Μυστικός Δείπνος: Τι έφαγαν ο Χριστός και οι Μαθητές Του; – Τι κρύβει ο περίφημος πίνακας του Ντα Βίντσι

Δεν έλειπε σίγουρα λοιπόν το αρνί, που θα είχε θυσιαστεί με τελετουργικό τρόπο και το οποίο υπενθύμιζε τα γεγονότα της Εξόδου των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο. Παράλληλα το άλλο πιάτο που απαραίτητα θα υπήρχε ήταν τα πικρά χόρτα, που υπενθύμιζαν τις δυσκολίες της περιπλάνησης στην έρημο.

Όπως ήδη αναφέραμε, βασικό συστατικό ήταν το ψωμί, ένα ψωμί, όμως, διαφορετικό από αυτό που έχουμε στο νου μας. Το ψωμί του πασχαλινού τραπεζιού δεν έπρεπε να έχει φουσκώσει με μαγιά και μάλλον θα έμοιαζε περισσότερο με τις αραβικές πίτες που έχουμε σήμερα.

Αλλά σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Μάρκου, ο Ιησούς προετοιμάστηκε για τον Μυστικό Δείπνο την «πρώτη ημέρα των Αζύμων, όταν θυσίασαν το αρνί του Πάσχα».

Εάν ο Μυστικός Δείπνος ήταν ένα δείπνο του Πάσχα, που διοργάνωσαν οι Εβραίοι τότε όπως και τώρα για να τιμήσουν την έξοδο από την Αίγυπτο, το γεύμα πιθανότατα θα περιλάμβανε αρνί.

Η Γραφή μας παρέχει μια άλλη ένδειξη: το άζυμο ψωμί και το κρασί ήταν επίσης στο μενού. Ο Ιησούς έκοψε το ψωμί και ευλόγησε το κρασί, λέγοντας στους Αποστόλους του ότι το ψωμί ήταν το σώμα του και το κρασί ήταν το αίμα του θέτοντας έτσι τη βάση για την Θεία κοινωνία.

Τα υπόλοιπα φαγητά στο τραπέζι

Σύμφωνα με τους Urciuoli και Berogno, άλλα φαγητά στο τραπέζι πιθανολογείται πως ήταν:
– cholent, ένα μαγειρεμένο πιάτο με φασόλια μαγειρεμένα πολύ χαμηλά και αργά,
-ελιές με ύσσωπο, ένα βότανο με γεύση μέντας,
– πικρά μυρωδικά με φιστίκια Αιγίνης και
-ένα charoset χουρμά, χοντροκομμένη πάστα φρούτων και ξηρών καρπών.
«Τα πικρά βότανα και το charoset είναι χαρακτηριστικά του Πάσχα, το cholen τρώγεται κατά τη διάρκεια των εορτών, ενώ ο ύσσωπος καταναλώνεται επίσης σε καθημερινή βάση», ανέφερε ο Urciuoli.

Δεν κάθονταν σε ένα ορθογώνιο τραπέζι

Η εικόνα που προκύπτει είναι εντελώς διαφορετική από τις παραδοσιακές αποδόσεις του Μυστικού Δείπνου. Το δείπνο, που έγινε στο πάνω δωμάτιο ενός σπιτιού στην Ιερουσαλήμ, δεν ήταν μια καθιστή συγκέντρωση σε ένα ορθογώνιο τραπέζι.«Την εποχή εκείνη στην Παλαιστίνη, τα τρόφιμα τοποθετούνταν σε χαμηλά τραπέζια και οι επισκέπτες έτρωγαν σε ξαπλωμένη θέση σε μαξιλάρια δαπέδου και χαλιά», είπε ο Urciuoli.

Τα πιάτα, τα κύπελλα και τα βάζα ήταν πιθανότατα κατασκευασμένα από πέτρα. Στοιχεία για λίθινα αγγεία του 1ου αιώνα μ.Χ. έχουν βρεθεί σε πολλές τοποθεσίες κοντά στην Ιερουσαλήμ και τη Γαλιλαία.

«Οι Εβραίοι που τηρούσαν τους κανόνες της καθαρότητας χρησιμοποιούσαν πέτρινα αγγεία επειδή δεν ήταν επιρρεπή στη μετάδοση ακαθαρσίας», είπε ο Urciuoli.

«Μια άλλη δυνατότητα είναι η χρήση εκλεκτής κόκκινης κεραμικής terra sigillata, μια διεθνής τάση εκείνη την εποχή», πρόσθεσε.

Η θέση των φιλοξενούμενων γύρω από το τραπέζι ακολουθούσε έναν ακριβή κανόνα, και οι σημαντικότερες ήταν αυτές στα δεξιά και αριστερά του επίτιμου καλεσμένου.

