NASA: Το project Artemis και η επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη – Τι σηματοδοτεί η υπογραφή Γεραπετρίτη στο διαστημικό μέλλον της χώρας μας

Μέσω της εκστρατείας “Artemis”, η NASA θα προσεδαφίσει την πρώτη γυναίκα, τον πρώτο έγχρωμο αστροναύτη και τον πρώτο διεθνή συνεργάτη της στη Σελήνη, θα κάνει νέες επιστημονικές ανακαλύψεις και θα εξερευνήσει περισσότερο από ποτέ τη σεληνιακή επιφάνεια προς όφελος όλων μας.

Ενώ η NASA ηγείται της Artemis, οι διεθνείς συνεργασίες θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη μιας βιώσιμης και ισχυρής παρουσίας στη Σελήνη, όπου η υπηρεσία θα προετοιμάσει την πρώτη ανθρώπινη αποστολή στον Άρη.

Με πολλές χώρες και ιδιωτικές εταιρείες να διεξάγουν αποστολές και επιχειρήσεις γύρω από τη Σελήνη, είναι απαραίτητο ένα κοινό σύνολο αρχών που θα διέπει την πολιτική εξερεύνηση και χρήση του διαστήματος.

Η NASA, σε συντονισμό με το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, δημιούργησε το 2020 τις Συμφωνίες Άρτεμις μαζί με επτά άλλα ιδρυτικά κράτη-μέλη, με τη χώρα μας να γίνεται την Παρασκευή η 35η χώρα που συμμετέχει.

🌌FM G.Gerapetritis signed Greece’s accession to the “Artemis” Space Coop.Accords in the presence of Secretary of State A.Blinken @SecBlinken, @NASA Admin. B.Nelson @SenBillNelson &President of Hellenic Space Center I.Daglis

🇬🇷 becomes the 35th country to join “Artemis” Accords pic.twitter.com/wbD01Bfjxt

— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) February 9, 2024

Οι συμφωνίες ενισχύουν τη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών και των υπογραφόντων εθνών στη Σύμβαση Καταγραφής, τη Συμφωνία Διάσωσης και Επιστροφής, καθώς και τις βέλτιστες πρακτικές και τους κανόνες υπεύθυνης συμπεριφοράς που υποστηρίζουν η NASA και οι εταίροι της, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιοποίησης επιστημονικών δεδομένων.

Ειρήνη και συνεργασία στο διάστημα

Η διεθνής συνεργασία για το Artemis δεν αποσκοπεί μόνο στην ενίσχυση της εξερεύνησης του διαστήματος, αλλά και στην ενίσχυση των ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των εθνών. Ως εκ τούτου, στον πυρήνα των συμφωνιών Artemis βρίσκεται η απαίτηση ότι όλες οι δραστηριότητες θα διεξάγονται για ειρηνικούς σκοπούς, σύμφωνα με τις αρχές της Συνθήκης για το Διάστημα.

Διαφάνεια

Η διαφάνεια αποτελεί βασική αρχή για την υπεύθυνη πολιτική εξερεύνηση του διαστήματος και η NASA φρόντιζε πάντα να περιγράφει δημοσίως τις πολιτικές και τα σχέδιά της.

Τα έθνη-εταίροι του Project Artemis θα πρέπει να τηρούν αυτή την αρχή, περιγράφοντας δημοσίως τις δικές τους πολιτικές και σχέδια με διαφάνεια.

Διαλειτουργικότητα, η λέξη-κλειδί

Η διαλειτουργικότητα των συστημάτων είναι ζωτικής σημασίας για την ασφαλή και ισχυρή εξερεύνηση του διαστήματος.

Ως εκ τούτου, οι Συμφωνίες Άρτεμις καλούν τα κράτη-εταίρους να χρησιμοποιούν ανοικτά διεθνή πρότυπα, να αναπτύσσουν νέα πρότυπα όταν είναι απαραίτητο και να προσπαθούν να υποστηρίζουν τη διαλειτουργικότητα μεταξύ οργάνων, εργαλείων και διαστημοσυσκευών στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό.

Βοήθεια έκτακτης ανάγκης

Η παροχή βοήθειας έκτακτης ανάγκης σε όσους έχουν ανάγκη αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο κάθε υπεύθυνου προγράμματος πολιτικής διαστημικής βοήθειας.

Ως εκ τούτου, οι Συμφωνίες Άρτεμις επαναβεβαιώνουν τις δεσμεύσεις της NASA και των χωρών-εταίρων της στη Συμφωνία για τη διάσωση αστροναυτών, την επιστροφή αστροναυτών και την επιστροφή αντικειμένων που εκτοξεύονται στο Διάστημα.

