Σκληρή λιτότητα με ή χωρίς το ΔΝΤ το σχέδιο Σόιμπλε – Αθήνα: Καλοδεχούμενη η αποχώρηση του Ταμείου

Κρίσιμη τροπή τείνουν να πάρουν οι διαπραγματεύσεις για την παραμονή ή όχι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα. Και αυτό γιατί Αθήνα και δανειστές βρίσκονται σε διαφορετικό μήκος κύματος ως προς αυτό το ζήτημα: Η κυβέρνηση ανοιχτά πλέον αναφέρει πως μόνο με αποχώρηση ή μειωμένο ρόλο θα κλείσει η αξιολόγηση, με τους Ευρωπαίους ωστόσο να διαμηνύουν πως το ΔΝΤ είναι μέρος του προγράμματος και οποιοδήποτε σχέδιο για πού δεν θα περιλαμβάνει εντός το Ταμείο, συνεπάγεται νέα δεδομένα.

Τις τελευταίες ημέρες οι εξελίξεις στο ελληνικό ζήτημα άρχισαν και πάλι να τρέχουν. Όλοι οι «παίχτες» της διαπραγμάτευσης άνοιξαν τα χαρτιά τους, και οι σκληροί της ευρωζώνης δια του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έθεσαν το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθούν. Για πρώτη φορά, ο γερμανός υπουργός Οικονομικών μίλησε για το ενδεχόμενο ενός προγράμματος δίχως τη συμμετοχή του ΔΝΤ, ωστόσο οι όροι που έθεσε ήταν εξόχως σκληροί:

• Ακόμα πιο σκληρή ευρωπαϊκή εποπτεία με τον ρόλο του Ταμείου να επωμίζεται ο ESM. «Σε αυτή την περίπτωση όμως θα πρέπει οι Ευρωπαίοι να επιβάλουν όσα συμφωνήθηκαν σαφώς πιο αποτελεσματικά» είναι η χαρακτηριστική φράση που χρησιμοποίησε. Ο Σόιμπλε με άλλα λόγια αποκάλυψε το Plan B του Βερολίνου το οποίο προβλέπει την αναβάθμιση του ESM σε ένα Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο, που ενδεχομένως να επισκιάσει τον ρόλο της γνωστής τρόικας.
• Νέο πρόγραμμα [μνημόνιο], καθώς όπως είπε, μία αποχώρηση του ΔΝΤ θα σήμαινε εντελώς νέα δεδομένα, τερματισμό του προγράμματος και νέες διαπραγματεύσεις.
• Οποιοδήποτε νέο δεδομένο θα προϋπέθετε την έγκριση από τη Bundestag. Μία τέτοια διαδικασία είτε θα ήταν χρονοβόρα, είτε θα συνοδευόταν με πολύ σκληρές δεσμεύσεις από την ελληνική πλευρά. Χρονοβόρα στην πρώτη περίπτωση γιατί θα ψηφιζόταν από τη νέα Βουλή, και σκληρές δεσμεύσεις στη δεύτερη γιατί η γερμανική κυβέρνηση είναι εν μέσω προεκλογικής περιόδου και οτιδήποτε θα έμοιαζε ως παραχώρηση προς την Αθήνα [αποχώρηση του ΔΝΤ] φαντάζει πολιτικά τοξικό στα μάτια των βουλευτών των Χριστιανοδημοκρατών και των Χριστιανοκοινωνιστών, του κυβερνώντος κόμματος δηλαδή.

Το βασικό σενάριο εργασίας του Βερολίνου βεβαίως είναι η συμμετοχή του Ταμείου στο πρόγραμμα, αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Βασικότερη όμως επιδίωξη του Σόιμπλε είναι να εφαρμοστούν οι υποδείξεις του αρχιτέκτονα των ελληνικών μνημονίων Πολ Τόμσεν [νέο κύμα λιτότητας με βαθύ «ψαλίδι» σε αφορολόγητο και συντάξεις] σε κάθε περίπτωση… Και τις συστάσεις αυτές επανέλαβε χτες το Ταμείο ξεκάθαρα δια του εκπροσώπου Τύπου Τζέρι Ράις, ο οποίος αποκάλυψε και κάτι ακόμα, που δείχνει πως οι διαπραγματεύσεις θα τραβήξουν σε μάκρος. Ότι δηλαδή δεν υπάρχει ημερομηνία επιστροφής των τεχνικών κλιμακίων διότι δεν υπάρχει deadline για το κλείσιμο της αξιολόγησης. Και αυτό γιατί η Ελλάδα δεν έχει άμεσες χρηματοδοτικές ανάγκες…

Από κοντά και η Κομισιόν, η οποία μπορεί χτες δια του επιτρόπου Πιερ Μοσκοβισί να είπε καλά λόγια για τις προσπάθειες της Αθήνας, τους τελευταίους μήνες, ξεκαθάρισε όμως ότι η παρουσία του ΔΝΤ στο πρόγραμμα είναι αναγκαιότητα για αρκετά κράτη – μέλη, φέρνοντας σε αμηχανία τον Ευκλείδη Τσακαλώτο. «Η Επιτροπή πάντα προσπαθεί να έχει μία συλλογική θέση, η οποία θα εμπλέκει και το Ταμείο» είπε χαρακτηριστικά.

Τέλος το Μαξίμου αναφέρει πως είναι καλοδεχούμενη η άποψη για νέο πλαίσιο χωρίς το ΔΝΤ παρά τις προειδοποιήσεις Σόιμπλε, τις οποίες φαίνεται να υποβαθμίζει, λέγοντας πως ένα πλαίσιο χωρίς το Ταμείο είναι καλοδεχούμενο, αρκεί οι αποφάσεις να ληφθούν γρήγορα. Αυτό βέβαια είναι αμφίβολο, εν μέσω προεκλογικής περιόδου σε πολλές χώρες του σκληρού πυρήνα της ευρωζώνης.

Από την κυβέρνηση τέλος επιμένουν να ρίχνουν το «βραχυκύκλωμα» των διαπραγματεύσεων στη στάση του Ταμείου και εκτιμά πως με αποχώρησή του θα αρθεί και το αδιέξοδο. Όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, το ΔΝΤ «αποτελεί διαρκή τροχοπέδη για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, χωρίς νέα μέτρα και την επιτυχή ολοκλήρωση του ελληνικού προβλήματος». 

Με ή χωρίς το ΔΝΤ; Αυτό είναι το δίλημμα που γεννάται μετά τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών. Και οι απαντήσεις σε κάθε περίπτωση θα είναι σκληρές. 

• Bundestag
• ESM
• αξιολόγηση
• Βόλφγκανγκ Σόιμπλε
• ΔΝΤ
• κυβέρνηση
• Πιερ Μοσκοβισί