Μαριούπολη – Σοκάρει ο δημοσιογράφος που έφυγε τελευταίος: «Συγγενείς αγνοουμένων με ρωτούν για τους δικούς τους»

Ο δημοσιογράφος του Associated Press Mstyslav Chernoν μαζί με τον φωτογράφο Evgeny Maloletka ήταν δύο από τους δεκάδες δημοσιογράφους και φωτορεπόρτερ που κάλυψαν επί 20 ημέρες την πολιορκία της Μαριούπολης από τα ρωσικά στρατεύματα. Ο Chemov έγραψε στο Associated Press όσα βίωσε στο μέτωπο του πολέμου, με την μαρτυρία του να είναι συγκλονιστική.

Στο σχολείο έμαθα πώς να χειρίζομαι όπλο

«Ως έφηβος που μεγάλωσα στην Ουκρανία, στην πόλη Χάρκοβο, μόλις 20 μίλια από τα ρωσικά σύνορα, έμαθα πώς να χειρίζομαι ένα όπλο ως μέρος του σχολικού προγράμματος. Φαινόταν άσκοπο. Η Ουκρανία, σκέφτηκα, ήταν περιτριγυρισμένη από φίλους. Έκτοτε καλύπτω τους πολέμους στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και το Ναγκόρνο Καραμπάχ, προσπαθώντας να δείξω στον κόσμο την καταστροφή από πρώτο χέρι. Αλλά όταν οι Αμερικανοί και μετά οι Ευρωπαίοι εκκένωσαν το προσωπικό της πρεσβείας τους από την πόλη του Κιέβου αυτόν τον χειμώνα και όταν κοίταξα χάρτες της συσσώρευσης ρωσικών στρατευμάτων ακριβώς απέναντι από την πόλη μου, η μόνη μου σκέψη ήταν: “Η φτωχή χώρα μου“. Τις πρώτες ημέρες του πολέμου οι Ρώσοι βομβάρδισαν την τεράστια πλατεία Ελευθερίας στο Χάρκοβο, όπου έκανα βόλτες μέχρι τα 20 μου», λέει στη  ο δημοσιογράφος του Associated Press.

Η προετοιμασία πριν την έναρξη του πολέμου

«Ήξερα ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα έβλεπαν την ανατολική πόλη-λιμάνι της Μαριούπολης ως στρατηγικό έπαθλο λόγω της θέσης της στην Αζοφική Θάλασσα. Έτσι, το βράδυ της 23ης Φεβρουαρίου, κατευθύνθηκα εκεί με τον επί χρόνια συνάδελφό μου Evgeniy Maloletka, Ουκρανό φωτογράφο του Associated Press, με το λευκό φορτηγό του Volkswagen.

Στο δρόμο, αρχίσαμε να ανησυχούμε για τη ρεζέρβα στα λάστιχα και βρήκαμε στο διαδίκτυο έναν άντρα κοντά μας πρόθυμο να μας πουλήσει στη μέση της νύχτας. Εξηγήσαμε σε αυτόν και σε έναν ταμία στο ολονύχτιο μπακάλικο ότι ετοιμαζόμασταν για πόλεμο. Μας κοιτούσαν σαν να ήμασταν τρελοί. Τραβήξαμε για τη Μαριούπολη στις 3:30 π.μ. Ο πόλεμος ξεκίνησε μια ώρα αργότερα», πρόσθεσε.

Οι πρώτοι θάνατοι και η κινηματογράφηση νεκρών και τραυματιών

Ο δημοσιογράφος του AP μιλώντας για τα πρώτα θύματα της ρωσικής εισβολής δήλωσε πως «οι θάνατοι ήρθαν γρήγορα. Στις 27 Φεβρουαρίου, παρακολουθήσαμε έναν γιατρό να προσπαθεί να σώσει ένα κοριτσάκι που χτυπήθηκε από θραύσματα. Πέθανε. Ένα δεύτερο παιδί πέθανε και μετά ένα τρίτο. Τα ασθενοφόρα σταμάτησαν να παραλαμβάνουν τους τραυματίες επειδή οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να τους καλέσουν χωρίς σήμα και δεν μπορούσαν να πλοηγηθούν στους βομβαρδισμένους δρόμους.

Οι γιατροί μας παρακάλεσαν να κινηματογραφήσουμε οικογένειες που φέρνουν τους δικούς τους νεκρούς και τραυματίες και μας άφησαν να χρησιμοποιήσουμε τη μειωμένη ισχύ της γεννήτριας για τις κάμερές μας. Κανείς δεν ξέρει τι συμβαίνει στην πόλη μας, είπαν.

Βομβαρδισμοί έπληξαν το νοσοκομείο και τα γύρω σπίτια. Έσπασαν τα τζάμια του βαν μας, τρύπησαν στο πλάι του και έσκασαν ένα λάστιχο. Μερικές φορές τρέχαμε για να κινηματογραφήσουμε ένα φλεγόμενο σπίτι και μετά τρέχαμε πίσω εν μέσω των εκρήξεων».

