Μητσοτάκης – Ανδρουλάκης: Παιχνίδια εξουσίας – Φεύγουν ένας-ένας οι Σαμαρικοί από τη ΝΔ – Ο μετρ των… μουσαμάδων Σπίρτζης – Αποστολάκης: Ο «αποστάτης» που δεν τους βολεύει

Καλώς ήρθατε στα «Hard Talks», εδώ όπου οι λέξεις γίνονται όπλα και οι ιδέες μονομαχούν στο πεδίο της πολιτικής αρένας. Από τη Νέα Δημοκρατία, όπου οι Σαμαρικοί φεύγουν ένας-ένας, μέχρι τη μεγάλη συνάντηση Μητσοτάκη-Ανδρουλάκη – ένα πολιτικό βαλς με ρυθμό γεμάτο καχυποψία και υπόγεια παιχνίδια εξουσίας. Θα περάσουμε από το μετρό της Θεσσαλονίκης και τις… οσκαρικές παραστάσεις εγκαινίων του Σπίρτζη, για να κλείσουμε με τον «αποστάτη» Αποστολάκη, που ανακατεύει την τράπουλα στην Κουμουνδούρου.

«Η Συνάντηση» – Ένα πολιτικό δράμα

Αν η επικείμενη συνάντηση Μητσοτάκη και Ανδρουλάκη ήταν ταινία, θα είχε τίτλο «Ο Νονός: Η Πολιτική Συμφωνία». Όχι για τις μαφιόζικες πρακτικές – προς Θεού – αλλά για τα υπόγεια παιχνίδια εξουσίας, τις μυστικές συμφωνίες και την ατελείωτη καχυποψία που χαρακτηρίζει τη σχέση τους. Το τραύμα των υποκλοπών μπορεί να μην αιμορραγεί πια, αλλά η ουλή είναι εκεί.

Ο χορός των θεσμικών ρόλων

Η πολιτική είναι, ενίοτε, ένας χορός – όχι πάντα συγχρονισμένος. Εδώ, όμως, ο Μητσοτάκης και ο Ανδρουλάκης μοιάζουν με ζευγάρι που αναγκάζεται να χορέψει βαλς σε αρένα γεμάτη καρχαρίες. Ο ένας κρατά τη μυστικότητα, ο άλλος την καχυποψία. Όπως θα έλεγε ο Όσκαρ Ουάιλντ: «Οι μισοί ψεύδονται από φόβο, οι άλλοι μισοί για να μην τρομάξουν».

Η πολιτική σκακιέρα και ο εκλογικός νόμος

Στην πολιτική, όπως και στο σκάκι, κάθε κίνηση έχει στόχο να καθηλώσει τον αντίπαλο. Ο Ανδρουλάκης φέρεται να ζητά χαμήλωμα του πήχη της αυτοδυναμίας, και ο Μητσοτάκης, παρά τις δηλώσεις του, μπορεί να μην πει όχι. Γιατί; Επειδή ίσως βλέπει ένα μέλλον όπου το ΠΑΣΟΚ θα είναι πρώτο κόμμα, και θα χρειαστεί έναν πήχη που δεν απαιτεί υπερβάσεις τύπου “Mission Impossible”.

Και κάπου εδώ, αρχίζει το πολιτικό mind game. Είναι παγίδα; Είναι βολική συνθήκη και για τους δύο; Ή μήπως ένας υπολογισμός τύπου «Ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου»;

Η γοητεία της καχυποψίας

Η συνάντηση αυτή δεν είναι μια θεσμική επαφή. Είναι μια άσκηση υποκρισίας με θεσμικό μανδύα. Όπως είχε πει ο Μακιαβέλι: «Οι υποψίες χωρίς στοιχεία είναι πιο επικίνδυνες από τις αποδείξεις». Εδώ όμως, οι υποψίες έχουν βάση, και τα συμφέροντα είναι υπερβολικά μεγάλα για να κρυφτούν πίσω από ένα ζεστό χειραψία.

Το σενάριο του αύριο

Σε αυτή τη συνάντηση, το σενάριο δεν έχει happy ending – μόνο παρασκηνιακά deals και θεσμικές ισορροπίες. Η ιστορία δεν γράφεται από εκείνους που παίζουν τίμια, αλλά από αυτούς που διαβάζουν τους κανόνες και τους λυγίζουν υπέρ τους.

