Νόσος του Crohn: Ποιο είναι το αυτοάνοσο νόσημα και ποια η διαφορά από την Ελκώδη Κολίτιδα

Η Νόσος Crohn και η Ελκώδης Κολίτιδα είναι ανίατες χρόνιες παθήσεις του γαστρεντερικού συστήματος (αυτοάνοσα νοσήματα).

Οι δύο ασθένειες αναφέρονται συχνά ως Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου (ΙΦΝΕ), λόγω των παρόμοιων συμπτωμάτων τους. Τουλάχιστον 4 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από ΙΦΝΕ. Εκτιμάται ότι χάνονται περίπου ένα δισεκατομμύριο ημέρες εργασίας ετησίως που οφείλονται σε ΙΦΝΕ.

Συμπτώματα

Η νόσος Crohn και η Ελκώδης Κολίτιδα έχουν παρόμοια συμπτώματα, αλλά είναι πολύ διαφορετικές στον τρόπο με τον οποίο προσβάλλουν τον πεπτικό σωλήνα. Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι διαφορετική, ενώ η φαρμακευτική θεραπεία έχει ομοιότητες και διαφορές. Τα πιο συνήθη συμπτώματα των δύο αυτών ασθενειών περιλαμβάνουν:

1. Κοιλιακό πόνο.
2. Απώλεια βάρους.
3. Πυρετό.
4. Αιμορραγία από το ορθό.
5. Φλεγμονή του δέρματος και των ματιών.
6. Διάρροια.

Θεραπείες

Περίοδοι έξαρσης (όπου η ασθένεια είναι ενεργή) και οι περίοδοι ύφεσης χαρακτηρίζουν τις ΙΦΝΕ. Τα κλασσικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται για να αντιμετωπιστούν οι εξάρσεις των ΙΦΝΕ ή να συντηρηθεί μία ύφεση περιλαμβάνουν:

1. Φάρμακα Sulfa
2. Κορτικοστεροειδή
3. 5-Aminosalicylates
4. Ανοσοκατασταλτικά
5. Αντι-TNF
6. Αντιβιοτικά

Διάγνωση

Η κολονοσκόπηση σε συνδυασμό με άλλες διαγνωστικές εξετάσεις (αιματολογικές και ενδοσκοπικές-απεικονιστικές) οδηγούν στη διάγνωση των ΙΦΝΕ από τους γαστρεντερολόγους. Κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης, που θεωρείται η «χρυσή σταθερά» για τη διάγνωση των ΙΦΝΕ, ένας σωλήνας με μικροσκοπική βιντεοκάμερα εισέρχεται στο παχύ έντερο ενώ ο ασθενής βρίσκεται υπό καταστολή.

Νόσος του Crohn

Η Νόσος του Crohn μπορεί να προσβάλει το λεπτό και το παχύ έντερο καθώς επίσης και άλλα όργανα του πεπτικού σωλήνα. Η νόσος δεν είναι κολλητική και δεν αποτελεί μορφή καρκίνου. Σε αντίθεση με την Ελκώδη κολίτιδα που έχει επιπτώσεις μόνο στο εσωτερικό στρώμα του εντέρου, η Crohn προσβάλλει συνήθως όλα τα στρώματα του εντερικού τοιχώματος. Μερικές επιπλοκές που μπορούν να εμφανιστούν στην Crohn περιλαμβάνουν:

1. Στενώσεις – Στένεμα ενός μέρους του εντέρου.
2. Συρίγγια – ανώμαλες «σήραγγες» που συνδέουν είτε διαφορετικά μέρη του λεπτού ή/και του παχέως εντέρου μεταξύ τους είτε διαφορετικά μέρη του του λεπτού ή/και του παχέως εντέρου με άλλα όργανα του σώματος.
3. Ραγάδες – ρωγμές στο δέρμα γύρω από τον πρωκτό.

Αρκετοί διαφορετικοί τύποι χειρουργικών επεμβάσεων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα και τις επιπλοκές της Crohn, όμως καμία δεν επιφέρει οριστική ίαση.

