Νέα έρευνα: Οι μουσουλμάνοι στην Ευρώπη βιώνουν «ανησυχητική αύξηση» του ρατσισμού

Οι μουσουλμάνοι σε ολόκληρη την Ευρώπη αντιμετωπίζουν ένα «ανησυχητικό κύμα» ρατσισμού που τροφοδοτείται εν μέρει από «τοξική αντιμουσουλμανική ρητορική», δήλωσε ο κορυφαίος οργανισμός της ΕΕ για τα δικαιώματα, καθώς δημοσίευσε έρευνα στην οποία σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες μουσουλμάνους δήλωσαν ότι είχαν πρόσφατα βιώσει διακρίσεις.

Η έρευνα που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA), στην οποία συμμετείχαν 9.600 μουσουλμάνοι σε 13 κράτη μέλη, διαπίστωσε ότι ο ρατσισμός και οι διακρίσεις διατρέχουν τις περισσότερες πτυχές της ζωής τους.

Οι άνθρωποι ανέφεραν ότι τα παιδιά δέχονται εκφοβισμό στο σχολείο, ανισότητες στην πρόσβαση σε ευκαιρίες απασχόλησης και προκαταλήψεις όταν πρόκειται για ενοικίαση ή αγορά κατοικίας.

Αν και η έρευνα ολοκληρώθηκε πριν από τις επιθέσεις της Χαμάς κατά του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, οι οποίες οδήγησαν σε άγρια αντίποινα στη Γάζα, ο οργανισμός με έδρα τη Βιέννη δήλωσε ότι οι πληροφορίες από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και εθνικές Αρχές υποδηλώνουν ότι ο αριθμός των αντιμουσουλμανικών περιστατικών συνέχισε να αυξάνεται από τότε που ξέσπασε η σύγκρουση.

«Γινόμαστε μάρτυρες μιας ανησυχητικής αύξησης του ρατσισμού και των διακρίσεων κατά των μουσουλμάνων στην Ευρώπη», δήλωσε η διευθύντρια του οργανισμού, Sirpa Rautio.

«Αυτό τροφοδοτείται από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και επιδεινώνεται από την τοξική αντιμουσουλμανική ρητορική που βλέπουμε σε όλη την ήπειρο».

Μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, οι αξιωματούχοι αγωνίστηκαν να περιορίσουν την αύξηση των εγκλημάτων μίσους με στόχο τις μουσουλμανικές και εβραϊκές κοινότητες, από μια απόπειρα εμπρησμού σε μια συναγωγή στο Βερολίνο μέχρι δεκάδες επιστολές που περιείχαν απειλές και προσβολές που στάλθηκαν σε μουσουλμανικά συμβούλια και τζαμιά στη Γαλλία.

Ο FRA, μιλώντας με μουσουλμάνους στην Αυστρία, το Βέλγιο, τη Δανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, την Ισπανία και τη Σουηδία, διαπίστωσε ότι το 47% ανέφερε ότι βίωσε ρατσισμό κατά την πενταετία πριν από το 2022, από 39% το 2016.

«Αυτό που βλέπουμε είναι ότι η κατάσταση των μουσουλμάνων χειροτερεύει», δήλωσε η Vida Beresnevičiūtė, συν-συγγραφέας της έρευνας. «Γίνεται όλο και πιο περίπλοκο να ζει κανείς ως μουσουλμάνος στην ΕΕ».

Τα ποσοστά των αναφερόμενων διακρίσεων φάνηκε να συνδέονται στενά με την άνοδο της ακροδεξιάς. Στην Αυστρία, όπου το ναζιστικής προέλευσης αντιμεταναστευτικό κόμμα της Ελευθερίας (FPÖ) αναδείχθηκε πρόσφατα ως το κόμμα με τις περισσότερες ψήφους, το 71% των μουσουλμάνων ανέφεραν πρόσφατες εμπειρίες ρατσισμού.

Στη γειτονική Γερμανία, όπου το αντιμεταναστευτικό κόμμα Alternative für Deutschland κερδίζει συνεχώς έδαφος, το 68% ανέφερε διακρίσεις.

Σε όλα τα 13 κράτη μέλη που συμμετείχαν στην έρευνα, το 39% των μουσουλμάνων ανέφερε διακρίσεις στην αγορά εργασίας, ενώ το 41% εργάζεται σε θέσεις εργασίας για τις οποίες είναι υπερεξειδικευμένοι.

