Με υποκλοπές στην ατζέντα ο Ανδρουλάκης στον Μητσοτάκη – Ο Τσίπρας και η νέα του αυταπάτη– Καραμέρος, ο «The Weather Man» του ΣΥΡΙΖΑ – Τα Γλυπτά, τα… δείπνα και το διπλωματικό Tango

Χαίρετε, κυρίες και κύριοι, και καλώς ήρθατε σε μια ακόμη καθηλωτική εκδοχή των Hard Talks, της στήλης που απονέμει τα Όσκαρ της πολιτικής. Εδώ, τα πρωταγωνιστικά βραβεία διεκδικούνται από πολιτικούς που συχνά ξεπερνούν σε ερμηνείες τον Ντάνιελ Ντέι Λιούις και τις ίντριγκες των “The Godfather.” Από σκηνές υποκλοπών και διπλωματικά δείπνα μέχρι τις αυταπάτες που αναβιώνουν, το σενάριο της εβδομάδας είναι πιο πυκνό και πιο απρόβλεπτο από ποτέ.

Σήμερα, ξετυλίγουμε το πολιτικό φιλμ με τίτλους όπως: «Ο Ανδρουλάκης και οι υποκλοπές», «Ο Τσίπρας και το νέο του όνειρο», και «Τα Γλυπτά, τα δείπνα, και το διπλωματικό Tango». Είστε έτοιμοι να δείτε ποιοι θα φύγουν απόψε με Χρυσό Αγαλματίδιο και ποιοι με… Βατόμουρο;

Σκηνή Πρώτη: Το Όσκαρ καλύτερου σεναρίου… κατατέθηκε

Το ραντεβού Μητσοτάκη – Ανδρουλάκη θυμίζει τη διάσημη σκηνή από το “The Godfather”: «I’ll make him an offer he can’t refuse». Ο πρωθυπουργός καλεί τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ για να συζητήσουν – ή μήπως για να διαπραγματευτούν; Στην πραγματικότητα, όμως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη απονείμει τον ρόλο του «πράσινου ΣΥΡΙΖΑ» στο ΠΑΣΟΚ, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης μοιάζει να ανεβαίνει τη σκάλα του Πρώτου Νυχτερινού Συνεδρίου του “Fight Club”. Αλήθεια, πώς διαχειρίζεσαι μια τέτοια συνάντηση όταν οι ρόλοι είναι ήδη τόσο σφιχτά δεμένοι;

Ο Μητσοτάκης θα φέρει την ατζέντα των θετικών μεταρρυθμίσεων. Γιατί όχι; Στα χαρτιά, η «συνεννόηση» μοιάζει τόσο ελκυστική όσο η ατάκα του Λίνκολν: «Όποιος κι αν είναι ο εχθρός σου, μάθε να τον κρατάς κοντά». Ωστόσο, το ΠΑΣΟΚ μοιάζει να ακολουθεί τη ρήση του Αριστοτέλη: «Η μεγαλύτερη αρετή είναι η αμφιβολία». Δεν πιστεύει στις προθέσεις του οικοδεσπότη και το δείχνει.

Σκηνή δεύτερη: Ο ήχος της διαιτησίας

Ο Ανδρουλάκης προσέρχεται με την ατζέντα του γεμάτη – υποκλοπές, κατώτατο μισθό, εργασιακά, στεγαστικά. Όμως η πραγματική μάχη δεν είναι μόνο θεσμική. Είναι και συμβολική. Αν ο Μητσοτάκης επιδιώκει την πολιτική συμφωνία ως ένα μήνυμα σταθερότητας, ο Ανδρουλάκης θέλει να παίξει τον ρόλο του «άκαμπτου». Δεν θα σηκώσει τους τόνους, αλλά δεν θα αφήσει και τίποτα αναπάντητο. «Σταγόνα-σταγόνα σκάβει η πέτρα το μάρμαρο», έλεγε ο Πλάτωνας. Έτσι, κι αυτός, σταγόνα-σταγόνα καταθέτει τροπολογίες.

Όσο για τις υποκλοπές; Εδώ έχουμε σκηνικό “All the President’s Men”. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν θα αρπάξει τον πρωθυπουργό από το πέτο, αλλά το υποβόσκον μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η ΕΥΠ οφείλει απαντήσεις. Η ρήση του Τσόρτσιλ «Η αλήθεια είναι ακριβή – γι’ αυτό την περιβάλλει συχνά μια φρουρά ψεμάτων» ίσως συνοψίζει την υπόθεση.

