Δημοσίευση: ’
Μαρ-α-Λάγκο ως «Γιάλτα με φοίνικες»: Ο Τραμπ μιλά πρώτα με Πούτιν, μετά «υποδέχεται» Ζελένσκι – και ο Λαβρόφ δείχνει την ΕΕ ως «εμπόδιο»
Το τηλεφώνημα του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, λίγη ώρα πριν από τη συνάντησή του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Μαρ-α-Λάγκο, δεν είναι απλώς μια λεπτομέρεια του πρωτοκόλλου.
Το τηλεφώνημα του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, λίγη ώρα πριν από τη συνάντησή του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Μαρ-α-Λάγκο, δεν είναι απλώς μια λεπτομέρεια του πρωτοκόλλου.
Το τηλεφώνημα του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, λίγη ώρα πριν από τη συνάντησή του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Μαρ-α-Λάγκο, δεν είναι απλώς μια λεπτομέρεια του πρωτοκόλλου. Είναι ένα μήνυμα ισχύος: η «σειρά» των συνομιλιών δείχνει ποιος θεωρείται συνομιλητής-κλειδί και ποιος καλείται να προσαρμοστεί στο πλαίσιο που ήδη στήνεται. Σύμφωνα με όσα δημοσιοποίησε ο ίδιος ο Τραμπ, το τηλεφώνημα με τον Πούτιν ήταν «καλό και πολύ παραγωγικό», ενώ ακολούθησε η προαναγγελθείσα συνάντηση με τον Ζελένσκι, με τον Τύπο «προσκεκλημένο».
Αν αυτό θυμίζει κάτι από τον 20ό αιώνα, είναι γιατί μοιάζει με μια σύγχρονη αλληγορία της Γιάλτας: όχι ως προς το περιεχόμενο (κανείς δεν υπογράφει ακόμη «ζώνες επιρροής» σε χάρτες), αλλά ως προς τη λογική του «μεγάλου παζαριού» όπου η ισορροπία σχεδιάζεται πάνω από το κεφάλι των μικρότερων. Με τη διαφορά ότι εδώ, το σκηνικό δεν είναι παλάτι στην Κριμαία, αλλά η κεντρική τραπεζαρία ενός ιδιωτικού κλαμπ στη Φλόριντα – μια διπλωματία-θεάμα, που λειτουργεί και ως εργαλείο διαπραγμάτευσης.
Στην ατζέντα του Ζελένσκι, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, μπαίνουν εγγυήσεις ασφαλείας, οικονομική στήριξη και τα «εδαφικά ζητήματα» (με το Ντονμπάς και το καθεστώς των κατεχόμενων περιοχών να παραμένουν ο πυρήνας της σύγκρουσης). Η Μόσχα, από την πλευρά της, επιμένει σε αναγνώριση εδαφικών κερδών και σε περιορισμούς που το Κίεβο θεωρεί μη αποδεκτούς.
Κι εδώ έρχεται η δεύτερη γραμμή του ίδιου έργου: ο Σεργκέι Λαβρόφ ανεβάζει τον πήχη, «δείχνοντας» την ΕΕ ως «κύριο εμπόδιο για την ειρήνη», ενώ προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία στην Ουκρανία θα αντιμετωπιστεί ως νόμιμος στόχος. Είναι το κλασικό μοτίβο της Μόσχας: να μετατρέψει την ευρωπαϊκή στήριξη προς το Κίεβο από «αμυντική επιλογή» σε «πολεμική κλιμάκωση», ώστε να πιέσει πολιτικά τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και να σπάσει την ενιαία γραμμή.
Νετανιάχου – Τραμπ: Η επιστροφή του «διδύμου της νέας τάξης» στη Μέση Ανατολή
Η πραγματική ίντριγκα, όμως, δεν είναι μόνο «τι θα πάρει» ο Ζελένσκι ή «τι θα δεχτεί» ο Πούτιν. Είναι ποιος μένει εκτός δωματίου. Όσο ο Τραμπ χτίζει μια διαδικασία όπου η Ευρώπη εμφανίζεται περισσότερο ως «παρατηρητής/χρηματοδότης» και λιγότερο ως συνδιαμορφωτής, ο Λαβρόφ κερδίζει κάτι στρατηγικά πολύτιμο: το δικαίωμα να περιγράφει την ΕΕ ως πρόβλημα – άρα ως παράγοντα που πρέπει να «πειθαρχήσει» ή να παρακαμφθεί. Με όρους ιστορικής αλληγορίας, αυτό μοιάζει με μια Σάικς-Πικό χωρίς χάρτη: όχι διαμελισμός εδαφών σε αποικιακά χαρτιά, αλλά διαμελισμός ρόλων και ευθυνών στο τραπέζι της ειρήνης.
Και το ρίσκο για το Κίεβο; Ότι μια συμφωνία που μοιάζει «μεγάλη» στα δελτία ειδήσεων μπορεί να είναι εύθραυστη στο πεδίο, αν οι εγγυήσεις δεν είναι πραγματικά εφαρμόσιμες και αν ο μηχανισμός επιτήρησης/αποτροπής αφήσει γκρίζες ζώνες. Για την Ευρώπη, το ρίσκο είναι διαφορετικό: να ξυπνήσει με «ειρήνη» που την δεσμεύει οικονομικά και στρατηγικά, αλλά δεν την αναγνωρίζει ως πολιτικό υποκείμενο.