Η πιο κοινή είναι η εκτομή κατά τη διάρκεια της οποίας οι χειρουργοί αφαιρούν το ασθενές κομμάτι του εντέρου και επανασυνδέουν τις άκρες. Οι χειρουργοί χρησιμοποιούν πλαστική των στενώσεων για να ανοίξουν τις στενώσεις του εντέρου κάνοντας μια τομή κατά μήκος της στένωσης και το κλείσιμο της στην αντίθετη κατεύθυνση. Η κολεκτομή, αφαίρεση μέρους του παχέος εντέρου, ή ειλεοστομία, αφαίρεση ολόκληρου του παχέος εντέρου είναι άλλες χειρουργικές τεχνικές.

Ελκώδης Κολίτιδα

Στην Ελκώδη Κολίτιδα, το εσωτερικό τοίχωμα του παχέως εντέρου φλεγμαίνει. Η νόσος δεν είναι κολλητική και δεν αποτελεί μορφή καρκίνου. Η ασθένεια δεν έχει επιπτώσεις στο λεπτό έντερο. Μια σοβαρή επιπλοκή της Ελκώδη κολίτιδας είναι τοξικό μεγάκολο, όταν τα αέρια μαζεύονται στο κόλον και προκαλούν διόγκωσή του.

Υπάρχουν διάφορες χειρουργικές επιλογές για τον ασθενή που πάσχει από Ελκώδη κολίτιδα. Η χειρουργική επέμβαση για την Ελκώδη κολίτιδα περιλαμβάνει πάντα την αφαίρεση ολόκληρου του παχέος εντέρου, ή κολεκτομή. Χωρίς παχύ έντερο, μια εναλλακτική μέθοδος αποθήκευσης των κοπράνων πρέπει να χρησιμοποιηθεί. Στην ειλεοστομία η άκρη του λεπτού εντέρου συνδέεται με ένα άνοιγμα (παρά φύση έδρα) στην κοιλία όπου συλλέγονται τα κόπρανα σε μια ανθεκτική σακούλα που φοριέται έξω από την κοιλία. Σε αρκετές περιπτώσεις ο χειρουργός διαμορφώνει ένα θύλακα (σε μορφή ληκύθου) από το λεπτό έντερο για να συλλέξει τα απόβλητα και το συνδέει με το ορθό έντερο του ασθενή με αποτέλεσμα να μην υπάρχει μόνιμη ειλεοστομία.

Δυστυχώς, η αιτία για κάθε μια από τις ΙΦΝΕ δεν έχει αναγνωριστεί, και καμία από αυτές δεν έχει οριστική θεραπεία. Τα συμπτώματα ταλαιπωρούν, φέρνουν σε αμηχανία, και ακόμη αδυναμία στους ασθενείς. Η έρευνα και η συνειδητοποίηση είναι απαραίτητες στην πάλη για να νικηθούν οι ΙΦΝΕ.

Σημάδια και Συμπτώματα της νόσου του Crohn:

1. Εντερικά συμπτώματα
2. Μη-εντερικά συμπτώματα
3. Λοιπά συμπτώματα
4. Κοιλιακός πόνος και κράμπες
5. Μετεωρισμός/Διάταση
6. Αίμα στα κόπρανα
7. Κοκκίωμα
8. Απώλεια όρεξης
9. Βλέννα στα κόπρανα
10. Επίμονη διάρροια
11. Εξελκώσεις στην πεπτική οδό
12. Καθυστερημένη ανάπτυξη και σεξουαλική ωρίμανση των παιδιών
13. Ερεθισμός στα μάτια
14. Πυρετός
15. Περιπρωκτικές Ραγάδες
16. Απώλεια βάρους
17. Επιδείνωση των συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της έμμηνης ρήσης
18. Αναιμία
19. Άγχος
20. Αρθρίτιδα
21. Κατάθλιψη
22. Προβλήματα με το συκώτι
23. Οστεοπόρωση
24. Ερεθισμοί του δέρματος