Επίλογος: Το «Κουτί της Πανδώρας»

Το αν θα υπάρξει συμφωνία, ή αν το ραντεβού αυτό θα καταλήξει απλώς σε μια ακόμη πολιτική μονομαχία, μένει να φανεί. Το βέβαιο είναι πως και οι δύο ηγέτες παίζουν με τον χρόνο, τις εντυπώσεις και το αφήγημα. Στο τέλος, όπως είπε ο Μακιαβέλι, «Οι άνθρωποι κρίνουν περισσότερο από την όψη παρά από την ουσία». Στη σκηνή της Βουλής, όμως, η όψη μετράει όσο και το σενάριο.

Τα Γλυπτά, τα δείπνα και το διπλωματικό Tango

Σε μια σκηνή που θυμίζει το “The King’s Speech”, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Sir Keir Starmer αντάλλαξαν φιλοφρονήσεις στο Λονδίνο, συζητώντας από οικονομικές συνεργασίες μέχρι το αν το Βρετανικό Μουσείο θα πει ποτέ το “Yes” στα Γλυπτά του Παρθενώνα. Ο Έλληνας πρωθυπουργός εξέφρασε τη σημασία των ελληνοβρετανικών σχέσεων, γιατί ποιος άλλος μπορεί να πουλήσει πιο πειστικά τη ναυτιλία και τον τουρισμό; Στο θέμα των Γλυπτών, όμως, η Βρετανία παίζει τον ρόλο του Ντάνιελ Ντέι Λιούις στο “There Will Be Blood”: μπορεί να δώσει υποσχέσεις, αλλά το «αίμα» των μαρμάρων παραμένει θέμα χρόνου και διαπραγματεύσεων.

Φυσικά, η συζήτηση δεν έμεινε μόνο στα πολιτιστικά. Το μεταναστευτικό και οι περιφερειακές εξελίξεις στην Ουκρανία πρόσφεραν το απαραίτητο δράμα της συνάντησης. Κι εκεί, κάπου ανάμεσα στις ευρω-βρετανικές σχέσεις και το Κυπριακό, ο Μητσοτάκης αναθέρμανε τη γνωστή του ατάκα: «Η Ελλάδα ως ευρωπαϊκό σύνορο». Σαν τον Ράσελ Κρόου στο “Gladiator”, ο πρωθυπουργός προσπαθεί να συντονίσει τις γεωπολιτικές μάχες με την ίδια δεξιότητα που συντονίζει δείπνα, όπως εκείνο των Χριστοδουλίδη και Τατάρ. Όπως θα έλεγε και ο Θουκυδίδης, «Οι συμμαχίες είναι τα εργαλεία της ισχύος». Και η ισχύς, στο διεθνές σκηνικό, έχει πάντα γεύση… μαρμάρου.

Οι άθλιοι της ευρωζώνης: Από τον Μπαρνιέ στον Τραμπ

Στη Γαλλία, ο Μπαρνιέ κινδυνεύει να γίνει πρωταγωνιστής του “Les Misérables: Η πολιτική έκδοση”, με τον προϋπολογισμό του 2025 να ρίχνει βαριά τη σκιά του στις Βερσαλίες της Ε.Ε. Η πρόταση μομφής κρέμεται πάνω από την κυβέρνησή του σαν το σπαθί του Δαμοκλή, και οι 60 δισ. ευρώ νέων φόρων μοιάζουν με το φιλί του Ιούδα για την πολιτική του επιβίωση. Το κερασάκι στην τούρτα; Οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων ξεπέρασαν για πρώτη φορά τις ελληνικές, γεγονός που πανηγυρίστηκε στο Λονδίνο σαν Όσκαρ καλύτερης οικονομικής ανατροπής. Αλλά, όπως είπε και ο Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, «Οικονομία είναι η τέχνη να ζεις καλά χωρίς να καταστρέφεις κανέναν – εκτός αν είσαι πολιτικός». Και όλα αυτά πριν εμφανιστεί ξανά ο Ντόναλντ Τραμπ στο προσκήνιο, έτοιμος να μετατρέψει το διεθνές εμπόριο σε ένα γεωπολιτικό remake του “Mad Max”. Η Ε.Ε. τρίζει, αλλά όπως μας θυμίζει και ο Σοφοκλής: «Οι κυβερνήσεις πέφτουν, τα χρέη μένουν».