Και όπως είχε πει ο Αριστοτέλης: «Ο πολιτικός είναι ικανός όταν μπορεί να μετατρέψει το προσωπικό του συμφέρον σε κοινό συμφέρον». Αν ο Μητσοτάκης και ο Ανδρουλάκης καταφέρουν να κάνουν αυτό το βήμα, τότε ίσως να γράψουν ιστορία. Μέχρι τότε, παραμένουν δύο παίκτες σε μια σκακιέρα γεμάτη αγκάθια.

Νέα αποχώρηση από τη ΝΔ

Σας το είπαμε, ρε παιδιά: Θα φεύγουν ένας-ένας οι Σαμαρικοί από τη ΝΔ. Η νέα αποχώρηση ακούει στο όνομα Ζωή Ρούσσου. Είναι δικηγόρος, 1η επιλαχούσα αναπληρωτής βουλευτής της ΝΔ στην Α΄Πειραιά.

Με επιστολή της προς την Μαρία Συρεγγέλα ζητάει την διαγραφή της από τα μητρώα της ΝΔ, διότι το κόμμα, όπως λέει, έχει μεταλλαχθεί. Φυσικά, στηλιτεύει την διαγραφή Σαμαρά και υμνεί τον πρώην πρωθυπουργό.

Ορεξη να ΄χετε να διαβάζετε ονόματα στελεχών που θα φεύγουν από τη ΝΔ στο επόμενο διάστημα. Αλλά το μεγάλο μπάμ θα γίνει όταν ο Σαμαράς ανακοινώσει την δημιουργία κόμματος. Τώρα, απλώς ζεσταίνεται η μηχανή…

Ιστορίες για το Μετρό

 Καλώς το κι ας άργησε. Κι ας κόστισε ο κούκος αηδόνι. Κάπως έτσι αντιμετωπίζουν το Μετρό οι Θεσσαλονικείς, χαρούμενοι για το γεγονός. Θα έχουν ακούσει βέβαια ότι ο αείμνηστος Καραμανλής είχε  αναφερθεί πριν από 5Ο χρόνια στην ανάγκη να κατασκευαστεί Μετρό στη Θεσσαλονίκη.

Ισως να άκουσαν πρόσφατα και τον Κούβελα που ισχυρίστηκε ότι το έργο θα παραδινόταν στις αρχές του 2000, αν δεν έπεφτε η κυβέρνηση του πατρός Μητσοτάκη.

Εκείνο που δεν είναι ευρέως γνωστό αφορά μια ιστορία της δεκαετίας του ’60, όταν οι Αποστάτες είχαν ρίξει την κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου. Τότε, λοιπόν, υπουργός Συντονισμού είχε αναλάβει ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης.

Ο φιλόδοξος αυτός Κρητικός, όταν ανέλαβε, προγραμμάτισε ένα υπηρεσιακό ταξίδι στην Γερμανία. Πήγε και μεταξύ άλλων συζήτησε την κατασκευή Μετρό στην Αθήνα από γερμανικές εταιρείες!

Όμως δεν πρόλαβε. Οι ανώμαλες πολιτικές εξελίξεις που είχαν κατάληξη την χούντα των Συνταγματαρχών έβαλαν στο ράφι και το θέμα του Μετρό.

Πάντως, δεν μπορείς να μην το επισημάνεις. Από διορατικότητα και διεθνείς σχέσεις και επαφές, ειδικά με την Γερμανία, ο παλιός Μητσοτάκης έπαιρνε άριστα.

Οσκαρικά «εγκαίνια» και πολιτική σάτιρα

Υπάρχουν στιγμές που η πολιτική σκηνή θυμίζει Οσκαρικές ταινίες. Αν έπρεπε να βάλουμε τίτλο σε αυτήν την τελευταία πολιτική φάρσα, θα ήταν «Η Αυτοκρατορία των Μαϊμού Εγκαινίων», με πρωταγωνιστή τον αειθαλή Χρήστο Σπίρτζη, τον μετρ των «μουσαμάδων».