Επιπλέον, σύμφωνα με τις Συμφωνίες, η NASA και τα έθνη-εταίροι δεσμεύονται να λαμβάνουν όλα τα εύλογα δυνατά μέτρα για την παροχή βοήθειας σε αστροναύτες που βρίσκονται σε κίνδυνο.

Καταγραφή διαστημικών αντικειμένων

Η εγγραφή αποτελεί τον πυρήνα της δημιουργίας ενός ασφαλούς και βιώσιμου περιβάλλοντος στο χώρο για τη διεξαγωγή δημόσιων και ιδιωτικών δραστηριοτήτων. Χωρίς την κατάλληλη καταχώριση, δεν μπορεί να υπάρξει συντονισμός για την αποφυγή επιβλαβών παρεμβάσεων.

Η Συμφωνία Άρτεμις ενισχύει την κρίσιμη φύση της καταγραφής και προτρέπει κάθε εταίρο που δεν είναι ήδη μέλος της Σύμβασης Καταγραφής να προσχωρήσει το συντομότερο δυνατό.

Αποδέσμευση επιστημονικών δεδομένων

Η NASA ήταν πάντα προσηλωμένη στην έγκαιρη, πλήρη και ανοικτή κοινοποίηση επιστημονικών δεδομένων.

Οι εταίροι της Συμφωνίας Artemis θα συμφωνήσουν να ακολουθήσουν το παράδειγμα της NASA, δημοσιοποιώντας τα επιστημονικά τους δεδομένα για να διασφαλίσουν ότι όλος ο κόσμος μπορεί να επωφεληθεί από το ταξίδι εξερεύνησης και ανακάλυψης της Artemis.

Προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας και στο διάστημα

Η προστασία των ιστορικών χώρων και των αντικειμένων θα είναι εξίσου σημαντική στο διάστημα όσο και εδώ στη Γη.

Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο των συμφωνιών Artemis Accords, η NASA και τα έθνη-εταίροι θα δεσμευτούν για την προστασία χώρων και αντικειμένων με ιστορική αξία.

Διαστημικοί πόροι

Η ικανότητα εξόρυξης και αξιοποίησης των πόρων στη Σελήνη, τον Άρη και τους αστεροειδείς θα είναι ζωτικής σημασίας για την υποστήριξη της ασφαλούς και βιώσιμης εξερεύνησης και ανάπτυξης του διαστήματος.

Οι Συμφωνίες του Άρτεμις ενισχύουν ότι η εξόρυξη και η αξιοποίηση των διαστημικών πόρων μπορεί και θα διεξάγεται υπό την αιγίδα της Συνθήκης για το Διάστημα, με ιδιαίτερη έμφαση στα άρθρα ΙΙ, VI και ΧΙ.

Αποσυγκόλληση δραστηριοτήτων – «Δεν τρακάρουμε»

Η αποφυγή επιβλαβών παρεμβάσεων αποτελεί σημαντική αρχή της Συνθήκης για το Διάστημα, η οποία εφαρμόζεται από τις Συμφωνίες της Άρτεμης.

Συγκεκριμένα, μέσω των συμφωνιών Artemis, η NASA και τα κράτη-εταίροι θα παρέχουν δημόσιες πληροφορίες σχετικά με τη θέση και τη γενική φύση των επιχειρήσεων, οι οποίες θα καθορίζουν την κλίμακα και το πεδίο εφαρμογής των “ζωνών ασφαλείας”.

Η κοινοποίηση και ο συντονισμός μεταξύ των κρατών-εταίρων για την τήρηση των εν λόγω ζωνών ασφαλείας θα αποτρέψει τις επιβλαβείς παρεμβολές, εφαρμόζοντας το άρθρο ΙΧ της Συνθήκης για το Διάστημα και ενισχύοντας την αρχή της δέουσας προσοχής.

Διάθεση τροχιακών απορριμμάτων και διαστημοπλοίων

Η διατήρηση ενός ασφαλούς και βιώσιμου περιβάλλοντος στο διάστημα είναι ζωτικής σημασίας τόσο για τις δημόσιες όσο και για τις ιδιωτικές δραστηριότητες.

Η NASA και τα έθνη-εταίροι θα συμφωνήσουν να σχεδιάσουν τον μετριασμό των τροχιακών σκουπιδιών, συμπεριλαμβανομένης της ασφαλούς, έγκαιρης και αποτελεσματικής παθητικοποίησης και διάθεσης των διαστημοπλοίων στο τέλος των αποστολών τους.

• NASA
• Άρτεμις