Χρυσομάλλης: Από το Χαλέπι με… Σαμαρική αγάπη

Ο Μίλτος Χρυσομάλλης, βουλευτής Μεσσηνίας και σταθερά στο “Team Σαμαρά”, φαίνεται να βρήκε τη δική του “Spotlight” στιγμή, ζητώντας άμεσες πρωτοβουλίες από το ΥΠΕΞ για την ελληνορθόδοξη κοινότητα στο Χαλέπι. Με φράσεις όπως «Δεν σας ξεχάσαμε», η επιστολή της Ελληνικής Οργάνωσης της Αντιόχειας θυμίζει κάτι από τον «Ηγεμόνα» του Μακιαβέλι: υπενθύμιση ότι οι ρίζες και η πίστη μπορούν να αντέξουν ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες. Όμως, πίσω από την ανησυχία για τους Έλληνες της Συρίας, ο Χρυσομάλλης μας δίνει και μια άλλη παράσταση, αυτή του πολιτικού ακροβατισμού, ανάμεσα στη στήριξη της παράδοσης και την εσωκομματική στρατηγική.

Η παρέμβασή του, η πρώτη μετά την αποπομπή Σαμαρά, θυμίζει σκηνή από το “The Revenant”: ένας πολιτικός που επιβιώνει σε αντίξοες συνθήκες και δεν φοβάται να δείξει ανοιχτά τις προτιμήσεις του, ακόμα κι όταν αυτές πονάνε το κόμμα. Όπως είπε και ο Θουκυδίδης, «Ο πόλεμος δεν δίνει μόνο τη δύναμη, αλλά και την ευκαιρία». Και ο Χρυσομάλλης φαίνεται αποφασισμένος να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία, είτε πρόκειται για το Χαλέπι, είτε για τη δική του πολιτική επιβίωση.

«Show me the Way»

Ο Αλέξης Τσίπρας μοιάζει να έχει βρει τη δική του “La La Land”: μια σκηνή όπου οραματίζεται τη μεγάλη εναλλακτική που θα φέρει την αλλαγή στον τόπο. «Θα κάνω ό,τι μπορώ», δηλώνει με πάθος, σαν άλλος Τομ Χανκς στο “Saving Private Ryan”, υπογραμμίζοντας πως ακόμα κι αν δεν είναι πια στην πρώτη γραμμή, δεν έχει κλείσει τον πολιτικό του κύκλο. Το Ινστιτούτο του, λέει, είναι εδώ για να παράγει πολιτική και ιδέες, αλλά το ερώτημα παραμένει: μπορεί ένας πρώην ηγέτης να γίνει αρχιτέκτονας της αναγέννησης ή θα καταλήξει απλώς ένας «άνθρωπος του παρασκηνίου»;

«Αυτοδυναμία; Ποια αυτοδυναμία;»

Με το βλέμμα στραμμένο στις επόμενες εκλογές, ο Τσίπρας σημειώνει ότι η αυτοδυναμία είναι πια ένα μακρινό όνειρο, σαν το “Inception”: ένα σενάριο με επίπεδα που κανείς δεν μπορεί να ξεκλειδώσει εύκολα. Ο πολυκατακερματισμός του προοδευτικού χώρου, λέει, θυμίζει περισσότερο τη σκηνή από το “Titanic” – πολλές μικρές βάρκες, αλλά το μεγάλο πλοίο βυθίζεται. Και όπως είπε κάποτε ο Σαρλ Ντε Γκωλ, «Το να ενώνεις τους πολιτικούς είναι σαν να ενώνεις γάτες για συναυλία – χάνεις χρόνο και γρατζουνίζεσαι».

«Ο Πρόεδρος και ο Θεσμός»

Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο Αλέξης δεν κρατάει χαμηλούς τόνους. Η συζήτηση για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας έχει ανοίξει, λέει, με ευθύνη της ΝΔ, και ο θεσμός κινδυνεύει να ευτελιστεί. Εδώ η ταινία που θυμίζει είναι το “Joker”: «You get what you deserve». Ο Τσίπρας καλεί για θεσμική υπευθυνότητα, αλλά ξέρει πως η σκηνή αυτή είναι ήδη γραμμένη με άλλους κανόνες.

«Η Ευρώπη των Κινδύνων»

Ο πραγματικός κίνδυνος, λέει, είναι η ακροδεξιά, που ενισχύεται από τον πολυκατακερματισμό. Σαν να βγήκε από το στόμα του Αριστοτέλη: «Η ενότητα είναι δύναμη, η διάσπαση είναι αδυναμία». Το μήνυμα είναι σαφές, αλλά οι συνθήκες είναι πιο περίπλοκες. Ο Τσίπρας θέλει να ενώσει τις προοδευτικές δυνάμεις, αλλά το ερώτημα παραμένει: θα είναι ο σκηνοθέτης ή ένας ακόμη κομπάρσος;

Επίλογος: «Ο Αλέξης Reloaded»

Η πολιτική του επιστροφή θυμίζει το “The Dark Knight Rises”. Ένας ηγέτης που επιστρέφει όχι για να πάρει τον πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά για να γράψει το νέο σενάριο. Το αν η ιστορία αυτή θα έχει τέλος που να θυμίζει Όσκαρ ή Χρυσό Βατόμουρο μένει να φανεί. Όπως έλεγε κι ο Μπρεχτ, «Τίποτα δεν είναι πιο επικίνδυνο από την απραξία μπροστά σε μια κρίση». Και ο Αλέξης φαίνεται να το ξέρει καλά.

