Νίκος Δένδιας: Η «Ατζέντα 2030» φέρνει νέα εποχή στην Άμυνα

Η Ελλάδα βρίσκεται εν μέσω της υλοποίησης μιας εκτεταμένης μεταρρύθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων, γνωστής ως «Ατζέντα 2030». Σύμφωνα με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, όπως ανέφερε σε άρθρο του στην ειδική έκδοση “Turning Points – Global Agenda 2025”, στόχος είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις σύγχρονες προκλήσεις. Αυτό περιλαμβάνει την ικανότητα αντιμετώπισης κάθε είδους απειλής, είτε υβριδικής είτε συμβατικής, αντλώντας διδάγματα από τις πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις.

Η νέα φιλοσοφία που διέπει αυτή τη μεταρρύθμιση θέτει την καινοτομία στην πρώτη γραμμή, διαμορφώνοντας ένα ευρύτερο σχέδιο προβολής ισχύος υπό το πρίσμα της συνολικής άμυνας (total defence). Ο κ. Δένδιας τονίζει ότι σε ένα ασταθές παγκόσμιο γεωπολιτικό περιβάλλον, η Ελλάδα οφείλει να ενισχύσει το αμυντικό της αποτύπωμα και να εδραιώσει τον ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Το σχέδιο εθνικής ασφάλειας, όπως εξηγεί ο Υπουργός, δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση της αμφισβήτησης της κυριαρχίας, αλλά επεκτείνεται και σε απειλές κατά της ευημερίας και ασφάλειας των πολιτών, όπως οι κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές ή οι συνέπειες των φυσικών καταστροφών που εντείνονται λόγω της κλιματικής κρίσης. Ενδεικτικά παραδείγματα αυτής της διευρυμένης αντίληψης είναι η επιλογή της Ελλάδας ως έδρας του προγράμματος GOVSATCOM της ΕΕ και η δημιουργία της Διοίκησης Κατασκευών και Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών (ΔΙΚΑΦΚΑ) με τη συνδρομή των Ενόπλων Δυνάμεων.

Προωθείται μια νέα δομή οργάνωσης μέσω συγχωνεύσεων και αναδιαρθρώσεων, ενώ παράλληλα δίνεται τεράστια ώθηση στην ανάπτυξη του ελληνικού αμυντικού οικοσυστήματος. Η εγχώρια παραγωγή δυνατοτήτων θεωρείται υπαρξιακή ανάγκη. Θεμέλιο αυτής της προσπάθειας είναι η ίδρυση του Ελληνικού Κέντρου Άμυνας και Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), το οποίο στοχεύει στην εδραίωση της Ελλάδας ως παραγωγού αμυντικής καινοτομίας, στην ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων με “έξυπνα” συστήματα, στη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές και στην αύξηση της συμβολής του τομέα στο ΑΕΠ. Η ανάπτυξη του αντι-drone συστήματος «Κένταυρος», που ήδη επιχειρεί στην Ερυθρά Θάλασσα, αποτελεί παράδειγμα των δυνατοτήτων αυτών.

Έμφαση δίνεται σε συστήματα που συνδυάζουν χαμηλό κόστος με υψηλή επιχειρησιακή αξία, όπως τα drones και η τεχνητή νοημοσύνη. Για πρώτη φορά, καταρτίστηκε εξοπλιστικό πρόγραμμα εικοσαετίας (12+8 έτη), εναρμονίζοντας τις αμυντικές ανάγκες με τις δημοσιονομικές δυνατότητες, ενώ η χώρα παραμένει έτοιμη να αξιοποιήσει πιθανές ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις (π.χ. ReArm Europe).

Κεντρικό στοιχείο της νέας αμυντικής αρχιτεκτονικής θα είναι η «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα ολοκληρωμένο σύστημα που θα παρέχει αντιπυραυλική, αντιαεροπορική, αντι-drone, αντιπλοϊκή και ανθυποβρυχιακή κάλυψη. Αυτό θα απελευθερώσει τις νέες φρεγάτες και τα μαχητικά αεροσκάφη από καθήκοντα χωρικής άμυνας, επιτρέποντάς τους να αναλάβουν ευρύτερο αποτρεπτικό ρόλο με στρατηγικά όπλα. Προτεραιότητα αποτελεί επίσης η ομογενοποίηση των τύπων αεροσκαφών, ο εκσυγχρονισμός των φρεγατών και η βελτίωση της διαθεσιμότητας και συντήρησης μεταγωγικών μέσων. Εξετάζεται η συμμετοχή στη ναυπήγηση φρεγατών Constellation με τις ΗΠΑ.

Τέλος, κρίσιμη παράμετρος της «Ατζέντας 2030» είναι η έμπρακτη στήριξη του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων, με προγράμματα για στέγαση, υγεία, αναβάθμιση εκπαίδευσης, αμοιβών και τη δημιουργία σύγχρονων οδών επαγγελματικής εξέλιξης. Οι αλλαγές στη θητεία, την εφεδρεία, την Εθνοφυλακή και την εθελοντική στράτευση γυναικών συμπληρώνουν το πλαίσιο της μεταρρύθμισης.

Με αυτές τις δράσεις, η Ελλάδα στοχεύει στον πλήρη εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, διασφαλίζοντας την κυριαρχία της και ενισχύοντας τον στρατηγικό της ρόλο στην ευρύτερη περιοχή.