Νέο ψηφιακό «φακέλωμα» στην αγορά καπνού και αλκοόλ: Υποχρεωτική εγγραφή για χιλιάδες επιχειρήσεις – Τι αλλάζει από 16 Απριλίου

Σε μια νέα εποχή ελέγχου και διαφάνειας περνά η αγορά καπνού και αλκοόλ στην Ελλάδα, καθώς από τις 16 Απριλίου τίθεται σε λειτουργία ένα σύγχρονο ψηφιακό εργαλείο που φιλοδοξεί να περιορίσει τη φοροδιαφυγή και να ενισχύσει την εποπτεία. Πρόκειται για το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων, στο οποίο καλούνται να εγγραφούν υποχρεωτικά χιλιάδες επιχειρήσεις και επαγγελματίες σε όλη τη χώρα.

Η ενεργοποίηση του νέου συστήματος έρχεται αμέσως μετά το Πάσχα και συνοδεύεται από αυστηρό χρονοδιάγραμμα, καθώς οι υπόχρεοι θα πρέπει να ολοκληρώσουν τη διαδικασία εγγραφής έως την ερχόμενη Πέμπτη. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο της κυβέρνησης για τον περιορισμό του παράνομου εμπορίου, το οποίο κοστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στα δημόσια ταμεία κάθε χρόνο.

Οι λόγοι πίσω από την εφαρμογή

Τα στοιχεία που διαθέτουν οι αρχές είναι αποκαλυπτικά: οι απώλειες από το παράνομο εμπόριο αλκοόλ εκτιμώνται σε περίπου 500 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ για τα καπνικά προϊόντα το κόστος ξεπερνά τα 300 εκατ. ευρώ. Συνολικά, δηλαδή, περίπου 800 εκατ. ευρώ χάνονται κάθε χρόνο, πλήττοντας τα δημόσια έσοδα και δημιουργώντας συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τις νόμιμες επιχειρήσεις.

Με το νέο μητρώο, η πολιτεία επιχειρεί να δημιουργήσει μια πλήρη και αξιόπιστη εικόνα της αγοράς, ενισχύοντας ταυτόχρονα τους μηχανισμούς ελέγχου.

Ποιος είναι ο στόχος του μητρώου

Το έργο υλοποιείται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για λογαριασμό του Υπουργείο Υγείας.

Ο στόχος είναι διπλός: αφενός η αποτελεσματικότερη εποπτεία της αγοράς και αφετέρου η προστασία της δημόσιας υγείας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αποτροπή της πρόσβασης ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και αλκοόλ, ένα ζήτημα που απασχολεί διαχρονικά τις αρχές.

Η πρόσβαση στο σύστημα γίνεται μέσω της πλατφόρμας gov.gr, με χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet. Το σύστημα πραγματοποιεί αυτόματη διασταύρωση στοιχείων, όπως το ΑΦΜ και ο ΚΑΔ της επιχείρησης, ενώ αντλεί και στοιχεία επικοινωνίας από το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Πώς γίνεται η εγγραφή

Η διαδικασία εγγραφής χαρακτηρίζεται απλή, ωστόσο απαιτεί προσοχή στη συμπλήρωση των στοιχείων. Οι επιχειρήσεις καλούνται να ακολουθήσουν συγκεκριμένα βήματα:

1. Επιλογή του υποκαταστήματος από τον κατάλογο που αντλείται αυτόματα από την ΑΑΔΕ. Σε περιπτώσεις πολλαπλών καταστημάτων, απαιτείται ξεχωριστή εγγραφή για κάθε σημείο.
2. Συμπλήρωση αναλυτικών στοιχείων για κάθε κατάστημα, όπως το είδος επιχείρησης, οι κατηγορίες προϊόντων που διατίθενται και η ακριβής διεύθυνση με γεωγραφικό εντοπισμό σε ψηφιακό χάρτη.
3. Υποβολή υπεύθυνης δήλωσης συμμόρφωσης με την ισχύουσα νομοθεσία, που περιλαμβάνει την απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους και την τήρηση των υγειονομικών κανόνων.
4. Οριστικοποίηση της διαδικασίας με την έκδοση μοναδικού αριθμού επαλήθευσης.
5. Ένα νέο εργαλείο για τους ελέγχους

Η εγγραφή στο μητρώο δεν αποτελεί απλώς μια τυπική διαδικασία, αλλά μετατρέπεται σε βασικό εργαλείο για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Στην πράξη, η απουσία μιας επιχείρησης από το σύστημα θα λειτουργεί ως άμεση ένδειξη προς έλεγχο, ενισχύοντας τη στοχευμένη εποπτεία.

Παράλληλα, για λόγους διαφάνειας, μέρος των στοιχείων θα είναι δημόσια προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας του υπουργείου Υγείας. Οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν βασικές πληροφορίες, όπως το ΑΦΜ και την επωνυμία της επιχείρησης, τη δραστηριότητά της, τις κατηγορίες προϊόντων που διαθέτει και τη διεύθυνσή της.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δημιουργία διαδραστικού χάρτη, στον οποίο θα αποτυπώνονται όλα τα εγγεγραμμένα σημεία πώλησης. Το εργαλείο αυτό αναμένεται να διευκολύνει τόσο τους ελέγχους όσο και τον εντοπισμό περιοχών όπου ενδεχομένως απαιτείται εντατικότερη εποπτεία.

Μια νέα πραγματικότητα για την αγορά

Η εφαρμογή του Ψηφιακού Μητρώου σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς καπνού και αλκοόλ. Οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να λειτουργούν με αυξημένη διαφάνεια και συμμόρφωση, ενώ οι αρχές αποκτούν ένα ισχυρό εργαλείο για την αντιμετώπιση της παραβατικότητας.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει κατά πόσο το νέο σύστημα θα καταφέρει να περιορίσει το παράνομο εμπόριο και να ενισχύσει τα δημόσια έσοδα, διαμορφώνοντας ένα πιο δίκαιο και ελεγχόμενο επιχειρηματικό περιβάλλον.

• αγορά καπνού
• αλκοόλ
• επιχειρήσεις
• πάσχα