Μέση Ανατολή – Το διακύβευμα των επόμενων 48 ωρών: «Είτε θα υπάρξει στρατιωτική κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες είτε διπλωματική αναδίπλωση»

Η νέα προειδοποίηση εκκένωσης της Τεχεράνης από τις IDF, ενόψει επικείμενης ισραηλινής επίθεσης, έρχεται να προστεθεί σε μια αλυσίδα γεγονότων που φέρνουν τη Μέση Ανατολή στο χείλος γενικευμένης ανάφλεξης. Μόλις 48 ώρες νωρίτερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν αιφνιδιαστικό πλήγμα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, επικαλούμενες «προληπτική στρατηγική εξουδετέρωσης απειλής». Πρόκειται για την πιο επιθετική αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στο ιρανικό έδαφος εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες — και την πιο επικίνδυνη.

Η ενέργεια αυτή δεν ήταν απλώς ένα τακτικό μήνυμα. Ήταν μια τομή: ένα συμβάν που πολλαπλασιάζει τις στρατιωτικές και πολιτικές δυναμικές, επαναφέρει στο προσκήνιο την πιθανότητα πυρηνικής σύγκρουσηςκαι διαλύει τις όποιες ψευδαισθήσεις περί «ελεγχόμενης έντασης». Η αντίδραση της Τεχεράνης υπήρξε σκληρή, με τον αρχηγό του γενικού επιτελείου να προαναγγέλλει «σθεναρή απάντηση». Ταυτόχρονα, ρωσικές δηλώσεις περί «δικαιώματος του Ιράν στην αυτοάμυνα» και η σιωπηλή υποστήριξη της Κίνας δημιουργούν ένα μέτωπο αντι-Δύσης με αυξανόμενη συνοχή.

«Δεν πιστεύω ότι θα χτυπήσουν αμερικανική βάση»: Το Ιράν διέψευσε τον Τραμπ – Τι μπορεί να συμβεί από εδώ και πέρα;

Η διεθνής κοινότητα, αν και διαφοροποιημένη στη ρητορική της, φαίνεται να αναγνωρίζει πλέον ότι η κλιμάκωση οδηγεί σε σημείο χωρίς επιστροφή. Η Νορβηγία κάνει λόγο για παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Η Ιταλία καλεί σε άμεση κατάπαυση πυρός και επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το Ηνωμένο Βασίλειο απομακρύνει υπηκόους του από την περιοχή. Στο Κατάρ, η αμερικανική πρεσβεία καλεί τους πολίτες της να μείνουν σε ασφαλές μέρος μέχρι νεωτέρας. Η διπλωματία πιέζεται από γεγονότα τα οποία υπερβαίνουν πλέον τον χρονικό ορίζοντα των διαβουλεύσεων.

Το χτύπημα των ΗΠΑ σε πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Φορντό, σύμφωνα με τη ΔΟΑΕ, προκάλεσε «σημαντικές ζημιές» και κατέδειξε ότι ο πόλεμος δεν περιορίζεται πλέον σε περιφερειακές ισορροπίες — αλλά αγγίζει τα όρια της παγκόσμιας ασφάλειας. Το γεγονός ότι στο στόχαστρο των πρόσφατων ισραηλινών επιθέσεων βρέθηκαν επίσης πανεπιστήμια, νοσοκομεία και τηλεοπτικοί σταθμοί στην Τεχεράνη, φανερώνει την επαναφορά σε ένα δόγμα άσκησης πίεσης επί του άμαχου πληθυσμού.

Κι ενώ η Ουάσινγκτον διαρρέει μέσω της Wall Street Journal ότι «έστειλε μήνυμα στο Ιράν πως το Ισραήλ θέλει να τελειώσει τον πόλεμο», το μήνυμα δεν μοιάζει πειστικό. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιλέγει μια καθαρά ενεργειακή διάσταση της κρίσης, απευθύνοντας προειδοποίηση «να μην αυξηθούν οι τιμές του πετρελαίου», δηλώνοντας κυνικά: «Σας παρακολουθώ».

Ξεκίνησε η «στρατιωτική απάντηση» της Τεχεράνης στα «ευχολόγια» Τραμπ: Επίθεση με όλμους στην αμερικανική βάση του Κασράκ

Σε αυτό το οριακό σημείο, η Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ καλούνται όχι απλώς να χαράξουν επόμενα βήματα, αλλά να επιλέξουν ποια Μέση Ανατολή θέλουν να αφήσουν πίσω τους: μια ερειπωμένη από θερμά μέτωπα Τεχεράνη, Γάζα, Νότιο Λίβανο και Δυτική Όχθη· ή μια εύθραυστη μεν, αλλά διαχειρίσιμη παγκόσμια ισορροπία που θα επιτρέψει την επιστροφή στην πολιτική της “αποτροπής μέσω διαλόγου”.

Το ερώτημα που τίθεται είναι πλέον σαφές: Θα επιχειρηθεί διπλωματική αναδίπλωση ή οδηγούμαστε σε μια νέα κανονικότητα διαρκούς πολέμου; Η απάντηση δεν είναι αυτονόητη.

Ο χρόνος μετρά αντίστροφα. Και κάθε επόμενο βήμα, από οποιονδήποτε δρώντα, ενδέχεται να μην έχει επιστροφή.

• Wall Street Journal
• διακύβευμα
• ΗΠΑ
• Ιράν
• Ισραήλ
• Ντόναλντ Τραμπ