«Μια μπλούζα, μια ζωή»: Η παράνοια της οπαδικής βίας στην Ελλάδα

Η Ελλάδα ξυπνά κάθε λίγους μήνες με την ίδια είδηση. Ένας νέος άνθρωπος νεκρός. Στο δρόμο, έξω από ένα γήπεδο, σε μια πλατεία. Ένα ακόμη «ραντεβού» οπαδών που μετατράπηκε σε πεδίο μάχης, ένα ακόμη παιδί που πλήρωσε με τη ζωή του την κουλτούρα της βίας που εδώ και δεκαετίες δηλητηριάζει τα ελληνικά γήπεδα — και όχι μόνο.

Το οπαδικό μίσος δεν είναι πια απλώς υπόθεση κάποιων «ακραίων». Έγινε κοινωνικό φαινόμενο. Ένα σύμπτωμα μιας κοινωνίας που κουβαλά θυμό, φανατισμό και ανωριμότητα. Μιας κοινωνίας που δεν έμαθε να αγαπά τον αθλητισμό, αλλά να τον χρησιμοποιεί σαν προέκταση της τυφλής της οργής.

Από το πάθος στην παράνοια

Το πάθος για την ομάδα είναι υγιές. Είναι στοιχείο ταυτότητας, μια μορφή συλλογικής έκφρασης. Όμως κάπου χάθηκε το μέτρο. Ο αθλητισμός έγινε αφορμή για «ξεκαθαρίσματα», για επίδειξη δύναμης, για μια κακοστημένη παράσταση ανδρισμού.

Πίσω από τις κουκούλες, τα μαχαίρια και τα στυλιάρια, δεν υπάρχουν ήρωες — υπάρχουν χαμένοι. Νέοι άνθρωποι που δεν βρήκαν άλλο τρόπο να ανήκουν, παρά μόνο μέσα στη βία. Η «ψευτομαγκιά» του γηπέδου έγινε το υποκατάστατο της πραγματικής αξίας, της κοινωνικής αναγνώρισης, της αυτοεκτίμησης.

Κάθε φορά το ίδιο σενάριο

Η κοινωνία σοκάρεται, τα δελτία ειδήσεων γεμίζουν με καταδίκες, η κυβέρνηση υπόσχεται αυστηρά μέτρα. Μετά από λίγες μέρες, σιωπή. Μέχρι το επόμενο αίμα.

Τα κλειστά κλαμπ, οι οργανωμένοι που λειτουργούν σαν μικρές συμμορίες, οι ανήλικοι που στρατολογούνται, η ανοχή της Πολιτείας και των ίδιων των ΠΑΕ συνθέτουν έναν φαύλο κύκλο που όλοι γνωρίζουν — αλλά ελάχιστοι τολμούν να σπάσουν.

Η αγάπη για μια ομάδα δεν μετριέται με μπουνιές, ούτε με αίμα. Μετριέται με το χειροκρότημα, με τη συγκίνηση, με τη χαρά του παιχνιδιού.
Κάποτε ο φίλαθλος ήταν εκεί για να ζήσει τον αγώνα, όχι για να βγάλει τα απωθημένα του.

Η αληθινή μαγκιά είναι να πας στο γήπεδο με το παιδί σου, με τον φίλο σου, ακόμα κι αν φοράει άλλη φανέλα. Να τραγουδάς, να πανηγυρίζεις, να χάνεις χωρίς να μισείς.

Η ευθύνη όλων

Η βία στα γήπεδα δεν θα σταματήσει με συλλήψεις μόνο. Θέλει παιδεία, θέλει οικογένεια, θέλει ΜΜΕ που να μη χαϊδεύουν αυτιά, θέλει συλλόγους που να βάζουν όρια στους «δικούς τους».
Γιατί κάθε φορά που πέφτει νεκρός ένας νέος άνθρωπος για μια ομάδα, δεν πεθαίνει μόνο εκείνος. Πεθαίνει και ένα κομμάτι της λογικής μας. Πεθαίνει κάθε μέρα η αγάπη μας, για την μπαλίτσα.

Το στοίχημα

Αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία, το επόμενο θύμα είναι θέμα χρόνου. Κι αν κάποτε οι οπαδικές αντιπαλότητες είχαν κάτι από χιούμορ, σήμερα έχουν μόνο σκοτάδι.
Ίσως λοιπόν ήρθε η ώρα να θυμηθούμε ότι το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, ο αθλητισμός γενικά, υπάρχουν για να μας ενώνουν — όχι για να μας θάβουν.

• οπαδική βία