Nord Stream: Τι συμβαίνει με την ποσότητα μεθανίου που δίερρευσε- Τι λένε οι επιστήμονες

Οι δύο εκρήξεις στους αγωγούς Nord Stream 1 και 2 στη Βαλτική Θάλασσα είχαν ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση μεγάλης ποσότητας μεθανίου στην ατμόσφαιρα, εγείροντας φόβους ότι το γεγονός θα μπορούσε να προκαλέσει κλιματική καταστροφή. Ωστόσο, οι επιστημονικές απόψεις σχετικά με το μέγεθος της καταστροφής διίστανται.

Το μεθάνιο, κύριο συστατικό του φυσικού αερίου, είναι δεκάδες φορές πιο δραστικό από το διοξείδιο του άνθρακα ως αέριο του θερμοκηπίου. Η μείωση των εκπομπών είναι ένα μεγάλο στοίχημα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής επειδή το μεθάνιο επιζεί στην ατμόσφαιρα για λίγα χρόνια ή δεκαετίες, αντί για αιώνες όπως το CO2. Κι αυτό σημαίνει ότι ο έλεγχος των εκπομπών μπορεί να δώσει γρήγορα αποτελέσματα.

Δορυφόροι που μπορούν να ανιχνεύουν τις διαρροές μεθανίου από την ατμόσφαιρα έχουν αποκαλύψει ότι το πρόβλημα είναι πολύ χειρότερο από τα στοιχεία που αναφέρει επίσημα η βιομηχανία πετρελαίου και αερίου, παρά τους ισχυρισμούς για το αντίθετο.

Το άχρωμο και άοσμο αέριο διαρρέει από τις γεωτρήσεις, από αγωγούς και σταθμούς συμπίεσης, από τους τερματικούς σταθμούς που υγροποιούν το αέριο και το φορτώνουν σε πλοία, ακόμα και από τις οικιακές εστίες φυσικού αερίου.

Ανακριβείς αναφορές

Οι δορυφορικές μετρήσεις δείχνουν ότι οι διαρροές από τις εγκαταστάσεις της βιομηχανίας αερίου είναι τουλάχιστον διπλάσιος σε σχέση με τις δηλώσεις των εταιρειών, λέει στο Associated Press ο Τόμας Λαβό του Πανεπιστημίου της Ρεμς στη Γαλλία. Στη λεγόμενη Πέρμια Λεκάνη, το μεγαλύτερο πεδίο πετρελαίου και αερίου στις ΗΠΑ, οι εκπομπές είναι δύο με τρεις φορές υψηλότερες από τις αναφερόμενες.

«Όλοι ισχυρίζονται ότι έχουν μειώσει τις εκπομπές τους αλλά αυτό δεν αληθεύει» είπε ο Λαβό, ο οποίος έχει εντοπίσει σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες πάνω από 1.500 μεγάλες διαρροές σε όλο τον κόσμο και δεκάδες χιλιάδες μικρότερες.

Πολλές κυβερνήσεις, και ιδίως οι ΗΠΑ, έχουν την τάση να υποεκτιμούν τις διαρροές μεθανίου, πρόσθεσε ο Ρόμπερυ Χάουαρθ του Πανεπιστημίου Κορνέλ της Νέας Υόρκης.

Στις ΗΠΑ, η Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Προστασίας (EPΑ) αρκείται στις εθελοντικές αναφορές της βιομηχανίας αντί να διενεργεί ανεξάρτητους ελέγχους, επισήμανε.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ανέφερε ο Λαβό, το Τουρκμενιστάν είναι ίσως ο χειρότερος ρυπαντής μεθανίου, ενώ η Σαουδική Αραβία η καλύτερη στην συλλογή των διαρροών, σύμφωνα με δορυφορικά δεδομένα. Οι ΗΠΑ βρίσκονται κάπου στη μέση, με ορισμένες εταιρείες να φροντίζουν για τη συλλογή του αερίου και άλλες όχι.

Το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών της βιομηχανίας πετρελαίου και αερίου προέρχεται από αγωγούς και σταθμούς συμπίεσης, σύμφωνα με δεδομένα της εταιρείας Kayrros που αναλύει δορυφορικά δεδομένα.

Σβηστοί πυρσοί

Ωστόσο πολλές από τις «διαρροές» είναι στην πραγματικότητα εσκεμμένες, αφού συμβαίνουν για παράδειγμα στη διάρκεια εργασιών συντήρησης με ηλεκτροσυγκόλληση, οπότε οι αγωγοί πρέπει να αδειάσουν για την πρόληψη ανάφλεξης. Αντί να συλλέξουν το αέριο, πολλές εταιρείες απλά το απελευθερώνουν στον αέρα, πρακτική παράνομη στις ΗΠΑ και άλλες χώρες.

Μια πρακτική που εφαρμόζει η βιομηχανία για να μειώσει τις εκπομπές μεθανίου είναι η καύση (flaring) του αερίου που περισσεύει ή αναβλύζει από πετρελαιοπηγές. Το αέριο είναι γενικά φθηνότερο από το πετρέλαιο και συχνά είναι πιο οικονομικό απλά να καεί και να μετατραπεί σε διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο είναι λιγότερο επιβλαβές για το κλίμα.

