«Ματωμένη» η Παναγία των Παρισίων: Νέες αποκαρδιωτικές εικόνες από drone – Δύσκολο «στοίχημα» η αναστήλωση

Την ώρα που εξακολουθεί να αιωρείται αναπάντητο ένα τεράστιο «γιατί» σχετικά με τα αίτια της καταστροφικής πυρκαγιάς, στο φως της δημοσιότητας έρχονται νέα πλάνα από drones και νέες εικόνες από το εσωτερικό του καθεδρικού ναού, που αποκαλύπτουν το πραγματικό μέγεθος της καταστροφής. Παράλληλα, οι ερευνητές εξετάζουν όλα τα πιθανά σενάρια, προκειμένου να δώσουν τις απαντήσεις που αναζητά όλη η ανθρωπότητα, ενώ οι ειδικοί διαφωνούν για το πώς θα γίνει η αναστήλωση του ναού. 

Σε βίντεο από drone του RT αποκαλύπτεται η καταστροφή που υπέστη η Notre Dame, η οποία έχει μαυρίσει από την πυρκαγιά. «Ματωμένη» και ασταθής, αλλά ζει, λένε οι Γάλλοι, οι οποίοι κατά τη διάρκεια της μάχης με τις φλόγες τραγουδούσαν το «Ave Maria» για τη σωτηρία του καθεδρικού ναού.

«Έβρασε» ο ναός – Η σκληρή «μάχη» των πυροσβεστών

Η Παναγία των Παρισίων σώθηκε χάρη στις απεγνωσμένες προσπάθειες των πυροσβεστών, που ρίσκαραν τις ζωές τους σε θερμοκρασίες που έφταναν τους 800 βαθμούς Κελσίου για να «υψώσουν» τείχος από νερό και να εμποδίσουν τις φλόγες να φτάσουν στο ξύλινο πλαίσιο όπου βρίσκονται οι καμπάνες (η μία απ’ αυτές ζυγίζει 13 τόνους). Αν οι καμπάνες έπεφταν, θα προκαλούσαν την κατάρρευση των γοτθικών Πύργων, των συμβόλων του ναού.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, η φωτιά εντοπίστηκε στη βάση του 93 μέτρων βέλους (το οποίο κατέρρευσε από τη φωτιά). Ο πρώτος συναγερμός, στις 18:20, όπως αποκάλυψε ο εισαγγελέας που έχει αναλάβει την έρευνα, δεν αξιολογήθηκε σωστά. Δεν εντοπίστηκε φωτιά, είπε. Όταν ήχησε ο δεύτερος συναγερμός, 23 λεπτά αργότερα, η φωτιά είχε ήδη ξεκινήσει, είχε φτάσει σε ύψος άνω των 100 μέτρων και εξαπλώθηκε ταχύτητα στην ξύλινη οροφή, καταστρέφοντάς την ολοσχερώς. Μια οροφή που φτιάχτηκε τον 13ο αιώνα, είχε μήκος 110 μέτρα και ήταν γνωστή ως «το δάσος».

«Όλα έγιναν μέσα σε 15 με 30 λεπτά» είπε ο Λοράν Νουνές, αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών της κυβέρνησης Μακρόν. Μια δήλωση που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερο σοκ!

Από βραχυκύκλωμα η πυρκαγιά;

Όλα τα σενάρια εξετάζουν οι γαλλικές αρχές, σχετικά με τα αίτια της πυρκαγιάς. Μέχρι στιγμής έχουν λάβει καταθέσεις από περισσότερους από 30 εργαζόμενους στην Παναγία των Παρισίων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η φωτιά ξεκίνησε από τη βάση του βέλους που κατέρρευσε, στην πλευρά του Σηκουάνα. Όταν οι πρώτοι πυροσβέστες έφτασαν στο σημείο, η φωτιά ήταν ανεξέλεγκτη και δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα.

Ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζουν οι αρχές είναι η φωτιά στην Παναγία των Παρισίων να προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα. Στο σημείο άλλωστε είχαν τοποθετηθεί τρία ασανσέρ στο πλαίσιο των εργασιών συντήρησης. Το πρώτο ασανσέρ είχε τοποθετηθεί για να υπάρχει πρόσβαση σε διάδρομο 24 μέτρα από το έδαφος, το δεύτερο για να φτάνει ως τη σκεπή σε ύψος 54 μέτρων και το τρίτο που έφτανε ως την οροφή του βέλους. Κατά τον επικεφαλής της εταιρίας Europe Scaffolding, που είχε αναλάβει τις εργασίες συντήρησης και αναπαλαίωσης, όλες οι δικλείδες ασφαλείας είχαν τηρηθεί.

Αναπαράσταση με drones θα δώσει την απάντηση

Τις επόμενες ώρες, drones θα πετάξουν πάνω από την Παναγία των Παρισίων για να συλλέξουν στοιχεία ανέφεραν πηγές των ερευνών. Οι φωτογραφίες και τα πλάνα που θα συλλέξουν τα drones θα χρησιμοποιηθούν για να γίνει αναπαράσταση των πρώτων στιγμών από το ξέσπασμα της φωτιάς.

Στόχος, με τον τρόπο αυτό, είναι να γίνει προσομοίωση από την εξέλιξη της φωτιάς ώστε να καταλάβουν οι ερευνητές πως εξαπλώθηκε η πυρκαγιά και προς τα που κινήθηκε.

Μακρόν: Σε πέντε χρόνια θα αποκαταστήσουμε τον ναό

Τηλεοπτικό διάγγελμα απηύθυνε ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν το βράδυ της Τρίτης. Ο Μακρόν έθεσε το στόχο για την αναστήλωση του μνημείου στα πέντε χρόνια, εν αντιθέσει με τις εκτιμήσεις των ειδικών οι οποίοι έκαναν λόγο για εργασίες διάρκειας δέκα με δεκαπέντε ετών.

Adresse à la Nation.https://t.co/TgaytkN5KH

— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) April 16, 2019

Στο σύντομο διάγγελμά του, ο Μακρόν αρχικά έπλεξε το εγκώμιο των πυροσβεστών για τις υπεράνθρωπες προσπάθειες που κατέβαλαν ώστε να σβήσουν την τεράστια πυρκαγιά που προκάλεσε μεγάλες ζημιές στο ναό.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην καμπάνια δωρεών για την αναστήλωση της Παναγιάς των Παρισίων, μέσω της οποίας έχουν συγκεντρωθεί περισσότερα από 750 εκατ. ευρώ. «Πλούσιοι και λιγότερο πλούσιοι έδωσαν ό,τι μπορούσαν, ο καθένας ανάλογα με τις δυνατότητές του», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Γάλλοι πολίτες και όσοι αγαπάτε τη Γαλλία, όσοι αγαπάτε το Παρίσι, θέλω να σας πως ότι συμμερίζομαι τον πόνο σας, αλλά και την ελπίδα σας. Θα δράσουμε άμεσα και θα πετύχουμε», ανέφερε ο Μακρόν, o οποίος διαβεβαίωσε πως θα καταβληθούν προσπάθειες ώστε ο ναός να αποκατασταθεί πλήρως σε πέντε χρόνια.

«Θα ξαναχτίσουμε την Νοτρ Νταμ ακόμη πιο όμορφα και θέλω να ολοκληρωθεί μέσα σε πέντε χρόνια από τώρα, μπορούμε να το καταφέρουμε», είπε ο Γάλλος πρόεδρος και συνέχισε:

«Εναπόκειται σε εμάς να μετατρέψουμε αυτή την καταστροφή σε μια ευκαιρία να ενωθούμε, έχοντας βαθιά επηρεαστεί από αυτό που ήμασταν στο τι πρέπει να είμαστε και να γίνουμε καλύτεροι από αυτό που είμαστε. Εναπόκειται σε εμάς να βρούμε το νήμα του εθνικού μας σχεδίου».

Διαφωνούν οι ειδικοί για το πώς πρέπει να γίνει η ανοικοδόμηση

Μετά την καταστροφική πυρκαγιά στην Παναγία των Παρισίων και τις αποφασιστικές υποσχέσεις της γαλλικής κυβέρνησης να την αποκαταστήσει το ταχύτερο δυνατόν, ο λόγος αναπόφευκτα περνά στους ειδικούς, αρχιτέκτονες, μηχανικούς, διαχειριστές των πολιτιστικών έργων, για να αποφασίσουν τον τρόπο, τη μέθοδο, ακόμη και τη μορφή που θα πρέπει να έχει μετά τις σχετικές εργασίες η Παναγία των Παρισίων.