Σκεφτείτε μια σκηνή από το “The Truman Show”. Ο ήρωας περπατά σε έναν κόσμο ψεύτικο, όπου όλα είναι σκηνοθετημένα. Έτσι και ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε να συμμετέχει σε μια ακόμη θεατρική παράσταση «εγκαινίων», που θα μπορούσε να εμπνεύσει τον Woody Allen για κωμική σάτιρα. Οι βουλευτές Γιαννούλης και Νοτοπούλου, μαζί με τον πρώην υπουργό, έδωσαν το παρών σε μια εκδήλωση που περισσότερο θύμιζε προσχηματική φιέστα παρά σοβαρό πολιτικό γεγονός.

Αλήθεια, δεν διδάχθηκαν τίποτα από το φιάσκο με το Μετρό της Θεσσαλονίκης; Εκείνη η στιγμή που ο Σπίρτζης κατάφερε να εγκαινιάσει στατικά βαγόνια σε σκηνικό μουσαμάδων, παραμένει ανεξίτηλα χαραγμένη στη συλλογική μνήμη – και όχι για καλό. Ήταν μια στιγμή που έκανε τον Τσίπρα να μοιάζει με τον Λεωνίδα στη “300”, όχι όμως στη σκηνή του θριάμβου, αλλά στην ήττα στις Θερμοπύλες.

Ο Σωκράτης Φάμελλος, ένας πολιτικός που φιλοδοξεί να αποπνέει σοβαρότητα, πώς δεν κατάλαβε ότι η παρουσία του Σπίρτζη θα μετέτρεπε την όλη υπόθεση σε περίγελο; Ο Πλάτωνας, πάντως, θα του έλεγε: «Η αληθινή ντροπή είναι να πράττεις χωρίς να γνωρίζεις». Εδώ όμως, το πρόβλημα δεν είναι η άγνοια – είναι η επανάληψη του λάθους.

Αν ο ΣΥΡΙΖΑ ελπίζει να ανασυγκροτηθεί, χρειάζεται λιγότερα μαϊμουδίσματα και περισσότερη αυτοκριτική. Όσο για τον Σπίρτζη, ίσως είναι καιρός να γράψει την αυτοβιογραφία του. Θα μπορούσε να τιτλοφορείται «Η τέχνη του να εγκαινιάζεις το τίποτα».

Κλείνοντας, δανειζόμαστε τη φράση του Τσώρτσιλ: «Η επιτυχία είναι να προχωράς από αποτυχία σε αποτυχία χωρίς να χάνεις τον ενθουσιασμό σου». Μόνο που στον ΣΥΡΙΖΑ, φαίνεται να έχουν παγιδευτεί στον ενθουσιασμό της αποτυχίας.

Αποστολάκης: Ο «αποστάτης» που δεν τους βολεύει

Κάθε κόμμα έχει τους αποστάτες που του αξίζουν, και η Κουμουνδούρου φαίνεται να ζει έναν πολιτικό εφιάλτη που θυμίζει το “Inception”: αποχωρήσεις μέσα στις αποχωρήσεις, και στο τέλος, δεν ξέρεις πια ποιος έφυγε πρώτος και γιατί. Ο Ευάγγελος Αποστολάκης είναι ο νέος πρωταγωνιστής αυτού του δράματος. Με το κύρος του να εκτείνεται πέρα από το στενό πολιτικό πεδίο και τη θαρραλέα του άρνηση στον Αλέξη Τσίπρα, κατάφερε να γίνει ο «κακός» της Κουμουνδούρου. Μόνο που το κοινό δεν φαίνεται να συμμερίζεται την ίδια γνώμη.

Αν ο Αποστολάκης είναι αποστάτης, τότε τι να πούμε για την Τζάκρη, την Πούλου, ή – για να μην ξεχνιόμαστε – τους δεκάδες άλλους που εγκατέλειψαν το κόμμα μέσα σε λίγους μήνες μετά την εκλογή Κασσελάκη; Όπως θα έλεγε ο Αριστοτέλης, «Η αρετή είναι στο μέτρο, όχι στις υπερβολές». Και εδώ, η υπερβολή είναι να βαφτίζεις προδότες όσους αρνούνται να ευθυγραμμιστούν με τη νέα κομματική γραμμή, ενώ στο παρελθόν έκανες τα στραβά μάτια για να κρατήσεις την εξουσία.

