Νew York Times: Πώς οι δασμοί του Τραμπ ενδέχεται να προκαλέσουν «οικονομικά αντίποινα» στις ΗΠΑ

Τα πιθανά αντίμετρα

“Η Ε.Ε. είναι πλέον εξοπλισμένη με εργαλεία πολιτικής για να επεκτείνει το φάσμα των αντιποίνων κατά των δασμών των ΗΠΑ, ώστε να στοχεύσει τις εισαγωγές αμερικανικών υπηρεσιών”, έγραψε ο Filippo Taddei, διευθύνων σύμβουλος παγκόσμιας επενδυτικής έρευνας στην Goldman Sachs, σε ένα ερευνητικό σημείωμα σχετικά με πιθανές ευρωπαϊκές απαντήσεις.
Η πιο ακραία επιλογή είναι αναμφισβήτητα γνωστή ως το Μέσο Κατά του Εξαναγκασμού. Προτάθηκε για πρώτη φορά το 2021 και το εργαλείο είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο, αλλά επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να πλήξει έναν εμπορικό εταίρο με ένα “ευρύ φάσμα πιθανών αντιμέτρων”.

Τέτοια μέτρα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δασμούς, περιορισμούς στο εμπόριο υπηρεσιών και περιορισμούς σε πτυχές των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας που σχετίζονται με το εμπόριο. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Google. Αρκετοί Ευρωπαίοι διπλωμάτες δήλωσαν ότι η χρήση του εργαλείου είναι μια σαφής πιθανότητα, σε περίπτωση που ο εμπορικός πόλεμος κλιμακωθεί.

Ενώ πιθανοί περιορισμοί που στοχεύουν στις υπηρεσίες θα ήταν μια νέα απάντηση εμπορικού πολέμου, οι Βρυξέλλες έχουν ιστορικό τιμωρίας της αμερικανικής τεχνολογικής βιομηχανίας για άλλους λόγους. Για περισσότερο από μια δεκαετία, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στοχεύσει τις μεγαλύτερες εταιρείες της Silicon Valley για αντιανταγωνιστικές επιχειρηματικές πρακτικές, αδύναμη προστασία της ιδιωτικής ζωής των δεδομένων και χαλαρές πολιτικές εποπτείας περιεχομένου.

Η επιθετική εποπτεία της Ευρώπης έχει οδηγήσει σε αξιοσημείωτες αλλαγές προϊόντων, επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση, που φιλοξενεί περίπου 450 εκατομμύρια ανθρώπους, είναι μια σημαντική αγορά. Η Google έχει αλλάξει τον τρόπο εμφάνισης των αποτελεσμάτων αναζήτησης, η Apple έχει τροποποιήσει το App Store της και η Meta έχει κάνει προσαρμογές στο Instagram και το Facebook λόγω των κανόνων της Ε.Ε.

Η στόχευση της τεχνολογικής βιομηχανίας θα εντείνει μια διαμάχη με την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με την ευρωπαϊκή τεχνολογική ρύθμιση. Ακόμη και πριν από το αδιέξοδο των δασμών, ανώτεροι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του αντιπροέδρου JD Vance, έχουν επικρίνει την Ευρωπαϊκή Ένωση για αυτό που θεωρούν ως υπερβολική ρύθμιση των αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών.

Ήδη από αυτή την εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμενόταν να ανακοινώσει νέα πρόστιμα κατά της Apple και της Meta για παραβίαση της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές, ενός νόμου που ψηφίστηκε το 2022 και αποσκοπεί να διευκολύνει τις μικρότερες εταιρείες να ανταγωνιστούν τους τεχνολογικούς κολοσσούς. Η Meta και το X βρίσκονται υπό έρευνα βάσει ενός άλλου νέου νόμου, που ονομάζεται Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, που απαιτεί από τις εταιρείες να κάνουν περισσότερα για να αστυνομεύουν τις πλατφόρμες τους για παράνομο περιεχόμενο.

Η απάντηση του Λονδίνου

Η Βρετανία, από την άλλη πλευρά, μπορεί να χρησιμοποιήσει τους κανόνες της για τις εισαγωγές υπηρεσιών ως δέλεαρ αντί για ραβδί.

