Να στρέψουμε το βλέμμα μας στο μέλλον

Στην Ελλάδα είναι ελπιδοφόρο ότι παρά τη συνέχιση της οικονομικής κρίσης και την επακολουθούμενη μείωση πολλών μακροοικονομικών δεικτών, οι εθνικές δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη αυξήθηκαν. Βεβαίως, κυρίως εξαιτίας της αξιοποίησης των κονδυλίων του ΕΣΠΑ 2007-2013. Οι ευρωπαϊκοί πόροι ήταν αυτοί που έδωσαν τη δυνατότητα στο ανθρώπινο δυναμικό που απασχολείται σε αυτές τις δραστηριότητες να εμβαθύνει στην επιστημονική γνώση. Παρόλ’ αυτά η Ελλάδα εξακολουθεί να κατατάσσεται χαμηλά μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στατιστικά στοιχεία Έρευνας & Ανάπτυξης (2015) στον τομέα αυτό υπάρχουν στην χώρα μας 82.000 απασχολούμενοι, με τη μεγάλη πλειονότητα αυτών να ανήκουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Κι ενώ παράγεται πολύτιμη επιστημονική γνώση, δημιουργώντας νέες κατευθύνσεις, όπως για παράδειγμα, στον τομέα της υγείας και τα καινοτόμα φαρμακευτικά προϊόντα, όπως είναι η νανοϊατρική και η νανοβιοφαρμακευτική ή στον τομέα των νέων έξυπνων υλικών που βασίζονται στη νανοτεχνολογία ή ακόμη και στον χώρο των καλλυντικών προϊόντων, αυτή έως τώρα δεν έχει μεταφραστεί σε εμπορική εκμετάλλευση. Ανάμεσα στις αιτίες που οδηγούν σε αυτό το παράδοξο είναι και το γεγονός ότι τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα και γενικότερα όλοι οι φορείς γνώσης, έρευνας και καινοτομίας στη χώρα έχουν μεγάλη εξάρτηση από το κράτος. Δεν έχουν διαμορφωθεί δεσμοί με τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει μετάδοση γνώσης και καινοτομίας στην πραγματική αγορά.

Την ίδια στιγμή συντελείται η ψηφιακή επανάσταση, όπου το διαδίκτυο και οι τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας μεταλλάσσουν όλα τα πεδία ανθρώπινης δραστηριότητας και επικοινωνίας. Τα social media, το cloud, τα Big Data κάνουν τη διάχυση της χρήσιμης πληροφορίας πολύ εύκολη και αποτελούν μόνο μια γεύση από όσα μας περιμένουν τα επόμενα χρόνια. Το ίδιο και τα νέα συνεργατικά επιχειρηματικά μοντέλα. Διαμορφώνεται, έτσι, μια νέα αγορά εργασίας που απαιτεί απασχολούμενους με ψηφιακές δεξιότητες. Ταυτόχρονα, δημιουργείται κι ένα άλλο πλαίσιο οργάνωσης της εργασίας με την τηλεργασία, που απαιτεί με τη σειρά του μια νέα διευθέτηση των εργασιακών σχέσεων. Το γεγονός μάλιστα, ότι η οικονομία του διαδικτύου ​δημιουργεί πέντε θέσεις εργασίας για κάθε δύο μη διαδικτυακές θέσεις εργασίας που χάνονται, κάνει ακόμη πιο ελκυστική τη νέα ψηφιακή οικονομία.

Το συμπέρασμα είναι ότι χρειάζεται, έστω και εντός κρίσης, να  την ξεπεράσουμε και να κοιτάξουμε μπροστά, στο μέλλον. Η χώρα οφείλει να ακολουθήσει αυτή την τεχνολογική επανάσταση. Να καταφέρει να στρέψει την επιστημονική γνώση, την καινοτομία στην αγορά. Από το εξαιρετικά γρήγορο ίντερνετ έως τη νανοτεχνολογία, ανοίγοντας τον δρόμο για καινοτόμες υπηρεσίες, όπως είναι η ηλεκτρονική υγεία, οι έξυπνες πόλεις, η παραγωγή που βασίζεται στα δεδομένα, ακόμη και η χρησιμοποίηση των απορριμμάτων για την παραγωγή ενέργειας. Αυτή την επιλογή οφείλουμε να επιλέξουμε για τη χώρα. Να στρέψουμε το βλέμμα μας στο μέλλον και να ανταποκριθούμε στις νέες προκλήσεις επαναφέροντάς την στην ανάπτυξη.

* O κ. Δημήτρης Κωνσταντόπουλος είναι βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης.

• panep
• Διαδίκτυο
• ΕΣΠΑ
• Ευρωπαϊκή Ένωση
• πανεπιστήμια