Και τούτο γιατί και τα αρχιτεκτονικά μνημεία δεν μένουν στατικά μέσα στην πορεία τους στην ιστορία και στις διακυμάνσεις στην αντίληψη των εκάστοτε γενεών για το κάλλος και το υψηλόν.

Πλέον έχει ξεκινήσει μία μεγάλη συζήτηση για το εάν η Παναγία θα πρέπει να επιστρέψει στην ακριβώς προηγούμενη μορφή της, ή είναι πρέπον να προστεθούν και σε αυτή στοιχεία σημερινά, που όμως θα εξασφαλίζουν καλλίτερη θωράκισή της από καταστροφές. Και πάνω σε αυτό το σημείο καταγράφονται οι πρώτες διαμάχες.

Ο πασίγνωστος αρχιτέκτονας Ρέντσο Πιάνο για παράδειγμα, σε σχόλιά του στην εφημερίδα Corriere della Sera, τάσσεται υπέρ της ανακατασκευής των ξύλινων αντηρίδων της στέγης, το γνωστό «δάσος», λόγω του πλήθους των δρύινων μαδεριών σε περίπλοκες συνθέσεις τριαρθωτών τόξων που χρησιμοποιήθηκαν για να στηρίξουν το βάρος της.

Από την πλευρά του, ο επίσης διάσημος Ιταλός αρχιτέκτονας Μασιμιλιάνο Φούκσας, που διατηρεί και γραφείο του στο Παρίσι, τάσσεται υπέρ μίας μέσης οδού: «Θεωρώ πως θα πρέπει να σκεφθούμε μία μέση λύση με τα σημεία εκείνα που έχουν χαθεί στη φωτιά, κι ευελπιστώ πως θα είναι λιγότερα από εκείνα που είδαμε στις εικόνες και τα οποία θα μπορούν να αναστυλωθούν. Πιστεύω στη μέση οδό ανάμεσα στο ακραία σύγχρονο και στην αναστύλωση των παλαιών στοιχείων».

Ερωτηθείς εάν θα έβλεπε στη στέγη της Παναγίας έναν κρυστάλλινο θόλο σαν «τον Φάρο», που σχεδίασε ο ίδιος για ένα παλαιό μέγαρο της Ρώμης, ο Φούκσας απάντησε: «δεν βλέπω τόσο έναν Φάρο, αλλά η πρώτη ιδέα που μου ήλθε στο μυαλό ήταν αυτή ενός πανύψηλου πύργου φτιαγμένο από κρύσταλλο Μπακαρά, που είναι γαλλικό, και θα φωτίζεται τη νύχτα και θα γεμίζει φως». Αναφερόμενος στην πιθανότητα να του ανατεθεί η αποκατάσταση της Νοτρ Νταμ δήλωσε: «δεν διεκδικώ την υποψηφιότητα και δεν έχω έτοιμο κάποιο σχέδιο, γιατί επαναλαμβάνω τούτη τη στιγμή προέχει να αγκαλιάσουμε αυτό το διεθνές σύμβολο που χάθηκε στις φλόγες. Όμως γνωρίζω ένα πράγμα: θα ήθελα τούτη τη φορά να σκεφθούμε ένα έργο όπως εκείνα του Μεσαίωνα, ένα συλλογικό έργο. Η πλειονότητα των Καθεδρικών κτίσθηκαν από πλήθος μαστόρων, όλοι τους ισάξιοι, από τους λαξευτές της πέτρας, τους μαρμαρογλύφους έως τους αρχιτέκτονες».