Το βέβαιο είναι ότι το τηλεφώνημα Τραμπ–Πούτιν πριν από τη συνάντηση με Ζελένσκι δεν είναι απλώς ένα «καλό και παραγωγικό» PR στιγμιότυπο. Είναι ένας τρόπος να ειπωθεί, χωρίς να ειπωθεί: η γραμμή χαράσσεται αλλού – και μετά σας καλούμε να την αποδεχτείτε ή να τη διαπραγματευτείτε.
Το εδαφικό ζήτημα
Το Κίεβο και η Ουάσιγκτον έχουν συμφωνήσει σε πολλά θέματα, και ο Ζελένσκι δήλωσε την Παρασκευή ότι το σχέδιο των 20 σημείων έχει ολοκληρωθεί κατά 90%. Ωστόσο, το ζήτημα του ποια εδάφη, αν υπάρχει τέτοια πιθανότητα, θα παραχωρηθούν στη Ρωσία παραμένει άλυτο.
Ενώ η Μόσχα επιμένει να αποκτήσει ολόκληρο το Ντονμπάς, το Κίεβο θέλει να παγώσει ο χάρτης στις τρέχουσες γραμμές μάχης.
Οι ΗΠΑ, αναζητώντας συμβιβασμό, πρότειναν τη δημιουργία μιας ελεύθερης οικονομικής ζώνης σε περίπτωση που η Ουκρανία αποχωρήσει από την περιοχή, αν και παραμένει ασαφές πώς θα λειτουργούσε πρακτικά αυτή η ζώνη.
Ο Ζελένσκι, του οποίου οι προηγούμενες συναντήσεις με τον Τραμπ δεν κύλησαν πάντοτε ομαλά, ανησυχεί –όπως και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του– ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να «πουλήσει» την Ουκρανία και να αφήσει τις ευρωπαϊκές δυνάμεις να επωμιστούν το κόστος στήριξης μιας κατεστραμμένης χώρας, αφού οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν το 2025 από 12 έως 17 τετραγωνικά χιλιόμετρα (4,6–6,6 τετρ. μίλια) ουκρανικού εδάφους την ημέρα.
Η Ρωσία ελέγχει ολόκληρη την Κριμαία, την οποία προσάρτησε το 2014, και από την εισβολή της στην Ουκρανία πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια έχει καταλάβει περίπου το 12% του εδάφους της, συμπεριλαμβανομένου περίπου του 90% του Ντονμπάς, του 75% των περιφερειών Ζαπορίζια και Χερσώνα, καθώς και τμήματα των περιφερειών Χάρκοβο, Σούμι, Μικολάιβ και Ντνιπροπετρόφσκ, σύμφωνα με ρωσικές εκτιμήσεις.
Ο Πούτιν δήλωσε στις 19 Δεκεμβρίου ότι, κατά τη γνώμη του, μια ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να βασίζεται στους όρους που έθεσε το 2024: Η Ουκρανία να αποσυρθεί από όλες τις περιοχές του Ντονμπάς, της Ζαπορίζια και της Χερσώνας, και το Κίεβο να αποκηρύξει επίσημα τον στόχο του να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
Οι Ουκρανικοί αξιωματούχοι και οι Ευρωπαίοι ηγέτες θεωρούν τον πόλεμο ως μια αυτοκρατορική κατάκτηση εδαφών από τη Μόσχα και έχουν προειδοποιήσει ότι αν η Ρωσία πετύχει τους στόχους της στην Ουκρανία, κάποια μέρα θα επιτεθεί στα μέλη του ΝΑΤΟ.
Το σχέδιο των 20 σημείων προήλθε από ένα προηγούμενο σχέδιο 28 σημείων που ευνοούσε τη Ρωσία, το οποίο προέκυψε από συνομιλίες μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, του γαμπρού του Αμερικιανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ και του ειδικού απεσταλμένου της Ρωσίας Κιρίλ Ντμίτριεφ, και το οποίο δημοσιοποιήθηκε τον Νοέμβριο.
Οι επακόλουθες συνομιλίες μεταξύ των ουκρανικών αρχών και των Αμερικανών διαπραγματευτών οδήγησαν στη διαμόρφωση ενός σχεδίου 20 σημείων, το οποίο είναι πιο ευνοϊκό για το Κίεβο.
Καναδάς και Ευρώπη στο πλευρό της Ουκρανίας
Οι αεροπορικές επιθέσεις του Σαββάτου δείχνουν ότι ο Πούτιν δεν θέλει ειρήνη, δήλωσε ο Ζελένσκι σε δημοσιογράφους μετά την άφιξή του στο Χάλιφαξ της Νέας Σκωτίας, όπου συναντήθηκε με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ.
Σε μια σύντομη δήλωση με τον Ζελένσκι στο πλευρό του, ο Κάρνεϊ είπε ότι η ειρήνη «απαιτεί τη θέληση της Ρωσίας».
«Η βαρβαρότητα που είδαμε (σ.σ. η χθεσινή επίθεση στο Κίεβο) δείχνει πόσο σημαντικό είναι να σταθούμε στο πλευρό της Ουκρανίας σε αυτή τη δύσκολη στιγμή», δήλωσε ο Κάρνεϊ, δεσμευόμενος να χορηγήσει επιπλέον οικονομική βοήθεια ύψους 1,83 δισ. δολαρίων στην Ουκρανία.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία συνομίλησε με τον Ζελένσκι μαζί με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες το Σάββατο, δήλωσε ότι ο κοινός στόχος παραμένει «μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη» που θα διαφυλάσσει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, ενισχύοντας παράλληλα τις δυνατότητες ασφάλειας και άμυνας της χώρας.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι θα συνομιλήσει εκ νέου με τους Ευρωπαίους ηγέτες μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr