ΝΑΤΟ: «Μαύρη λίστα» Τραμπ με “καλούς” και “άτακτους” συμμάχους – Σχέδιο πίεσης στην Ευρώπη

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να έχει καταρτίσει μια άτυπη «λίστα αξιολόγησης» των συμμάχων του ΝΑΤΟ, διαχωρίζοντάς τους σε «καλούς» και «άτακτους», ανάλογα με τη στήριξή τους στις αμερικανικές επιχειρήσεις στο Ιράν. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Politico, το σχέδιο βρίσκεται υπό επεξεργασία και ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πίεσης προς τις ευρωπαϊκές χώρες.

Τι περιλαμβάνει η «λίστα» των συμμάχων;

Η πρωτοβουλία, που φέρεται να συζητήθηκε πριν από την πρόσφατη επίσκεψη του Μαρκ Ρούτε στην Ουάσιγκτον μέσα στον Απρίλιο του 2026, βασίζεται σε αξιολόγηση της συνεισφοράς κάθε χώρας στη συμμαχία. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ κατατάσσουν τα μέλη σε επίπεδα, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις αμυντικές δαπάνες όσο και τη στάση τους στην αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Epic Fury».

Παρότι δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για τα ονόματα των χωρών που βρίσκονται σε κάθε κατηγορία, διπλωμάτες επισημαίνουν ότι πρόκειται για ένα εργαλείο που ενισχύει την πολιτική πίεση εντός της συμμαχίας.

Πώς θα επιβραβευθούν οι «καλοί» και θα τιμωρηθούν οι υπόλοιποι;

Το σχέδιο παραμένει σε μεγάλο βαθμό ασαφές ως προς τις πρακτικές του συνέπειες. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εξετάζονται σενάρια όπως η μεταφορά αμερικανικών στρατευμάτων, η ενίσχυση στρατιωτικών συνεργασιών ή η αύξηση εξοπλιστικών συμφωνιών για τους «πρόθυμους» συμμάχους.

Αντίθετα, οι χώρες που δεν ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα των ΗΠΑ ενδέχεται να δουν περιορισμό σε κοινές ασκήσεις ή στρατιωτική παρουσία. Παρ’ όλα αυτά, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν επιφυλάξεις για τη βιωσιμότητα τέτοιων μέτρων, επισημαίνοντας ότι μια μετακίνηση στρατευμάτων θα είχε υψηλό κόστος και θα επηρέαζε και την ίδια την Ουάσιγκτον.

Ποιες χώρες θεωρούνται «πρότυπο» για τις ΗΠΑ;

Σύμφωνα με τις διαρροές, χώρες όπως η Πολωνία και η Ρουμανία εμφανίζονται να βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση. Η Πολωνία φιλοξενεί ήδη περίπου 10.000 Αμερικανούς στρατιώτες και καλύπτει μεγάλο μέρος των σχετικών δαπανών, ενώ η Ρουμανία έχει διαθέσει στρατηγικές βάσεις για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, θετικά αξιολογούνται κράτη της Βαλτικής, όπως η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία, λόγω των υψηλών αμυντικών δαπανών τους. Αντίθετα, χώρες όπως η Ισπανία, αλλά και ισχυροί ευρωπαίοι σύμμαχοι όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, φέρονται να κράτησαν αποστάσεις από τις αμερικανικές επιχειρήσεις στο Ιράν.

Γιατί αυξάνεται η ένταση στο ΝΑΤΟ;

Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία εδώ και μήνες πιέζει τους συμμάχους να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους έως και στο 5% του ΑΕΠ. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια για τη στάση ευρωπαϊκών χωρών στον πόλεμο στο Ιράν, αλλά και για ζητήματα στρατηγικής συνεργασίας.

Η ρητορική περί «συμμάχων-πρότυπο» έχει ήδη ενσωματωθεί στην αμερικανική αμυντική στρατηγική, σηματοδοτώντας μια πιο σκληρή γραμμή απέναντι σε όσους δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις επιλογές των ΗΠΑ.

Ποιες είναι οι αντιδράσεις στις ΗΠΑ;

Το σχέδιο δεν περνά απαρατήρητο ούτε στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ προειδοποίησε ότι τέτοιες προσεγγίσεις υπονομεύουν τις συμμαχίες, υπογραμμίζοντας τα στρατηγικά και πολιτικά οφέλη που αποκομίζουν οι ΗΠΑ από τη συνεργασία με τους εταίρους τους.

Την ίδια στιγμή, πρώην αξιωματούχοι εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η κυβέρνηση μπορεί να διαχειριστεί μια νέα κρίση στο ΝΑΤΟ, ενώ παραμένουν ανοιχτά μέτωπα στη Μέση Ανατολή.

Η συζήτηση γύρω από τη «λίστα συμμάχων» αποτυπώνει μια βαθύτερη μετατόπιση στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, με τη διατλαντική σχέση να εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας και γεωπολιτικής έντασης.

• ΝΑΤΟ
• Ντόναλντ Τραμπ