«Ο Καραμέρος, το γιλέκο και το Νέο ΣΥΡΙΖΑϊκό Σενάριο»

Λοιπόν, κυρίες και κύριοι, ο Γιώργος Καραμέρος επιστρέφει στο προσκήνιο ως εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, και κάπου εδώ η πολιτική αποκτά τη φαρσοκωμωδία που πάντα της έλειπε. Θυμάστε εκείνη τη θρυλική εμφάνιση με το φωσφοριζέ γιλέκο στον Αυτιά; Έμοιαζε με συνδυασμό “The Weather Man” και τροχονόμου σε έκτακτη κυκλοφοριακή ρύθμιση. Προφανώς, ο Σωκράτης Φάμελλος, με τη «μνήμη ελέφαντα», εκτίμησε το μοναδικό αυτό ταλέντο. Άλλωστε, όπως έλεγε και ο Τσόρτσιλ, «Το να βλέπεις μπροστά είναι χρήσιμο μόνο όταν κοιτάς πίσω αρκετά για να καταλάβεις». Κι ο Καραμέρος είχε δώσει ήδη ένα πρώτο δείγμα του κωμικοτραγικού πολιτικού λόγου.

Η επιλογή του Καραμέρου, λοιπόν, μπορεί να μην είναι από το “The King’s Speech”, αλλά μοιάζει περισσότερο με ένα “Anchorman” made in Greece. Αν μη τι άλλο, ο ΣΥΡΙΖΑ θα μας προσφέρει γέλιο μέσα στη βαριά πολιτική μας καθημερινότητα. Και, όπως έλεγε κι ο Αριστοφάνης: «Αν δεν μπορείς να διοικήσεις, τουλάχιστον διασκέδασε το ακροατήριο».

Η Άλωση της Νίκης: Από το Βυζάντιο με… αγάπη

Το μέχρι πρότινος απόρθητο κάστρο της «Νίκης» παραδόθηκε τελικά στο ρεύμα της πολιτικής ρευστότητας, με μια παραίτηση που φέρει κάτι από την αίγλη των βυζαντινών ίντριγκων. Ο κ. Γιώργος Αποστολάκης, σε μια στιγμή που θα ζήλευε ο Τζορτζ Κλούνεϊ στο “Michael Clayton”, άφησε το βουλευτικό αξίωμα, διευκρινίζοντας ότι δεν το έκανε για λόγους υγείας. Δηλαδή, αντί για το γνωστό “It’s not you, it’s me”, έχουμε το ελληνικό πολιτικό ανάλογο: “It’s not my health, it’s your πολιτική”.

Η «Νίκη», μαζί με το ΚΚΕ, κρατούσε ως τώρα το μύθο της αλώβητης Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Αλλά, όπως έλεγε και ο Μακιαβέλι, «Όσο μεγαλύτερη η φαινομενική ενότητα, τόσο πιο κοντά η ρήξη». Ο Δημήτρης Νατσιός ίσως ένιωσε για πρώτη φορά τι σημαίνει «παρασκήνιο», εκεί που οι βυζαντινισμοί ξεπερνούν κάθε φαντασία. Εξάλλου, όπως μας θύμισε το “The Ides of March”, «η πολιτική είναι το τελευταίο καταφύγιο του παρασκηνίου». Η «Νίκη» μάλλον θα χρειαστεί να επανεφεύρει το όνομά της – γιατί το ρευστό πολιτικό σκηνικό δεν χαρίζεται σε κανέναν.

Και κάπως έτσι, το πολιτικό έργο φτάνει στο φινάλε του. Οι ηθοποιοί – συγγνώμη, οι πολιτικοί – αποχωρούν από τη σκηνή, αφήνοντάς μας να αναρωτιόμαστε αν οι ίντριγκες και οι αυταπάτες θα εξελιχθούν σε τραγωδία, κωμωδία ή ένα ακόμα sequel. Όπως έλεγε και ο Σαίξπηρ: «Όλος ο κόσμος μια σκηνή, και όλοι οι πολιτικοί απλώς παίζουν ρόλους».

Από εμάς, λοιπόν, στο Hard Talks, μέχρι την επόμενη παράσταση, θυμηθείτε: το σενάριο γράφεται από τους ισχυρούς, αλλά το κοινό πάντα κρατάει τα βραβεία.

• Hard Talks
• Αλέξης Τσίπρας
• Κυριάκος Μητσοτάκης