Μίκης Θεοδωράκης: Η ιστορία έτσι όπως ήξερε να την αφηγείται ο ίδιος – Από τη Μάχη του Στάλινγκραντ, μέχρι την πολιτισμική σκλαβιά του Έλληνα

Είναι από τις ευλογημένες στιγμές του δημοσιογραφικού επαγγέλματος, όταν έρχεσαι αντιμέτωπος με τα μεγαθήρια της ιστορίας του τόπου σου. Και νιώθεις μικρός κοντά στις αφηγήσεις τους, αλλά ικανοποιημένος που βάδισες πάνω σε κάποιες ιδέες που αν μη τι άλλο σου χάραξαν… το δρόμο.

Στον Μίκη Θεοδωράκη άρεσαν οι αφηγήσεις. Και εκείνο το Μάρτιο του 2015, μας βρήκε  μια χούφτα παιδιά που ήταν λίγα χρόνια στη δημοσιογραφία και μας είπε, «ακούστε τι πρέπει να ξέρετε». Τον συναντήσαμε για τις ανάγκες της μουσικής παράστασης «Το Τραγούδι του Νεκρού Αδελφού» που θα ανέβαινε μετά από 53 χρόνια, σε μια μεγάλη σκηνή της Αθήνας. Δεν ήταν εύκολο, γιατί από τότε ο Μίκης Θεοδωράκης, είχε προβλήματα με την υγεία του, ωστόσο ήρθε, ξαφνικά.  

Το τραγούδι του Νεκρού αδελφού ήταν μια καταλυτική λαϊκή τραγωδία εμπνευσμένη από τον Εμφύλιο αλληλοσπαραγμό που ξέσπασε μετά τις κακουχίες του φασισμού. 

“1940 – 45 η χώρα μας, μέσα σε αυτήν την δεκαετία, πλάθεται μια καινούργια ιστορική πραγματικότητα. Η Ελλάδα αποκτά ένα εντελώς νέο ιστορικό πρόσωπο.” 

Η ιστορία έτσι όπως ήξερε να την αφηγείται ο ίδιος

Ο σπουδαίος μας συνθέτης, μας μίλησε για την υπερηφάνεια του ελληνικού λαού, τις κρίσιμες καμπές της ζωής του, αλλά και τις μελανές στιγμές της εξορίας στη Μακρόνησο.

Μίλησε για την τη Ζωή του στη Γαλλία και τις δυσκολίες που γνώρισε. Χαρακτηριστικά είπε «Έμενα σε ένα αχούρι, οι Γάλλοι δεν μου έδιναν δουλειά», σημείωσε χαρακτηριστικά. Όταν, όμως, μέσα από τη μουσική γνώρισε την αριστοκρατία, αναρωτήθηκε: «τι γυρεύω εγώ εδώ;». O Mίκης Θεοδωράκης, όπως σημειώνει βίωσε τη φτώχεια. «Γνώρισα τον ελληνικό λαό, έζησα εξόριστος»,
Κάνοντας μια αναδρομή στην ιστορία, υπογράμμισε την Μάχη του Στάλινγκραντ, ως «τη μεγαλύτερη καμπή της ανθρωπότητας», ενώ μίλησε και για «δύσκολη συμβίωση με Γερμανούς», με «ζωώδεις συμπεριφορές».

Επίσης είπε «Είμαστε ατίθασος λαός και αυτό φάνηκε από τη στάση του Βαρουφάκη προς τον Ντάισελμπλουμ», δήλωσε ο μουσικοσυνθέτης ο οποίος αρνήθηκε να σχολιάσει την πορεία των διαπραγματεύσεων και την πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. «Είμαστε μια γενιά των ορθίων, είμαι από τη γενιά των ορθίων», τόνισε ο Μίκης Θεοδωράκης, και μιλώντας για την ελληνική μουσική υπογράμμισε: «Είμαστε ανώτεροι από τους Ευρωπαίους. Ο λαός μας έχει μεγάλο μουσικό πλούτο». Δίνοντας έμφαση στην αξία της μουσικής ο κ.Θεοδωράκης «όρισε» την «πραγματική σκλαβιά ως σκλαβιά πολιτισμική».

Αφιέρωσε ένα μέρος της ομιλίας του και στον Μάνο Χατζηδάκι. «Η επίδραση του Μάνου πάνω μου ήταν καταλυτική», είπε χαρακτηριστικά, ενώ μίλησε και για τη «συνωμοσία» και την απομάκρυνση που δέχτηκε από το οικογενειακό περιβάλλον του μουσικοσυνθέτη λίγο πριν φύγει από τη ζωή. «Ήθελα να τον δω έστω και πεθαμένο. Είδα τον Μάνο σε ένα τραπέζι με το στόμα και τα μάτια ανοιχτά. Είπα να του κλείσουν το στόμα, τα μάτια του όμως ήταν σαν ζωντανά όταν με κοιτούσαν. Του είπα καλή αντάμωση και έφυγα».

Για τις μέρες στη Μακρόνησο είπε: «Έκαναν τους ανθρώπους σκουπίδια… όταν με χτυπούσαν έβγαζα τόσο αίμα που νόμιζαν ότι πέθανα», είπε χαρακτηριστικά, αν και δήλωσε ότι του άρεσε «ο ήχος της μάχης». «Με έσωσε η μουσική μου, η κρητική γενιά μου», ανέφερε ο κ. Θεοδωράκης που για άλλη φορά μίλησε για το κομμουνιστικό παρελθόν του, και είπε: «Ήμουν κομμουνιστής ως το κόκαλο»

Ο Μίκης Θεοδωράκης αναφέρθηκε και στα παιδικά του χρόνια, τότε που ήθελε να γίνει αρχιτέκτονας, αλλά όπως επισημαίνει: «Όταν άκουσα τον Μπετόβεν, αρρώστησα, άλλαξαν όλα, μου φάνηκε διαφορετικός ο κόσμος». Με πατέρα υπάλληλο στη Νομαρχία, αναγκαζόταν να ξεριζώνεται κάθε φορά που άλλαζε η κυβέρνηση, ενώ θυμάται τη θρησκευόμενη γιαγιά του και την έφεσή του στη μουσική. «Ήμουν άριστος στα μαθηματικά, αλλά καθόμουν και διάβαζα μουσική, ανακάλυπτα μόνος μου τα μυστικά της».

• θάνατος
• Μακρόνησος
• Μίκης Θεοδωράκης