NYT: Σενάρια κλιμάκωσης απέναντι στο Ιράν εξετάζει ο Τραμπ – Από στοχευμένα πλήγματα έως μυστικές επιχειρήσεις κομάντο

Ένα εκτεταμένο φάσμα στρατιωτικών επιλογών απέναντι στο Ιράν έχει τεθεί τις τελευταίες ημέρες υπόψη του Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times, την ώρα που ο Λευκός Οίκος δηλώνει πως η διπλωματική οδός παραμένει ανοιχτή, προειδοποιώντας ωστόσο ότι τα περιθώρια στενεύουν επικίνδυνα.

Όπως μεταδίδει η αμερικανική εφημερίδα, επικαλούμενη ανώτερους αξιωματούχους που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, το Πεντάγωνο έχει παρουσιάσει στον Αμερικανό πρόεδρο μια σαφώς διευρυμένη λίστα στρατιωτικών σεναρίων, τα οποία δεν περιορίζονται πλέον μόνο στην αποδυνάμωση των πυρηνικών και πυραυλικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης, αλλά φτάνουν μέχρι και την πρόκληση εσωτερικής αποσταθεροποίησης της ιρανικής ηγεσίας.

Οι επιλογές αυτές ξεπερνούν εκείνες που εξετάζονταν πριν από περίπου δύο εβδομάδες, όταν η Ουάσιγκτον δήλωνε ότι επιδιώκει να πιέσει το ιρανικό καθεστώς να τερματίσει τη βίαιη καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων. Παρότι οι κινητοποιήσεις αυτές έχουν προς το παρόν κατασταλεί, η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να επανεξετάζει τη στρατηγική της υπό ένα πιο επιθετικό πρίσμα.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται πλέον και το ενδεχόμενο αμερικανικών επιδρομών σε στόχους εντός της ιρανικής επικράτειας. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, ο Τραμπ δεν έχει εγκρίνει καμία στρατιωτική ενέργεια ούτε έχει καταλήξει σε συγκεκριμένη επιλογή από το πακέτο που του έχει παρουσιαστεί.

«Ο χρόνος τελειώνει»

Ο Αμερικανός πρόεδρος συνεχίζει να πιέζει την Τεχεράνη να προχωρήσει σε ουσιαστικές δεσμεύσεις για τον πλήρη τερματισμό του πυρηνικού της προγράμματος και να διακόψει κάθε στήριξη προς ένοπλες οργανώσεις που στοχοποιούν το Ισραήλ και συμβάλλουν στην αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής. Στο στενό του περιβάλλον εξετάζεται κατά πόσο η στρατιωτική ισχύς μπορεί να λειτουργήσει είτε ως μοχλός πίεσης για μια συμφωνία είτε ακόμη και ως εργαλείο αλλαγής καθεστώτος.

Επισήμως, ο Λευκός Οίκος εξακολουθεί να τονίζει ότι προτιμά μια διπλωματική λύση. «Ο πρόεδρος διαθέτει ένα ευρύ φάσμα επιλογών, αλλά ελπίζει να μη χρειαστεί να τις χρησιμοποιήσει», ανέφερε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη για μια συμφωνία βαραίνει πλέον την ιρανική πλευρά.

Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων διαδηλώσεων στο Ιράν, η Ουάσιγκτον είχε εξετάσει επιθέσεις τόσο σε κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις όσο και σε συμβολικούς στόχους του μηχανισμού καταστολής. Η στρατιωτική δράση ανεστάλη προσωρινά μετά από δηλώσεις της Τεχεράνης περί ακύρωσης εκατοντάδων εκτελέσεων, αλλά και έπειτα από παρεμβάσεις του Ισραήλ και αραβικών κρατών που ζήτησαν καθυστέρηση.

Το «παράδειγμα» της Βενεζουέλας και τα όριά του

Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι η τακτική πίεσης θυμίζει εκείνη που εφαρμόστηκε στη Βενεζουέλα, όταν η Ουάσιγκτον συγκέντρωνε στρατιωτικές δυνάμεις επί μήνες για να αναγκάσει τον Νικολάς Μαδούρο να εγκαταλείψει την εξουσία. Ωστόσο, αναγνωρίζουν ότι το Ιράν αποτελεί σαφώς πιο ισχυρό και επικίνδυνο αντίπαλο, με πολύ μεγαλύτερο κόστος και ρίσκο για τις αμερικανικές δυνάμεις.

Την ίδια εκτίμηση εξέφρασε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, τονίζοντας ότι μια ενδεχόμενη αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα ήταν ασύγκριτα πιο σύνθετη επιχείρηση. Για τον λόγο αυτό, ο Τραμπ εξακολουθεί να σταθμίζει διαφορετικούς συνδυασμούς μέτρων, που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν είτε σταδιακά είτε ταυτόχρονα.

Μεταξύ των πιο επικίνδυνων σεναρίων περιλαμβάνεται η μυστική ανάπτυξη Αμερικανών κομάντος στο εσωτερικό του Ιράν, με αποστολή την καταστροφή τμημάτων του πυρηνικού προγράμματος που εκτιμάται ότι δεν επλήγησαν από τις αεροπορικές επιδρομές του Ιουνίου. Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει δημόσια ότι το πρόγραμμα «εξαλείφθηκε», επίσημα έγγραφα της κυβέρνησής του κάνουν λόγο για «σημαντική υποβάθμιση», αφήνοντας ανοιχτά περιθώρια αβεβαιότητας.

Απειλές, αντίποινα και νομικά εμπόδια

Ένα εναλλακτικό σενάριο προβλέπει περιορισμένα αλλά στοχευμένα πλήγματα σε στρατιωτικές και διοικητικές εγκαταστάσεις, με στόχο τη δημιουργία συνθηκών εσωτερικής ανατροπής της ιρανικής ηγεσίας. Ωστόσο, παραμένει ασαφές ποιος θα μπορούσε να αναλάβει τη διακυβέρνηση σε μια τέτοια περίπτωση και αν θα ήταν διατεθειμένος να διαπραγματευτεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παράλληλα, η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση θα αντιμετωπιστεί ως πράξη πολέμου, με άμεση απάντηση. Το Ισραήλ εμφανίζεται ιδιαίτερα ανήσυχο για τις δυνατότητες του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου, ενώ συνεχίζονται οι στενές επαφές μεταξύ Αμερικανών, Ισραηλινών και Σαουδαράβων αξιωματούχων.

Στο παρασκήνιο, έντονος προβληματισμός υπάρχει και για τη νομική βάση μιας ευρείας στρατιωτικής επιχείρησης χωρίς ρητή έγκριση του Κογκρέσου. Αν και προηγούμενοι πρόεδροι έχουν διατάξει περιορισμένες επιχειρήσεις χωρίς κοινοβουλευτική εξουσιοδότηση, μια εκτεταμένη σύγκρουση με το Ιράν θα άνοιγε σοβαρή πολιτική και νομική αντιπαράθεση.

Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν αισθητά τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, διατηρώντας αεροπλανοφόρα, μαχητικά αεροσκάφη, αντιαεροπορικά συστήματα και βομβαρδιστικά σε αυξημένη ετοιμότητα, ώστε να μπορούν να κινηθούν άμεσα εφόσον δοθεί το πράσινο φως από τον Λευκό Οίκο.

• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