Σημάδια και Συμπτώματα της Ελκώδους Κολίτιδας:

1. Εντερικά συμπτώματα
2. Μη-εντερικά συμπτώματα
3. Λοιπά συμπτώματα
4. Κοιλιακός πόνος και κράμπες
5. Μετεωρισμόε/Διάταση
6. Αίμα στα κόπρανα
7. Απώλεια όρεξης
8. Βλέννα στα κόπρανα
9. Επίμονη διάρροια
10. Εξελκώσεις στο παχύ έντερο
11. Επείγουσα ανάγκη για αφόδευση λόγω έντονων σπασμών του εντέρου
12. Καθυστερημένη ανάπτυξη και σεξουαλική ωρίμανση των παιδιών
13. Ερεθισμό στα μάτια
14. Πυρετός Απώλεια βάρους
15. Επιδείνωση των συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της έμμηνης ρήσης
16. Αναιμία
17. Άγχος
18. Αρθρίτιδα
19. Κατάθλιψη
20. Προβλήματα με το συκώτι
21. Οστεοπόρωση
22. Ερεθισμοί του δέρματος

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ της Νόσου Crohn και της Ελκώδους Κολίτιδας;

Οι δύο αρχικές μορφές των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ), Νόσος του Crohn (ΝΚ) και Ελκώδης Κολίτιδα (ΕΚ), έχουν αρκετά κοινά συμπτώματα, αλλά αντιμετωπίζονται πολύ διαφορετικά ιατρικά και χειρουργικά. Σε πολλές περιπτώσεις, ένας εκπαιδευμένος γαστρεντερολόγος (έχοντας τα αποτελέσματα διαφόρων εξετάσεων) μπορεί να καθορίσει εάν μια περίπτωση ΙΦΝΕ είναι είτε Νόσος του Crohn είτε Ελκώδης Κολίτιδα. Εντούτοις, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η διάγνωση της μιας μορφής των ΙΦΝΕ από την άλλη είναι πολύ δύσκολη. Κατά περιόδους, μια τελική διάγνωση είναι δυνατή μόνο μετά από ένα γεγονός κατά τη διάρκεια της ασθένειας ή η θεραπεία της καθιστά την ασθένεια των ΙΦΝΕ προφανή.

Οι ασθενείς με ΙΦΝΕ μπορεί να είναι πολύ μπερδεμένοι ως προς τις διαφορές μεταξύ αυτών των ασθενειών. Όπως με οποιοδήποτε χρόνιο νόσημα, η εκπαίδευση του ασθενή είναι ένα σημαντικό εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να συμμετέχει ενεργά (παρά παθητικά) και συνειδητά στο σχέδιο θεραπείας μαζί το γιατρό του.

Που τοποθετείται η φλεγμονή

Στην Νόσο του Crohn, η φλεγμονή μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε κατά μήκος της πεπτικής οδού από το στόμα μέχρι τον πρωκτό. Στην Ελκώδη κολίτιδα, το παχύ έντερο είναι η μόνη περιοχή που επηρεάζεται.

Συμπτώματα

Πολλά συμπτώματα της Νόσου του Crohn και της Ελκώδους Κολίτιδας είναι παρόμοια, αλλά υπάρχουν μερικές λεπτές διαφορές. Οι ασθενείς με Ελκώδη κολίτιδα τείνουν να έχουν τον πόνο στο χαμηλότερο αριστερό μέρος της κοιλίας, ενώ οι ασθενείς με Νόσο του Crohn συνήθως (αλλά όχι πάντα) πονούν κάτω δεξιά στη κοιλιά. Με Ελκώδη κολίτιδα, η αιμορραγίες από το ορθό έντερο κατά τη διάρκεια των κενώσεων είναι πολύ κοινές, και η αιμορραγία είναι λιγότερο συχνή στους ασθενείς με Νόσο του Crohn.