Εδώ και εβδομάδες, Βρετανοί αξιωματούχοι προσπαθούν να καθησυχάσουν το κοινό ότι βρίσκεται σε ισχυρή θέση για να διαπραγματευτεί με την κυβέρνηση Τραμπ για να αποφύγει τους δασμούς, επισημαίνοντας επανειλημμένα το σχετικά ισορροπημένο εμπόριο αγαθών μεταξύ των δύο χωρών. (Η Βρετανία έχει πλεόνασμα όσον αφορά τις υπηρεσίες.)

Ωστόσο, ένα σημείο διαφωνίας για τους αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ είναι ο φόρος ψηφιακών υπηρεσιών της Βρετανίας, ο οποίος, όπως λένε, βλάπτει άδικα τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς. Ο φόρος εισήχθη το 2020 ως εισφορά 2% στα έσοδα των μηχανών αναζήτησης, των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης και των διαδικτυακών αγορών. Αναμένεται να αποφέρει το ισοδύναμο περισσότερων από 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων για το βρετανικό ταμείο κατά τη διάρκεια του τρέχοντος οικονομικού έτους.

Αναλυτικά οι δασμοί

Την επιβολή των «αμοιβαίων» τελωνειακών δασμών ανακοίνωσε το βράδυ της Τετάρτης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Συγκεκριμένα, από το βήμα ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε νέο πακέτο δασμών σύμφωνα με το οποίο, «η αμερικανική κυβέρνηση θα αποκομίσει 6 τρισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία θα μπορούσαν να επιστραφούν στους Αμερικανούς πολίτες».

Στην αρχική του τοποθέτηση, ο Τραμπ ανέφερε πως έχει πάρα πολύ καλά νέα να ανακοινώσει.

«Πολλά καλά πράγματα συμβαίνουν για τη χώρα μας. Σήμερα είναι η Ημέρα της Απελευθέρωσης. Η 2α Απριλίου 2025 θα μείνει για πάντα στην ιστορία ως η ημέρα που η αμερικανική βιομηχανία αναγεννήθηκε, η ημέρα που το πεπρωμένο της Αμερικής διεκδικήθηκε και η ημέρα που αρχίσαμε να κάνουμε την Αμερική ξανά πλούσια».

Δασμοί 25% στα αυτοκίνητα με άμεση εφαρμογή

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια ομιλία που χαρακτηρίστηκε από έντονο εθνικό τόνο, ανακοίνωσε την επιβολή νέων, σημαντικών δασμών σε εισαγόμενα αυτοκίνητα, σηματοδοτώντας μια στροφή στην εμπορική πολιτική των ΗΠΑ.

Χαρακτηρίζοντας την 2α Απριλίου 2025 ως «Ημέρα Απελευθέρωσης», ο Τραμπ υποστήριξε ότι η χώρα του υπέστη οικονομική ζημία για δεκαετίες λόγω αθέμιτων εμπορικών πρακτικών από άλλα έθνη. Με την υπογραφή ενός «ιστορικού εκτελεστικού διατάγματος», στοχεύει στην αποκατάσταση της αμερικανικής οικονομικής κυριαρχίας.

Οι νέοι δασμοί, ύψους 25% στα αυτοκίνητα, τίθενται σε ισχύ άμεσα, από τα μεσάνυχτα. Ο Τραμπ κατηγόρησε χώρες για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και επιβολή υψηλότερων φόρων σε αμερικανικά προϊόντα, ενώ οι ΗΠΑ μείωναν τους δικούς τους δασμούς.

Ο εργάτης… Μπράιαν που στηρίζει τον Τραμπ

Στο πλευρό του Τραμπ τάχθηκε ένας εργάτης αυτοκινητοβιομηχανίας από το Ντιτρόιτ, ονόματι Μπράιαν, ο οποίος εξέφρασε την πλήρη στήριξη του συνδικάτου του (UAW) στην πολιτική των δασμών.

