Nureyev ο ένας και μοναδικός

Η ζωή του πέρα από τη λάμψη, την φήμη και την δημοσιότητα συνοδεύτηκε και με ιστορίες γεμάτες έρωτα, σεξ και σκάνδαλα. Ο Νουρέγιεφ ήταν ομοφυλόφιλος, ουδέποτε έκρυψε της σεξουαλικές του προτιμήσεις και συνδέθηκε ερωτικά με τον Δανό χορευτή Erik Bruhn, ο οποίος υπήρξε ο μεγαλύτερος έρωτας της ζωής του.

Τα πρώτα χρόνια

Σ’ ένα βαγόνι της Υπερσιβηρικής αμαξοστοιχίας, μια γυναίκα σχεδόν ετοιμόγεννη με τις τρεις της κόρες ταξίδευε για το Βλαδιβοστόκ, για να συναντήσει τον σύζυγό της που υπηρετούσε στον Κόκκινο Στρατό. Μέσα στην κούραση και τις ταλαιπωρίες που προξενούσε ένα τέτοιο ταξίδι εκείνη την εποχή, άρχισε να αισθάνεται περίεργα, μέχρι που έσπασαν τα νερά της, κι εκεί μέσα στο βαγόνι κοντά στην πόλη Ιρκούτσκ, έφερε στον κόσμο το τέταρτο και τελευταίο παιδί της μουσουλμανικής στο θρήσκευμα οικογένειάς της – που ήταν αγοράκι.

Το αγοράκι μεγαλώνοντας έδειξε μεγάλη έφεση στον χορό και ξεκίνησε την καριέρα του από τα διάσημα μπαλέτα Κίροφ το 1958 αφού πρώτα σπούδασε στην Ακαδημία Βαγκάνοβα της Αγίας Πετρούπολης έχοντας γίνει δεκτός το 1955, σε ηλικία 17 ετών. Σύντομα αναδύθηκε η τεχνική, η αρμονία και το ταλέντο του, κάτι που συνέτεινε ώστε να γίνει πρωταγωνιστής στους περισσότερους βασικούς ρόλους του κλασικού ρεπερτορίου.

Ο πατέρας του είχε αντίρρηση στο να γίνει χορευτής. Ο ίδιος περιέγραψε τη ζωή του στο φτωχικό σπίτι των νεανικών του χρόνων, όπου υπήρχε μόνο ένα δωμάτιο για μια εξαμελή οικογένεια:

• «Όποιος ήθελε να πάει στην τουαλέτα περπατούσε ως την άκρη του δρόμου και επειδή ποτέ δεν είχαμε χρήματα, τις πιο πολλές φορές πηγαίναμε ξυπόλητοι. Δεν είχα ούτε δικά μου ρούχα να φορέσω και για να βγω στο δρόμο ντυνόμουν με τα ρούχα των τριών αδελφών μου».

Το πολιτικό άσυλο

Το 1961 στο Παρίσι, σε μία περιοδεία των μπαλέτων Κίροφ, ο 23χρονος τότε Ρούντολφ Νουρέγιεφ, που ήταν πρώτος χορευτής των μπαλέτων, ζήτησε πολιτικό άσυλο στην Γαλλία ενώ ετοιμαζόταν να αναχωρήσει με τον θίασο για την Αγγλία. Η ιστορία, με γαργαλιστικές λεπτομέρειες που αφορούσαν την ερωτική ζωή του Νουρέγιεφ, απασχόλησε επί μακρόν τον Τύπο της εποχής. Την απόφαση, πάντως, την πήρε ο Ρώσος χορευτής στο αεροδρόμιο Λε Μπουρζέ όταν τον πλησίασαν δύο πράκτορες της υπηρεσίας πληροφοριών KGB, της οποίας στο μεταξύ είχε γίνει στόχος, και του ζήτησαν να επιστρέψει στην Μόσχα. Εκείνος κάλεσε σε βοήθεια τους Γάλλους αστυνομικούς και οδηγήθηκε στο γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών. Έκτοτε έγινε ανεπιθύμητος στη Σοβιετική Ένωση και του απαγορεύθηκε η είσοδος στη χώρα.

Κάτι που άρθηκε 28 χρόνια αργότερα (1989), όταν με προσωπική παρέμβαση του τότε ηγέτη της χώρας, Μιχαήλ Γκορμπατσώφ,  του επετράπη η είσοδος προκειμένου να παρευρεθεί στην κηδεία της μητέρας του.

Παγκόσμιος σούπερ σταρ

Στο Παρίσι αρχικά συνεργάστηκε με το Μεγάλο Μπαλέτο του Μαρκήσιου de Cuevas, σύντομα όμως (1962) πήγε στην Αγγλία όπου απέκτησε την Βρετανική υπηκοότητα κι εκεί συνεργάστηκε με τα Βασιλικά Μπαλέτα του Λονδίνου,  γνωρίζοντας απίστευτη επιτυχία ως παρτενέρ της – κατά 19 χρόνια μεγαλύτερής του -βρετανίδας χορεύτριας, Margot Fonteyne. Τα ΜΜΕ και οι κριτικοί τους ανακήρυξαν ως το κορυφαίο ζευγάρι του κλασσικού μπαλέτου. Παρ’ ότι η εκεί συνεργασία του ξεπέρασε την εικοσαετία, ουδέποτε ενσωματώθηκε στο μπαλέτο, προτιμώντας τον ρόλο του προσκεκλημένου καλλιτέχνη, τίτλο που διατήρησε στις ανά τον κόσμο εμφανίσεις του.

Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, κι ενώ παρέμεινε στο χορό ακόμη και όταν πέρασε τα 50 χρόνια του, συνεργάστηκε ακόμη με τα Βασιλικά Μπαλέτα της Σουηδίας, το Μπαλέτο της Σκάλας του Μιλάνου, το Μπαλέτο του Βερολίνου κ.λπ., ενώ διετέλεσε διευθυντής του Μπαλέτου της Όπερας του Παρισιού από το 1983 έως το 1989. Έχει ανεβάσει περισσότερα από 25 έργα μπαλέτου, ενώ στην δεκαετία του ’70 ασχολήθηκε με την τηλεόραση και τον κινηματογράφο πρωταγωνιστώντας μεταξύ άλλων στην κινηματογραφική εκδοχή του “Δον Κιχώτη”, ενώ αργότερα ερμήνευσε τον Ροδόλφο Βαλεντίνο στην ομότιτλη ταινία.

Ο Νουρέγιεφ ήταν πνεύμα ανεξάρτητο και ανένταχτο. Έκανε παρέα με τους μεγιστάνες του πλανήτη αλλά και με λαϊκά αγόρια. Σύχναζε στα σπίτια, τα κότερα και τις επαύλεις του Ωνάση και του Νιάρχου ενώ την επομένη μπορούσες να τον βρεις σε gay μπαράκια αμφιβόλου ποιότητας. Ανάμεσα στις συναναστροφές του υπήρξαν πολλά ονόματα του ευρύτερου καλλιτεχνικού χώρου, αλλά και του διεθνούς “τζετ σετ”.

• Αριστοτέλης Ωνάσης
• Νουρέγιεφ
• ομοφυλόφιλος
• Σταύρος Νιάρχος