«Στίχοι από το Ευαγγέλιο του Ιωάννη δείχνουν ότι ο Ιούδας ήταν πολύ κοντά στον Ιησού, πιθανότατα στα αριστερά του. Πράγματι, μας λένε ότι ο Ιούδας βούτηξε ψωμί στο πιάτο του Ιησού, ακολουθώντας την πρακτική να μοιράζεται φαγητό από ένα κοινό μπολ», επισήμανε ο Urciuoli.

Ο Urciuoli και η Berogno εστίασαν στην αναζήτηση του φαγητού στον Μυστικό Δείπνο, ανασυνθέτοντας δύο άλλα σημαντικά γεύματα που αναφέρονται στην Καινή Διαθήκη, τον γάμο στην Κανά, που καταγράφει το θαύμα από το νερό στο κρασί και το συμπόσιο του Ηρώδη, διάσημο για τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη του Βαπτιστή.

«Ο γάμος στην Κανά μας επέτρεψε να κατανοήσουμε τους εβραϊκούς θρησκευτικούς διατροφικούς νόμους, γνωστούς ως κασρούτ, οι οποίοι καθόρισαν ποια τρόφιμα μπορούν και δεν μπορούν να καταναλωθούν και πώς πρέπει να παρασκευάζονται. Από την άλλη πλευρά, το συμπόσιο του Ηρώδη μας επέτρεψε να αναλύσουμε τις ρωμαϊκές γαστρονομικές επιρροές στο Ιερουσαλήμ», είπε ο Urciuoli.

Εκτός από το κρασί και το ψωμί, το tzir, μια παραλλαγή της ρωμαϊκής σάλτσας ψαριού garum, ήταν πιθανότατα στο τραπέζι τόσο στον γάμο του Κανά και στο συμπόσιο του Ηρώδη, όσο και στον Μυστικό Δείπνο, είπαν οι συγγραφείς.

Ο Μυστικός Δείπνος του Λεονάρντο Ντα Βίντσι είναι ένα από τα πολυτιμότερα έργα στην ιστορία της τέχνης και ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα έργα ζωγραφικής. Καλύπτει έναν ολόκληρο τοίχο στο μοναστήρι της Σάντα Μαρία ντέλα Γκράτσιε στο Μιλάνο και η κατασκευή του άρχισε το 1495. Θέμα του είναι ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα του χριστιανισμού. Μια μέρα πριν από τη σταύρωσή του, ο Ιησούς δείπνησε μυστικά με τους μαθητές τους στην Ιερουσαλήμ. Εκεί ο Ιησούς τους αποκάλυψε ότι κάποιος θα τον προδώσει, ο Ιούδας, και πως ο Απόστολος Πέτρος θα τον απαρνηθεί τρεις φορές.

Η απεικόνιση του Μυστικού Δείπνου έχει γίνει από πολλούς καλλιτέχνες κατά περιόδους, αλλά το έργο του Ντα Βίντσι είναι το πιο γνωστό και αμφιλεγόμενο. Ιστορικοί, θρησκευτικοί και λάτρεις των συνωμοσιών συγκρούονται μεταξύ τους σε μια προσπάθεια να εξηγήσουν και να βρουν το μυστήριο που κρύβεται πίσω από τη διάσημη τοιχογραφία.

Τα φωτοστέφανα

Τα έργα που απεικόνιζαν τον Μυστικό Δείπνο πριν ο Ντα Βίντσι δημιουργήσει τη δική του εκδοχή, έδειχναν τον Χριστό και τους μαθητές του να έχουν φωτοστέφανα. Ο Ντα Βίντσι ήταν ο πρώτος που δεν έβαλε στο έργο του φωτοστέφανα.

Σύμφωνα με τον Ιταλό επιστήμονα Μάριο Ταντέι, που μελετά τα έργα του Ντα Βίντσι για περισσότερα από 15 χρόνια, ο ζωγράφος επέλεξε να τους απεικονίσει ως «απλούς άνδρες», υπονοώντας ότι και ο Ιησούς Χριστός ήταν θνητός. Φαίνεται πως ο ντα Βίτσι αποδέχτηκε την ανθρώπινη διάσταση του Ιησού και των 12 αποστόλων. «Δεν υπάρχει κάποιο υπερφυσικό αντικείμενο στην τοιχογραφία του ντα Βίντσι. Ο Λεονάρντο ήθελε να μας πει ότι οι δεκατρείς άντρες είναι απλοί άνδρες και αυτό είναι το σημαντικότερο «κρυμμένο» μυστικό του έργου του».