«Μητρώο 11» και ανεπιθύμητες κλήσεις: Με «όπλο» τα 10.000 ευρώ οι συνδρομητές μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου

Σε καθημερινό πονοκέφαλο εξελίσσονται για χιλιάδες συνδρομητές κινητής ή σταθερής τηλεφωνίας οι ανεπιθύμητες κλήσεις, που φτάνουν ακόμη και τις πιο ακατάλληλες ώρες. Πρόκειται, κυρίως, για τηλεφωνήματα εταιρειών ή συνεργαζόμενων call centers που προτείνουν επίμονα αλλαγή παρόχου ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνίας και φυσικού αερίου, ή πιέζουν για αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, με τρόπο που συχνά εκλαμβάνεται ως παρεμβατικός.

Το θέμα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο μετά την πρόσφατη απόφαση 564/2024 του Αρείου Πάγου, με την οποία κρίθηκε συνταγματική η διάταξη που προβλέπει ελάχιστη χρηματική ικανοποίηση 10.000 ευρώ σε περιπτώσεις παραβίασης των κανόνων για τις μη ζητηθείσες επικοινωνίες. Στο επίκεντρο βρίσκεται το λεγόμενο «Μητρώο 11», που θεσπίστηκε με το άρθρο 11 του νόμου 3471/2006 και συγκροτεί το βασικό εργαλείο άμυνας των συνδρομητών απέναντι σε διαφημιστικές κλήσεις.

Το «Μητρώο 11» είναι ο κατάλογος που υποχρεούται να τηρεί κάθε πάροχος υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών και στον οποίο καταχωρούνται οι συνδρομητές που δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν να δέχονται τηλεφωνικές κλήσεις για προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών και για κάθε είδους διαφημιστικούς σκοπούς. Η εγγραφή μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά, μέσω τηλεφωνικής εξυπηρέτησης ή με αίτηση σε κατάστημα του παρόχου, ενώ οι σχετικές οδηγίες αναρτώνται στις ιστοσελίδες των εταιρειών τηλεπικοινωνιών.

Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η ένταξη στο μητρώο δεν καλύπτει όλες τις περιπτώσεις, ειδικά όταν εταιρείες ή call centers δραστηριοποιούνται – ή εμφανίζονται να δραστηριοποιούνται – στο εξωτερικό, κάτι που συχνά περιπλέκει την ταυτοποίηση του υπεύθυνου και την εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Από τη στιγμή που ένας συνδρομητής έχει δηλωθεί στο «Μητρώο 11» και παρ’ όλα αυτά συνεχίζει να δέχεται ανεπιθύμητες διαφημιστικές κλήσεις, ο νόμος προβλέπει δικαίωμα σε πλήρη αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, με το ελάχιστο ποσό να ορίζεται στις 10.000 ευρώ. Το πλαίσιο ρυθμίζεται από το άρθρο 11 του νόμου 3471/2006 (μη ζητηθείσες επικοινωνίες) και από το άρθρο 14 του ίδιου νόμου, που προβλέπει αποζημίωση για περιουσιακή ή ηθική βλάβη.

Η ελάχιστη αποζημίωση των 10.000 ευρώ προκάλεσε κατά καιρούς αντιδράσεις στη νομική κοινότητα, καθώς υπήρξαν δικαστικές κρίσεις που θεώρησαν ότι ένα τόσο υψηλό κατώφλι μπορεί να συγκρούεται με την αρχή της αναλογικότητας, ως δυσανάλογο σε σχέση με την έκταση της προσβολής. Από την άλλη πλευρά, υπήρξαν αποφάσεις που υποστήριξαν πως ο νομοθέτης επέλεξε το συγκεκριμένο όριο ακριβώς για να έχει αποτρεπτικό χαρακτήρα, λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Με την απόφαση 564/2024, ο Άρειος Πάγος τάχθηκε υπέρ της δεύτερης προσέγγισης, κρίνοντας ότι η διάταξη είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα και ότι το ελάχιστο όριο διασφαλίζει αποτελεσματικότερη προστασία των πολιτών απέναντι σε επεμβάσεις στην ιδιωτικότητά τους. Σύμφωνα με το σκεπτικό που αποτυπώνεται στη νομολογιακή κατεύθυνση, το ποσό επιλέχθηκε ώστε η χρηματική ικανοποίηση να λειτουργεί πραγματικά αποτρεπτικά, ιδίως απέναντι σε ισχυρούς επιχειρηματικούς οργανισμούς που προωθούν προϊόντα μέσω αζήτητων κλήσεων. Στο ίδιο πνεύμα κινείται και πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Αθηνών (573/2025), που καταγράφεται ως ενδεικτική της διαμορφούμενης τάσης.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη θέση των πολιτών απέναντι στις ανεπιθύμητες διαφημιστικές κλήσεις και ενδυναμώνει το δικαίωμα στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, όπως κατοχυρώνεται από το άρθρο 9Α του Συντάγματος, σε μια περίοδο όπου η τηλεφωνική «όχληση» παραμένει για πολλούς μια σταθερή μορφή καθημερινής πίεσης.

• ανεπιθύμητες κλήσεις
• Άρειος Πάγος
• Μητρώο 11
• προσωπικά δεδομένα
• τηλεφωνικό μάρκετινγκ