Στο Τουρκμενιστάν, επιστήμονες εντόπισαν πυρσούς καύσης του πλεονάζοντος μεθανίου που δεν λειτουργούσαν έως και τρία χρόνια. «Το αέριο απλά χύνεται στην ατμόσφαιρα» είπε ο Λαβό.

Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Science διαπίστωσε ότι η καύση σε πυρσούς απελευθερώνει πέντε φορές περισσότερο μεθάνιο στις ΗΠΑ από ό,τι είχε εκτιμηθεί παλαιότερα. Οι πυρσοί, διαπίστωσαν οι ερευνητές, συχνά δεν είναι αναμμένοι ή δεν λειτουργούν.

Η μείωση της καύσης και η συντήρηση των πυρσών θα προσέφεραν σημαντικό όφελος, εκτίμησε η Ζενεβιέβ Πλαντ, κλιματολόγος του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν και μέλος της ερευνητικής ομάδας.

«Αν λάβουμε μέτρα σήμερα θα έχει μεγάλες θετικές συνέπειες στο κλίμα» είπε.

Όμως τα ορυκτά καύσιμα δεν είναι η μόνη πηγή μεθανίου, το οποίο απελευθερώνεται επίσης από χωματερές, από το πεπτικό σύστημα των εκτρεφόμενων ζώων, από ορυζώνες και οποιοδήποτε είδος οργανικού υλικού που σαπίζει. Οι εκπομπές ορυκτού μεθανίου αντιστοιχούν περίπου στο ένα τρίτο του συνόλου.

Στη Βαλτική, οι ποσότητες αερίου που διέρρευσαν από τους αγωγούς Nord Stream 1 και 2 φτάνουν τα εκατοντάδες εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Η ποσότητα είναι μεγάλη, ωστόσο μεγάλο μέρος μπορεί να απορροφήθηκε στο θαλασσινό νερό, εκτίμησε ο Ντέιβιντ Άρτσερ του Πανεπιστημίου του Σικάγο, ειδικός στον παγκόσμιο κύκλο του άνθρακα.

Η διαρροή μπορεί να είναι δραματική, δεν συγκρίνεται όμως με άλλες, πολύ μεγαλύτερες πηγές.

Οι ποσότητες που απελευθερώνονται «από γεωτρήσεις και βοοειδή είναι πολύ μεγαλύτερες, απλά είναι πιο δύσκολο να οπτικοποιηθούν. Αν η έκρηξη στη Βαλτική φαίνεται μεγάλη, είναι επειδή είναι συγκεντρωμένη»

Όπως αναφέρει η εφημερίδα Washington Post, τα νέα δεδομένα που δημοσίευσε την Τετάρτη (28/09) η Υπηρεσία Ενέργειας της Δανίας επέτρεψαν στους επιστήμονες να προβούν σε προκαταρκτικές εκτιμήσεις της ποσότητας του μεθανίου που απελευθερώθηκε. Εάν όλο αυτό το αέριο φτάσει στην ατμόσφαιρα, θα ισοδυναμεί με περίπου το 0,1% των εκτιμώμενων ετήσιων παγκόσμιων εκπομπών μεθανίου, σύμφωνα με τους επιστήμονες του Προγράμματος Υδάτων Αερίου της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ.

Ο Τομά Λοβό, ερευνητής στο Εργαστήριο Κλιματικών και Περιβαλλοντικών Επιστημών της Γαλλίας υπολόγισε ότι η ποσότητα του μεθανίου που απελευθερώθηκε ισοδυναμεί με τις εκπομπές περίπου 1 εκατομμυρίων αυτοκίνητων σε ένα χρόνο.

Οι σουηδικοί σταθμοί παρακολούθησης που μετρούν τις τοπικές ατμοσφαιρικές συγκεντρώσεις των αερίων του θερμοκηπίου, ανέφεραν αύξηση μετά την έκρηξη του αγωγού, με τη συγκέντρωση του μεθανίου να είναι κατά 20 έως 25 τοις εκατό υψηλότερη από τη συνηθισμένη, «κάτι που είναι αρκετά αξιοσημείωτο σε σύγκριση με τις μακροχρόνιες σειρές δεδομένων μας», δήλωσε στην Washington Post ο Τόμας Χολστ, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Lund της Σουηδίας, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι δεν ήταν αρκετό για να αποτελέσει κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Σταθμοί παρακολούθησης στη Φινλανδία και τη Νορβηγία ανέφεραν παρόμοιες αυξήσεις.

#BREAKING: An IMEO analysis of satellite images conducted in a partnership between @UNEP and scientists from Universitat Politècnica de València (@UPV) has detected and confirmed for the first time the large methane leak in the rupture of the Nord Stream natural gas pipeline. pic.twitter.com/10SAY3N78B

— International Methane Emissions Observatory (@CH4Observatory) September 29, 2022

• Nord Streem 2
• διαρροή
• Μεθάνιο