Το ένα τρίτο των ερωτηθέντων (35%) δήλωσε ότι παρεμποδίστηκε να αγοράσει ή να νοικιάσει σπίτι λόγω διακρίσεων, έναντι 22% το 2016. «Τα φαινόμενα είναι διάχυτα και επίμονα», δήλωσε η Beresnevičiūtė. «Το εύρος είναι συντριπτικό».

Οι συνέπειες αυτού του ρατσισμού ήταν εκτεταμένες και μακροχρόνιες. Οι μουσουλμάνοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να ζουν σε συνθήκες φτώχειας, να στοιβάζονται σε υπερπλήρεις κατοικίες και 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να έχουν προσωρινές συμβάσεις. Οι μουσουλμάνοι ερωτηθέντες είχαν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό σε ολόκληρη την ΕΕ.

Ιδιαίτερα ανησυχητικές ήταν οι εμπειρίες των νεαρών μουσουλμάνων, δήλωσε η Beresnevičiūtė. Περισσότεροι από τους μισούς μουσουλμάνους που γεννήθηκαν στην Ευρώπη (55%) δήλωσαν ότι ένιωσαν φυλετικές διακρίσεις κατά την αναζήτηση εργασίας τα τελευταία πέντε χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα παρά το γεγονός ότι έχουν τις ίδιες γλωσσικές ικανότητες και τα ίδια προσόντα.

«Είναι αποκρουστικό», δήλωσε η Beresnevičiūtė, η οποία σημείωσε ότι πολλοί μουσουλμάνοι ανέφεραν “επικαλυπτόμενες” διακρίσεις, καθώς ένιωθαν ότι στοχοποιούνται τόσο για τη θρησκεία τους όσο και για το χρώμα του δέρματός τους και το εθνοτικό ή μεταναστευτικό τους υπόβαθρο.

Οι γυναίκες που φορούν θρησκευτική ενδυμασία, όπως μαντίλα, ανέφεραν επίσης υψηλότερα ποσοστά διακρίσεων στην αγορά εργασίας. Όταν επρόκειτο για γυναίκες μεταξύ 16 και 24 ετών που φορούν θρησκευτική ενδυμασία, το αναφερόμενο ποσοστό διακρίσεων ανήλθε στο 58%.

Λίγοι φαίνεται να αισθάνθηκαν ότι ήταν ωφέλιμο να αναφέρουν τις εμπειρίες τους, με μόλις το 6% να δηλώνει ότι είχε υποβάλει καταγγελία ή αναφορά για κάποιο πρόσφατο περιστατικό.

Ο FRA κάλεσε τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αυστηρότερες κυρώσεις για τις διακρίσεις και τα εγκλήματα μίσους, καθώς και να συλλέγουν δεδομένα για την ισότητα, μεταξύ άλλων σχετικά με την εθνοτική ή φυλετική καταγωγή, ώστε οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να μπορούν να θέτουν καλύτερους στόχους και να παρακολουθούν την πρόοδο.

Σε αντίθεση με το Ηνωμένο Βασίλειο, οι περισσότερες χώρες της ΕΕ δεν συλλέγουν στοιχεία απογραφής σχετικά με τη φυλετική ή εθνοτική ποικιλομορφία.

Η έρευνα της Πέμπτης ακολουθεί μια έκθεση του περασμένου έτους, σύμφωνα με την οποία σχεδόν οι μισοί από τους μαύρους που ερωτήθηκαν σε ολόκληρη την ΕΕ ανέφεραν διακρίσεις, καθώς και μια έρευνα του Ιουλίου, στην οποία σχεδόν όλοι οι Εβραίοι ερωτηθέντες ανέφεραν πρόσφατες εμπειρίες αντισημιτισμού.

Στο σύνολό τους, οι εκθέσεις υποδηλώνουν ότι «ο ρατσισμός και οι φυλετικές διακρίσεις είναι ένα επίμονο φαινόμενο σε ολόκληρη την ΕΕ και ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί», δήλωσε η Beresnevičiūtė. «Και ότι χωρίς συγκεκριμένες προσπάθειες δεν εξαφανίζεται».

• έρευνα
• Ευρωπαϊκή Ένωση
• μουσουλμάνοι
• Ρατσισμός