Μποτσουάνα: H «μάνα» της νέας μετάλλαξης – Μια χώρα γεμάτη αντιφάσεις

Η Δημοκρατία της Μποτσουάνα βρίσκεται στη νότια πλευρά της αφρικανικής ηπείρου και συνορεύει από τη βορειοδυτική πλευρά της με τη Ναμίμπια, ανατολικά με τη Ζιμπάμπουε, μοιράζεται τα νότια σύνορα της με τη δημοκρατία της Νοτίου Αφρικής ενώ μέσω του ποταμού Ζάμβεζη συνορεύει και με τη Ζάμπια. Μέσα στη λίστα με τις πιο αραιοκατοικημένες χώρες του πλανήτη και με πληθυσμό μόλις 2,3 εκατομμύρια εκ των οποίων το 45% ζει στην πρωτεύουσα Γκαμπορόνε, η Μποτσουάνα πρωτοστατεί και σε άλλη μία λίστα: αυτή των πιο φτωχών χωρών της Γης. Με το 70% των εδαφών της να αποτελείται από την έρημο Καλαχάρι, τα έντονα προβλήματα ξηρασίας και περαιτέρω ερημοποίησης που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της ίσως και να μην τους προβληματίζουν τόσο.

Οι λίστες που την περιλαμβάνουν δεν τελειώνουν όμως εδώ μιας και κατέχει την τέταρτη θέση στη λίστα των χωρών με τα περισσότερα κρούσματα HIV/AIDS ανά εκατό χιλιάδες κατοίκους καθώς και την τρίτη θέση παγκομίως στη λίστα των χωρών με το μικρότερο κατά κεφαλήν εισόδημα.

Τα πρώτα δείγματα ανθρώπινης δραστηριότητας στη Μποτσουάνα εντοπίζονται πριν 400.000 χρόνια, ενώ έρευνα ανθρωπολόγων του πανεπιστημίου Σμιθσόνιαν που ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2019 αναφέρει ότι τα εδάφη της Μποτσουάνα είναι η γεννέτειρα του σύγχρονου ανθρώπου.

Κατα τη διάρκεια των πρώτων αποκιοκρατικών πολέμων στην αφρικανική ήπειρο, η χώρα αποτέλεσε «μήλον της έριδος» ανάμμεσα στους στρατούς της Γερμανικής και Βρετανικής αυτοκρατορίας με τους Άγγλους να επικρατούν και να κρατάνε την κυριαρχία αλλά και τη διακυβέρνηση της χώρας μέχρι που εξάντλησαν και τους τελευταίους διαθέσιμους φυσικούς πόρους της, το 1964, οπότε και η Μποτσουάνα απέκτησε την ανεξαρτησία της.

Από την ανεξαρτησία έως σήμερα, η Μποτσουάνα είχε έναν από τους ταχύτερους ρυθμούς ανάπτυξης στο κατά κεφαλήν εισόδημα στον κόσμο. Η Μποτσουάνα έχει καταφέρει να μετατραπεί από μια από τις φτωχότερες χώρες στον κόσμο σε μια χώρα με ανώτερο μεσαίο εισόδημα. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε από 1.344 $ το 1950 σε 15.015 $ το 2016. Αν και η Μποτσουάνα ήταν άφθονη σε πόρους, ένα καλό θεσμικό πλαίσιο επέτρεψε στη χώρα να επανεπενδύσει το εισόδημα των πόρων προκειμένου να δημιουργήσει σταθερό μελλοντικό εισόδημα. Σύμφωνα με μια εκτίμηση, έχει το τέταρτο υψηλότερο ακαθάριστο εθνικό εισόδημα σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης στην Αφρική, δίνοντάς της ένα βιοτικό επίπεδο ανάλογο με αυτό του Μεξικού.

Το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας της Μποτσουάνα είναι υπεύθυνο για την προώθηση της επιχειρηματικής ανάπτυξης σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η οικονομική ανάπτυξη ήταν κατά μέσο όρο πάνω από 9% ετησίως από το 1966 έως το 1999. Η Μποτσουάνα έχει υψηλό επίπεδο οικονομικής ελευθερίας σε σύγκριση με άλλες αφρικανικές χώρες. Η κυβέρνηση έχει διατηρήσει μια υγιή δημοσιονομική πολιτική, παρά τα διαδοχικά δημοσιονομικά ελλείμματα το 2002 και το 2003, και ένα αμελητέο επίπεδο εξωτερικού χρέους. Κέρδισε την υψηλότερη κρατική πιστοληπτική ικανότητα στην Αφρική και έχει αποθηκεύσει συναλλαγματικά αποθέματα (πάνω από 7 δισεκατομμύρια δολάρια το 2005/2006) που ανέρχονται σε σχεδόν δυόμισι χρόνια τρέχουσες εισαγωγές.

Το σύνταγμα προβλέπει μια ανεξάρτητη δικαιοσύνη και διαχρονικά οι κυβερνήσεις το σέβονται αυτό στην πράξη. Το νομικό σύστημα επαρκεί για τη διεξαγωγή ασφαλών εμπορικών συναλλαγών, αν και μια σοβαρή και αυξανόμενη συσσώρευση υποθέσεων εμποδίζει τις έγκαιρες δίκες. Η προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας έχει βελτιωθεί σημαντικά. Η Μποτσουάνα κατατάσσεται δεύτερη μόνο μετά τη Νότια Αφρική μεταξύ των χωρών της υποσαχάριας Αφρικής στον Διεθνή Δείκτη Δικαιωμάτων Ιδιοκτησίας του 2014.

Μιας και αρχίσαμε με λίστες θα τελειώσουμε με αυτές αναφέροντας πως η Μποτσουάνα φιγουράρει στο τοπ 30 των χωρών με τη μεγαλύτερη ελευθερία του Τύπου σύμφωνα με την Παγκόσμια Ένωση Τύπου, στον αριθμό 27. Για να κάνετε μια εύκολη σύγκριση, η Ελλάδα βρίσκεται στον αριθμό 80…

• Μπουτσουάνα