάνω, ίσως όχι». «Κανείς δεν γνωρίζει τι θα κάνω», είπε ενώπιον δημοσιογράφων έξω από τον Λευκό Οίκο για ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση.

Η ασάφεια των ΗΠΑ και η έλλειψη σταθερής στρατηγικής δημιουργούν περαιτέρω ανησυχίες για το πώς θα εξελιχθεί η σύγκρουση, ειδικά αν υπάρξει κλιμάκωση σε περιοχές με αμερικανικά συμφέροντα ή στρατιωτική παρουσία.

Πυρηνικές συνομιλίες και γεωπολιτικά αδιέξοδα

Η Τεχεράνη ακύρωσε την περασμένη Κυριακή τις συνομιλίες για το πυρηνικό της πρόγραμμα, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι με την επίθεσή του επιδιώκει να σαμποτάρει κάθε προοπτική διπλωματικής επίλυσης.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Σαΐντ Χατιμπζαντέχ, δήλωσε στο BBC ότι η Τεχεράνη παραμένει σε αυτοάμυνα και κατηγόρησε τις ΗΠΑ για “διπλό παιχνίδι”, καθώς λαμβάνει αντικρουόμενα μηνύματα από την Ουάσινγκτον.

Ένα βήμα πριν το ανεξέλεγκτο ντόμινο

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή έχει ξεφύγει από τη σφαίρα της «κανονικότητας». Το Ιράν και το Ισραήλ έχουν εισέλθει σε έναν κύκλο στρατιωτικών ενεργειών και αντιποίνων, με τον κίνδυνο να συμπαρασύρουν μεγάλες δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και η Ρωσία σε άμεση ή έμμεση εμπλοκή.

Η ενεργοποίηση των Στενών του Ορμούζ ως γεωπολιτικό εργαλείο πίεσης και οι επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις αναδεικνύουν ότι η σύγκρουση δεν είναι μόνο περιφερειακή. Η παγκόσμια ασφάλεια, η οικονομική σταθερότητα και η διπλωματική ισορροπία δοκιμάζονται πιο σκληρά από ποτέ.

Είναι ώρα η διεθνής κοινότητα να λειτουργήσει προληπτικά, γιατί το επόμενο βήμα ίσως είναι μη αναστρέψιμο.

• Ντόναλντ Τραμπ