Η ιστορική μνήμη και η επιλεκτική λήθη

Ας θυμηθούμε λίγο τις εποχές του 2015, όταν η Κουμουνδούρου «άναβε το ρεύμα» για την εξουσία με τη βοήθεια κάθε διαθέσιμου πρόθυμου. Ή το 2019, όταν το ρεύμα αυτό χρειάστηκε να διατηρηθεί με τη στήριξη «αποστατών» τύπου Καμμένου. Τότε, ήταν απλώς μια ακόμα Δευτέρα. Τώρα, όμως, η ρητορική της ηθικής και των πολιτικών αρχών φαίνεται να έχει γίνει πιο αυστηρή – ή μήπως πιο υποκριτική;

Όπως θα έλεγε και ο Μακιαβέλι, «Οι άνθρωποι κρίνουν περισσότερο από ό,τι βλέπουν παρά από ό,τι ξέρουν. Όλοι βλέπουν τι φαίνεσαι, λίγοι καταλαβαίνουν τι είσαι.» Και στον ΣΥΡΙΖΑ, αυτή η διαφορά ανάμεσα στο φαίνεσθαι και το είναι γίνεται όλο και πιο εμφανής.

«Ουδέτερος Παππάς» – Όχι στη δράση, ναι στην αναμονή

Στη νέα ταινία της πολιτικής σκηνής, ο Πέτρος Παππάς επιλέγει τον ρόλο του θεατή. Σαν άλλος πρωταγωνιστής από το “The Big Lebowski”, αποφεύγει τη δράση, κρατά αυστηρή ουδετερότητα και μας θυμίζει τη φράση του Θουκυδίδη: «Οι ουδέτεροι δεν είναι φίλοι κανενός, αλλά εχθροί όλων.» Για την Κουμουνδούρου, αυτή η στάση τον καθιστά «ανεκτό», αλλά για τον Στέφανο Κασσελάκη, είναι άλλη μια χαμένη ψήφος στο σενάριο του σχηματισμού κοινοβουλευτικής ομάδας.

Το Κίνημα Δημοκρατίας: Από το σύμβολο στη δομή – και βλέπουμε

Ο Στέφανος Κασσελάκης, ωστόσο, φαίνεται να ζει σε έναν δικό του κόσμο, έναν συνδυασμό “Forrest Gump”και “The Social Network”. Με ένα αδιαμεσολάβητο μοντέλο, ζητά από τα μέλη του να προτείνουν σύμβολα μέσω της ιστοσελίδας του κόμματος. Δημοκρατία, συμμετοχή, crowdsourcing – όλα θυμίζουν περισσότερο startup παρά πολιτικό οργανισμό. Και όλα αυτά, ενώ το Κίνημα Δημοκρατίας δεν έχει Κεντρική Επιτροπή, Πολιτική Γραμματεία, και, όπως δείχνουν τα πράγματα, ούτε κοινοβουλευτική ομάδα.

Η επανάσταση του τίποτα;

Είναι πράγματι επανάσταση; Ή όπως είχε πει ο Νίτσε, «Αυτός που παλεύει με τέρατα πρέπει να προσέχει να μη γίνει κι ο ίδιος τέρας»; Ο Κασσελάκης φαίνεται να φτιάχνει έναν οργανισμό χωρίς κλασικές δομές, αλλά με τη βάση να αποφασίζει τα πάντα. Το πρόβλημα; Οι μεγάλες αποφάσεις παίρνονται συχνά από λίγους – κι αν αυτό δεν αλλάξει, το μόνο σύμβολο που θα μείνει από το Κίνημα Δημοκρατίας θα είναι το απόλυτο κενό.

Στην πολιτική, όπως και στο σινεμά, μετράει το αποτέλεσμα. Και όσο η βάση σχεδιάζει το σήμα, η πραγματική δύναμη μένει… στο παρασκήνιο.

Ο Μητσοτάκης και ο Ανδρουλάκης παραμένουν δύο παίκτες σε μια σκακιέρα γεμάτη αγκάθια, ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει να γράφει τα δικά του πολιτικά δράματα, ενώ οι εξελίξεις στη ΝΔ μυρίζουν μπαρούτι. Στην πολιτική σκηνή, οι αλλαγές έρχονται αργά, μα χτυπάνε ξαφνικά. Μέχρι την επόμενη συνάντησή μας, θυμηθείτε: τα παρασκήνια κρύβουν την αλήθεια – κι εμείς είμαστε εδώ για να την αποκαλύψουμε.

• Δημήτρης Μητσοτάκης
• Νίκος Ανδρουλάκης