Άγνοια για το τι πρέπει να γίνει τελικά, δηλώνει από την πλευρά της η Κάρμελ Λορένθο, διευθύντρια της Ανωτάτης Σχολής Συντήρησης κι Αποκατάστασης των Πολιτιστικών Μνημείων της Γαλικίας (που έχει υπό τη μέριμνά της τον διάσημο Καθεδρικό Ναό του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα, το μεγαλύτερο δείγμα ρωμανικού ρυθμού). Η ίδια τονίζει πως εκείνο που θα πρέπει να γίνει εν πρώτοις είναι η διαδικασία που οι ειδικοί ονομάζουν «αναστύλωση», δηλ. την αποκατάσταση της αρχικής μορφής του κτίσματος με τα ακριβή υλικά του που διασώθηκαν από τις φλόγες. «Όμως θα πρέπει να αφήσουμε ορατές τις νέες τεχνικές και τα καινούργια υλικά που χρησιμοποιήθηκαν, επιλέγοντας χρώματα και τονικότητες διαφορετικές. Το μόνο που δεν πρέπει να γίνει, είναι να προσποιηθούμε πως δεν συνέβη τίποτα», τονίζει.

Ο υποδιευθυντής του Ινστιτούτου Εθνικής Κληρονομιάς της Ισπανίας Χαβιέρ Ριβέρα Μπλάνκο τονίζει πως προσωπικά θα επέλεγε «υλικά ανθεκτικά στην πυρκαγιά, όπως σίδηρο, όμως εκείνο που δεν έχει νόημα είναι να δημιουργηθούν ακριβή αντίγραφα των αγαλμάτων που καταστράφηκαν. Τα νέα που θα πάρουν τη θέση τους θα πρέπει να έχουν ένα σύγχρονο ύφος, δεν θα πρέπει να είναι η “ξεπατικωτούρα” των παλιών».

Δε συμμερίζεται την άποψη αυτή ο Φρανθίσκο Νταρόκα, του Ιδρύματος Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής, σημειώνοντας πως «η εικονογραφία της Νοτρ Νταμ είναι τόσο δυνατή», που το πιο αρμόζον είναι να την αποκαταστήσουμε «με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πιστότητα», αφήνοντάς την ακριβώς όπως ήταν μία ημέρα πριν την καταστροφή. «Ο καθεδρικός των Παρισίων προσδίδει ένα ειδικό βάρος στην προσωπικότητα της πόλης. Είναι η δύναμη της συλλογικής μνήμης που ακυρώνει κάθε πιθανή μετατροπή του. Ο τόσο άδοξος τρόπος θανάτου του καθιστά απαράδεκτη κάθε προσπάθεια να φτιάξουμε μία παραλλαγή του: θα πρέπει να είναι ο ίδιος, όπως πριν την καταστροφή». Προς επίρρωση του επιχειρήματός του, ο Νταρόκα παραθέτει το παράδειγμα του Καμπαναριού του Αγίου Μάρκου στη Βενετία, το οποίο είχε καταρρεύσει το 1902. «Κανείς δεν θα αποδεχόταν κάτι διαφορετικό».

Από την πλευρά του, ο Τζουζέπ Φεράντο, του Αρχιτεκτονικού Συλλόγου της Καταλωνίας, υποστηρίζει πως δεν χρειάζεται να αποκατασταθεί η μορφή του Καθεδρικού, αλλά μάλλον «να διατηρηθεί η ίδια το πνεύμα της ίδιας καινοτόμου διάθεσης του Βιολέ-λε-Ντυκ», όταν διαμόρφωσε το κτίσμα. «Εισήγαγε στον ναό τεχνικές και πρότυπα της εποχής του. Φυσικά, εκείνη που επλήγη περισσότερο από τη φωτιά ήταν η δική του ανακαινιστική πτυχή, όμως αυτό που πρέπει να κάνουμε τώρα είναι εκέινο που έπραξε τότε».

Την ίδια άποψη υποστηρίζει και η Κριστίνα Αρανσάι της Υπηρεσίας Αναστυλώσεων της Άλαβα (όπου υπάρχει ένα από τα καλλίτερα δείγματα καθεδρικών, χαρακτηρισμένου ως μνημείο της ανθρωπότητας από την UNESCO), η οποία δηλώνει πως ούτε κι αυτή θα αποκαθιστούσε τη Νοτρ Νταμ στην «πρωτότυπη μορφή της». Τον ηθικό παράγοντα επιστρατεύει και η Καρλότα Σανταμπάρμπαρα της Επαγγελματικής Ένωσης Συντηρητών και Αναστυλωτών της Ισπανίας (ACRE) για να εκφράσει την αντίθεσή της στις «ιστορικές πλαστογραφήσεις».

• Γαλλία
• Παναγιά των Παρισίων