Νέος κώδικας δεοντολογίας: Τέλος στις «παραπλανητικές εκπτώσεις» στα σούπερ μάρκετ από 1η Μαρτίου

Από την 1η Μαρτίου 2025, τίθεται σε ισχύ ο Νέος Κώδικας Δεοντολογίας για τις εκπτώσεις και τις προσφορές στα σούπερ μάρκετ, με στόχο να μπει ένα τέλος στις λεγόμενες «παραπλανητικές εκπτώσεις». Το Υπουργείο Ανάπτυξης, σε συνεργασία με τη βιομηχανία και το λιανεμπόριο, θεσπίζει κανόνες που αποσκοπούν στην πραγματική μείωση των τιμών, στην αποφυγή παραπλανητικών προωθητικών ενεργειών και στη μεγαλύτερη διαφάνεια στις αγορές των καταναλωτών.

Τι αλλάζει στις εκπτώσεις και τις προσφορές στα σούπερ μάρκετ;

 Οι εκπτώσεις θα βασίζονται στη χαμηλότερη τιμή των τελευταίων 30 ημερών

Με τη νέα ρύθμιση, κάθε προωθητική ενέργεια θα πρέπει να βασίζεται στη χαμηλότερη τιμή που είχε το προϊόν τις τελευταίες 30 ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα μπορεί να αναφέρεται ως αρχική τιμή μια προτεινόμενη τιμή του προμηθευτή, αλλά η πραγματική χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος το τελευταίο διάστημα.

 Υποχρεωτική η αναγραφή της προηγούμενης τιμής

Σε κάθε προωθητική ενέργεια, ο καταναλωτής θα βλέπει δύο τιμές:

• Την τρέχουσα τιμή με την έκπτωση
• Την προγενέστερη τιμή (η οποία μπορεί να εμφανίζεται διαγραμμένη)

Παράδειγμα:
 «Τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ»
 Δεν επιτρέπεται η απόκρυψη της παλιάς τιμής ή η χρήση πλασματικής τιμής πριν από την έκπτωση.

Περιορισμός στη συχνότητα των προσφορών

Οι βιομηχανίες και τα σούπερ μάρκετ δεν θα μπορούν να προσφέρουν το ίδιο προϊόν σε συνεχείς περιόδους έκπτωσης. Για παράδειγμα, αν μια εταιρεία διαθέσει σκόνη πλυντηρίου με προσφορά τον Φεβρουάριο, θα πρέπει να περάσει εύλογο χρονικό διάστημα πριν το ίδιο προϊόν επανέλθει σε προσφορά. Ωστόσο, η ίδια εταιρεία θα μπορεί να προσφέρει άλλους κωδικούς προϊόντων της.

Αυστηροί κανόνες για τις συνδυαστικές προσφορές (1+1 δώρο, -50%)

Δεν θα επιτρέπονται οι συνδυαστικές προσφορές του τύπου:

• 1+1 δώρο και ταυτόχρονα -50%
• Αν εφαρμόζονται ταυτόχρονες προσφορές, θα πρέπει να έχουν το ίδιο εύρος έκπτωσης.

Επιπλέον, θα ελέγχεται εάν οι προσφορές «1+1 δώρο» είναι πραγματικά επωφελείς:

•  Αν η τιμή μονάδας είναι 1€, το «1+1 δώρο» πρέπει να πωλείται 1€.
•  Αν πωλείται 1,5€ ή 2€, τότε η δεύτερη συσκευασία δεν είναι πραγματικά δωρεάν.

Υποχρεωτική αναγραφή τιμής μονάδας (κιλό, λίτρο, τεμάχιο)

Για να μπορούν οι καταναλωτές να συγκρίνουν σωστά τις τιμές, τα καταστήματα υποχρεούνται να αναγράφουν την τιμή μονάδας (π.χ. €/κιλό, €/λίτρο), ανεξάρτητα από το αν το προϊόν πωλείται σε διαφορετικές συσκευασίες.

Εξαιρέσεις για νωπά και ευπαθή προϊόντα

Από τους νέους κανόνες εξαιρούνται φρούτα, λαχανικά, κρέας, θαλασσινά, γαλακτοκομικά και άλλα ευπαθή προϊόντα, καθώς μπορεί να επηρεαστούν από τη διάρκεια ζωής τους και τις εποχικές διακυμάνσεις τιμών.

Τι δεν συνιστά ανακοίνωση μείωσης τιμής;

Οι παρακάτω προωθητικές ενέργειες δεν θεωρούνται εκπτώσεις και δεν επηρεάζονται από τον νέο κώδικα:

• Σύγκριση τιμών με άλλους εμπόρους, εφόσον δεν υπάρχει αναφορά σε μείωση τιμής.
• Προγράμματα επιβράβευσης (π.χ. πόντοι, κουπόνια).
• Προσφορές τύπου «2 στην τιμή του 1» ή 30% έκπτωση με αγορά τριών τεμαχίων.

Αυξήσεις τιμών σε ορισμένα προϊόντα λόγω ανατιμήσεων

Παρότι οι νέοι κανόνες στοχεύουν σε πιο δίκαιες προσφορές, μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες ήδη προχωρούν σε ανατιμήσεις προϊόντων, επικαλούμενες την αύξηση στις πρώτες ύλες όπως το κακάο και ο καφές. Εκτιμάται ότι οι αυξήσεις στις τιμές τροφίμων και ποτών θα κυμανθούν από 4,5% έως 13%.

Πώς επηρεάζεται ο πληθωρισμός και οι τιμές των προϊόντων

Η εφαρμογή του νέου κώδικα συνδέεται με τις τάσεις του πληθωρισμού:
 Οι μειώσεις τιμών σε βασικά αγαθά όπως ελαιόλαδο, γαλακτοκομικά και δημητριακά έχουν ήδη συμβάλει στη μείωση του πληθωρισμού.
 Όμως, οι τιμές προϊόντων που επηρεάζονται από διεθνείς κρίσεις, όπως ο καφές και το κακάο, θα συνεχίσουν να αυξάνονται.

Ανασταλτικός παράγοντας: Το κόστος της ενέργειας

Στη σύσκεψη του Υπουργείου Ανάπτυξης με εκπροσώπους της αγοράς, επισημάνθηκε ότι η διατήρηση των χαμηλών τιμών εξαρτάται από:

• Σταθερές τιμές ενέργειας, που επηρεάζουν το κόστος παραγωγής και μεταφοράς.
• Την κλιματική κρίση, που ανεβάζει τις τιμές σε πολλά προϊόντα.

Οι πραγματικές εκπτώσεις θα γίνονται πλέον με βάση τη χαμηλότερη τιμή των τελευταίων 30 ημερών, ενώ περιορίζεται η συνεχής προώθηση των ίδιων προϊόντων με προσφορές.

Ωστόσο, παραμένει άγνωστο αν ο νέος μηχανισμός θα φέρει ουσιαστική μείωση τιμών ή αν οι βιομηχανίες θα συνεχίσουν τις ανατιμήσεις, μετακυλίοντας το κόστος στους καταναλωτές.

• σούπερ μάρκετ