Δίπλα μου έσκασε μία οβίδα

Ο Mstyslav Chernoν μίλησε και για τη στιγμή που ήρθε αντιμέτωπος με τον θάνατο στο υπερκατάστημα του Πορτ Σίτι. «Μια οβίδα έσκασε στην ταράτσα του καταστήματος και με πέταξε στο έδαφος. Τεντώθηκα περιμένοντας ένα δεύτερο χτύπημα και έβριζα τον εαυτό μου εκατό φορές επειδή η κάμερά μου δεν ήταν ενεργοποιημένη για να το καταγράψει. Και να που, μια άλλη οβίδα χτύπησε την πολυκατοικία δίπλα μου με ένα τρομερό βουητό. Συρρικνώθηκα πίσω από μια γωνία για κάλυψη.

Ένας έφηβος πέρασε κυλώντας μια καρέκλα γραφείου φορτωμένη με ηλεκτρονικά είδη, ενώ τα κουτιά έπεφταν στα πλάγια. “Οι φίλοι μου ήταν εκεί και η οβίδα χτύπησε 10 μέτρα από εμάς”, μου είπε. “Δεν έχω ιδέα τι τους συνέβη”. Επιστρέψαμε στο νοσοκομείο. Μέσα σε 20 λεπτά, οι τραυματίες μπήκαν μέσα».

Ο βομβαρδισμός του μαιευτηρίου της Μαριούπολης

Ο Mstyslav Chernoν και ο Evgeny Maloletka βρέθηκαν στην περιοχή όπου βρισκόταν το μαιευτήριο της Μαριούπολης λίγα λεπτά μετά τον βομβαρδισμό του από τα ρωσικά στρατεύματα. «Στις 9 Μαρτίου, δύο αεροπορικές επιδρομές έσπασαν το πλαστικό που ήταν κολλημένο πάνω από τα παράθυρα του βαν μας.

Είδα την φλόγα έναν μόνο καρδιακό παλμό πριν ο πόνος τρυπήσει το εσωτερικό μου αυτί, το δέρμα μου, το πρόσωπό μου. Βλέπαμε καπνό να ανεβαίνει από ένα μαιευτήριο. Όταν φτάσαμε, οι υπάλληλοι έκτακτης ανάγκης εξακολουθούσαν να τραβούν αιμόφυρτες έγκυες από τα ερείπια.

Οι μπαταρίες μας είχαν σχεδόν εξαντληθεί και δεν είχαμε καμία σύνδεση για να στείλουμε τις εικόνες. Η απαγόρευση της κυκλοφορίας ήταν λίγα λεπτά μακριά. Ένας αστυνομικός μας άκουσε να μιλάμε για το πώς θα κάνουμε γνωστή την είδηση ​​της βόμβας στο νοσοκομείο.

«Αυτό θα αλλάξει την πορεία του πολέμου» είπε. Μας πήγε σε μια πηγή ρεύματος και μια σύνδεση στο διαδίκτυο. Είχαμε τραβήξε τόσους νεκρούς και νεκρά παιδιά, μια ατελείωτη σειρά. Δεν καταλάβαινα γιατί πίστευε ότι περισσότεροι θάνατοι θα μπορούσαν να αλλάξουν κάτι. Εκανα λάθος.

Στο σκοτάδι, στείλαμε τις εικόνες παραθέτοντας τρία κινητά τηλέφωνα με το αρχείο βίντεο χωρισμένο σε τρία μέρη για να επιταχύνουμε τη διαδικασία. Χρειάστηκαν ώρες, πολύ πέρα ​​από την απαγόρευση κυκλοφορίας. Ο βομβαρδισμός συνεχίστηκε αλλά οι αξιωματικοί που είχαν ανατεθεί να μας συνοδεύσουν στην πόλη περίμεναν υπομονετικά. Τότε η σύνδεσή μας μας με τον κόσμο έξω από τη διακόπηκε ξανά.

Συγγενείς όσων κινηματογραφήσαμε μας ρωτούν για την τύχη τους

Κλείνοντας την καταγραφή της μαρτυρίας του δήλωσε πως «εξακολουθούμε να κατακλυζόμαστε από μηνύματα ανθρώπων που θέλουν να μάθουν την τύχη των αγαπημένων τους που φωτογραφίσαμε και κινηματογραφήσαμε. Μας γράφουν απελπισμένα και οικεία, σαν να μην είμαστε ξένοι, σαν να μπορούμε να τους βοηθήσουμε.

Όταν μια ρωσική αεροπορική επιδρομή έπληξε ένα θέατρο όπου εκατοντάδες άνθρωποι είχαν καταφύγει στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, μπορούσα να προσδιορίσω ακριβώς πού έπρεπε να πάμε για να μάθουμε για τους επιζώντες, για να ακούσω από πρώτο χέρι πώς ήταν να εγκλωβίζεσαι για ατελείωτες ώρες κάτω από σωρούς ερειπίων.

Γνωρίζω αυτό το κτίριο και τα κατεστραμμένα σπίτια γύρω του. Ξέρω ανθρώπους που είναι παγιδευμένοι κάτω από αυτό. Και την Κυριακή, οι ουκρανικές αρχές δήλωσαν ότι η Ρωσία βομβάρδισε ένα σχολείο τέχνης με περίπου 400 άτομα στη Μαριούπολη. Αλλά δεν μπορούμε πλέον να φτάσουμε εκεί».

• Μαριούπολη
• Πόλεμος στην Ουκρανία