Εικόνα της φλεγμονής

Η εικόνα που κάθε μορφή των ΙΦΝΕ παίρνει στην πεπτική οδό είναι πολύ ξεχωριστή και διαφορετική. Στην Ελκώδη Κολίτιδα η φλεγμονή τείνει να είναι συνεχής. Σε πολλές περιπτώσεις, η φλεγμονή στην Ελκώδη Κολίτιδα αρχίζει στο ορθό ή το σιγμοειδές, και επεκτείνεται προς τα επάνω όσο η ασθένεια εξελίσσεται. Στην Νόσο του Crohn, η φλεγμονή μπορεί να εμφανιστεί ως μεμονωμένη σε ένα ή περισσότερα σημεία του πεπτικού σωλήνα. Για παράδειγμα, ένα φλεγμαίνον τμήμα του παχέος εντέρου μπορεί να εμφανιστεί μεταξύ δύο υγιών τμημάτων.

Κατά τη διάρκεια μιας κολονοσκόπησης ή σιγμοειδοσκόπησης, ο γιατρός μπορεί να δει το εσωτερικό του παχέος εντέρου. Σε ένα κόλον που νοσεί από νόσο Crohn, το τοίχωμα μπορεί να λεπτύνει και, λόγω της εναλλαγής ασθενούς και υγιούς ιστού, μπορεί να έχει μια εμφάνιση λιθόστρωτου. Στην Ελκώδη Κολίτιδα, το τοίχωμα του παχέος εντέρου είναι πιο λεπτό και παρουσιάζει συνεχόμενη προσβολή χωρίς ενδιάμεσες περιοχές υγιούς ιστού στο ασθενές τμήμα.

Τα Κοκκιώματα είναι κύτταρα που προσελκύονται και συσσωρεύονται για να αντιμετωπίσουν ένα βλαπτικό παράγοντα. Τα κοκκιώματα υπάρχουν στην νόσο Crohn, αλλά όχι στην Ελκώδη Κολίτιδα. Επομένως, όταν βρίσκονται στα δείγματα ιστού που λαμβάνονται από ένα τμήμα της πεπτικής οδού που νοσεί, είναι ένας καλός δείκτης ότι η νόσος Crohn είναι η σωστή διάγνωση.

Στην Ελκώδη Κολίτιδα, ο βλενογόνος του παχέως εντέρου είναι πληγωμένος. Αυτά τα έλκη δεν επεκτείνονται πέρα από αυτήν την εσωτερική επένδυση. Στην Crohn το έλκος είναι βαθύτερο και μπορεί να επεκταθεί σε όλα τα στρώματα του τοιχώματος του εντέρου.

Επιπλοκές

Στη νόσο Crohn, οι στενώσεις, οι περιπρωκτικές ραγάδες, και τα συρίγγια δεν είναι ασυνήθιστες επιπλοκές. Αυτές είναι λιγότερο συχνές στις περιπτώσεις της Ελκώδους Κολίτιδας. Στην Ελκώδη Κολίτιδα η έντονη αιμοραγία λόγω των ελκών, η ρήξη (σκίσιμο) του παχέος του εντέρου και διάταση του εντέρου (τοξικό μεγάκολο) αποτελούν τις πιο κοινές περιπλοκές.

Κάπνισμα

Μια από τις πιο περίεργες πτυχές των ΙΦΝΕ είναι η αλληλεπίδρασή τους με το κάπνισμα τσιγάρων ή τον καπνό. Το κάπνισμα συνδέεται άμεσα με την χειρότερη εξέλιξη της Νόσου στους ασθενείς και μπορεί να αυξήσει τον αριθμό των εξάρσεων και της ανάγκης για χειρουργικές επεμβάσεις. Για μερικούς ανθρώπους με Ελκώδη κολίτιδα, το κάπνισμα έχει μια προστατευτική επίδραση, αν και το κάπνισμα ΔΕΝ συστήνεται λόγω των σημαντικών κινδύνων για την συνολική υγεία. Η Ελκώδης Κολίτιδα καλείται συχνά «ασθένεια των μη καπνιστών».

πηγή : crohnhellas.gr

• αυτοάνοσο νόσημα
• Ελκώδης Κολίτιδα
• έντερο
• Νόσος Crohn