ΝΑΤΟ: Ιστορική αύξηση δαπανών – Κόντρα Τραμπ με Ισπανία – Ευρωπαϊκές φωνές ανησυχίας και ρεαλισμού

Η τελευταία Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ έφερε ιστορικές εξελίξεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πανηγυρίζει για την απόφαση των μελών της Συμμαχίας να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ. Μια εξέλιξη που αλλάζει ριζικά την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης και προκαλεί πολιτική ένταση, κυρίως με την Ισπανία.

Ιστορική συμφωνία: 5% για την άμυνα ως το 2035

Το κοινό ανακοινωθέν των 32 χωρών του NATO προβλέπει επένδυση του 5% του ΑΕΠ ετησίως για βασικές αμυντικές ανάγκες έως το 2035. Τουλάχιστον 3,5% θα κατευθυνθεί στην ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων, ενώ έως 1,5% θα διατεθεί σε υποδομές, κυβερνοάμυνα και βιομηχανική αναβάθμιση.
Πρόκειται για άλμα δαπανών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε σχέση με τον προηγούμενο στόχο του 2%, τον οποίο το 2024 πέτυχαν μόλις 23 από τα 31 κράτη-μέλη.

Ο Τραμπ θριαμβολογεί: «Τα καταφέραμε»

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία «μνημειώδη νίκη για τις ΗΠΑ» και υπενθύμισε ότι ο ίδιος είχε θέσει πρώτος το αίτημα για αύξηση των δαπανών. Όπως είπε, ορισμένοι ηγέτες του NATO παραδέχθηκαν ότι «εκείνος τα κατάφερε».
«Θέλω αυτά τα χρήματα να πάνε σε σοβαρό στρατιωτικό υλικό, κατά προτίμηση αμερικανικής κατασκευής. Έχουμε το καλύτερο στον κόσμο», τόνισε.

Η Ισπανία λέει «όχι» – Ο Σάντσεθ ζητά εξαίρεση

Η Ισπανία ήταν η μόνη χώρα που ζήτησε εξαίρεση από τον νέο στόχο. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι η χώρα του θεωρεί τις σημερινές δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ «επαρκείς και συμβατές με το κράτος πρόνοιας».
Ο ΓΓ του NATO Μαρκ Ρούτε απέρριψε δημοσίως το αίτημα εξαίρεσης, αλλά προσπάθησε να ρίξει τους τόνους. Ο Τραμπ, ωστόσο, ήταν καυστικός: «Η Ισπανία θέλει το τζάμπα. Θα τους κάνουμε να πληρώσουν διπλά. Αυτό είναι άδικο

Ουκρανία και ρήτρα Άρθρου 5 στο επίκεντρο

Το NATO επανέλαβε τη δέσμευσή του στο Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας και στη στήριξη της Ουκρανίας. Ο Τραμπ δήλωσε πως «η ασφάλεια της Ουκρανίας συμβάλλει στη δική μας», ενώ συναντήθηκε με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η στήριξη προς την Ουκρανία ενσωματώνεται στον στόχο του 5% και περιλαμβάνει συνεισφορές στην άμυνα και την αμυντική βιομηχανία της χώρας.

Ευρωπαϊκές φωνές ανησυχίας και ρεαλισμού

Ο Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε «παραλογισμό» τον εμπορικό πόλεμο εντός NATO, ενώ η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι τόνισε ότι «δεν θα κοπεί ούτε ένα ευρώ από τις κοινωνικές πολιτικές της Ιταλίας για χάρη των στρατιωτικών δαπανών».
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επιβεβαίωσε τη δέσμευση στο Άρθρο 5, ενώ ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον χαιρέτισε την αύξηση ως «αναγκαία για την αντιμετώπιση της ρωσικής απειλής».

Stronger and safer together 🤝

Today NATO Allies agreed on a new goal for defence spending of 5 %. This is necessary to meet a complex security situation and deter Russia from further military aggression. As NATO we are united in our ironclad commitment to collective defence and… pic.twitter.com/sX7ktNZ4T6

— Ulf Kristersson (@SwedishPM) June 25, 2025

Νέα εποχή για το NATO – με ρήγματα

Η απόφαση για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το NATO. Η Συμμαχία απαντά με ενίσχυση στην ανασφάλεια που προκαλεί η Ρωσία, όμως η κοινωνική και πολιτική συνοχή εντός Ευρώπης απειλείται.
Η στάση της Ισπανίας δείχνει τα όρια της σύγκλισης, ενώ η ρητορική του Τραμπ υπογραμμίζει τον βαθμό στον οποίο η αμερικανική ηγεμονία μπορεί να πιέζει ή και να διχάζει. Το 2026, στη σύνοδο της Τουρκίας, θα φανεί αν η Συμμαχία μπορεί να συνεχίσει ενωμένη – ή αν οι αντιθέσεις θα βαθαίνουν.

• NATO