Ο Τραμπ, πέρα από την αυτοκινητοβιομηχανία, εστίασε και στην προστασία των Αμερικανών αγροτών και κτηνοτρόφων, οι οποίοι, κατά τον ίδιο, έχουν υποστεί αδικίες από άλλες χώρες. Κατηγόρησε τον Καναδά για την επιβολή υψηλών δασμών στα αμερικανικά γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ άσκησε κριτική και στο Μεξικό για την εξάρτησή του από τις αμερικανικές επιδοτήσεις.

Το επίμαχο… διάγραμμα

Παρουσιάζοντας ένα διάγραμμα στο κοινό, έδειξε ότι η Κίνα “επιβάλλει” στις Ηνωμένες Πολιτείες δασμό 67%, επομένως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν στην Κίνα δασμό 34%.

Το διάγραμμα έδειξε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση δασμό 20%, στο Βιετνάμ 46%, στην Ταϊβάν 32%, στην Ιαπωνία 24%, στην Ινδία 26%, στη Νότια Κορέα 25%, στην Ταϊλάνδη 36% και σε άλλες χώρες.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι επιβάλει δασμούς:

• 20% στις εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση
• 26% στις εισαγωγές από την Ινδία
• 25% στις εισαγωγές από τη Νότια Κορέα
• 24% στις εισαγωγές από την Ιαπωνία
• 32% στις εισαγωγές από την Ταϊβάν
• 10% στις εισαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο
• 46% στις εισαγωγές από το Βιετνάμ
• 31% στις εισαγωγές από την Ελβετία
• 49% στις εισαγωγές από την Καμπότζη
• 32% στις εισαγωγές από την Ινδονησία
• 10% στις εισαγωγές από τη Σιγκαπούρη και τη Βραζιλία.

Η νέα πολιτική αντιπροσωπεύει μια δραματική αλλαγή στην παγκόσμια εμπορική και οικονομική πολιτική. Στόχος της είναι να αποκαταστήσει την παραγωγική δύναμη των ΗΠΑ και το εμπορικό ισοζύγιο. Αλλά απειλεί να κλιμακώσει έναν αναδυόμενο παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο και να αυξήσει τις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές σε μια επισφαλή περίοδο για την οικονομία.

Η πολιτική του Τραμπ θα θέσει σε εφαρμογή έναν βασικό δασμό 10% σε όλα τα αγαθά από όλες τις χώρες, εκτός από εκείνα που συμμορφώνονται με τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου USMCA μεταξύ Μεξικού, Καναδά και ΗΠΑ (τα μη συμμορφούμενα αγαθά θα συνεχίσουν να επιβαρύνονται με συντελεστή 25%). Οι εισαγωγείς αγαθών από άλλες χώρες θα αρχίσουν να πληρώνουν τον βασικό δασμό 10% το Σάββατο στις 12:01 π.μ. ώρα Ελλάδας.

Μια ομάδα περίπου 60 χωρών, τις οποίες ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ χαρακτήρισαν ως τις «χειρότερες παραβάτριες», θα επιβαρυνθούν με δασμό στο μισό του συντελεστή που χρεώνουν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτοί οι αμοιβαίοι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ στις 9 Απριλίου στις 12:01 π.μ. ώρα Ελλάδας.

Τέλος στην εκμετάλλευση προς τις ΗΠΑ

Ο Τραμπ είπε  ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από «απατεώνες» και έχουν «λεηλατηθεί» από ξένους.

«Οι φορολογούμενοί μας έχουν εξαπατηθεί για περισσότερα από 50 χρόνια, αλλά αυτό δεν πρόκειται να ξανασυμβεί», πρόσθεσε.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι σύντομα θα υπογράψει το εκτελεστικό διάταγμα που θα επιβάλει ανταποδοτικούς δασμούς, καθώς, σύμφωνα με τον ίδιο, «μας το κάνουν αυτοί, τους το κάνουμε κι εμείς».

Ακολούθως σημείωσε ότι η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί τη «διακήρυξη οικονομικής ανεξαρτησίας» των ΗΠΑ.

«Τώρα είναι η σειρά μας να ευημερήσουμε», είπε ο Τραμπ.