O Άι- Βασίλης μέσα από την τέχνη

Κάθε Χριστούγεννα, η γνωστή ροδαλή φιγούρα με την κατάλευκη γενειάδα και τα κόκκινα ρούχα, μας επισκέπτεται μοιράζοντας δώρα και σκορπώντας χαμόγελα στους πιτσιρικάδες. 

Ο Άγιος με τα δεκάδες ονόματα και τους άλλους τόσους τόπους καταγωγής είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης

Ο Αι Βασίλης, έχει ξεπεράσει την αρχική θρησκευτική του υπόσταση και έχει γίνει ένας μύθος χαράς και ευτυχίας ανεξάρτητος από θρησκείες. Την ίδια στιγμή, διαφημιστικά σποτ, αφίσες, παραμύθια έπλαθαν και συνεχίζουν έως σήμερα να δημιουργούν ένα ξεχωριστό διαφορετικό στιλ εμφάνισης.

Ο ορθόδοξος Μέγας Βασίλειος

Ο  παραδοσιακός Άγιος Βασίλειος έδρασε, κατά την ορθόδοξη παράδοση, στην περιοχή της Καισαρείας στην Καππαδοκία.  Γνωστός και ως ένας από τους Τρεις Ιεράρχες, προστάτες της παιδείας, σε όλη του την ζωή αγωνίστηκε κατά των αιρέσεων υπέρ της διάδοσης του χριστιανισμού. ΟΙ βυζαντινοί αγιογράφοι του 11^ου αιώνα συνήθως τον αναπαριστούν  ως ασκητής ο οποίος φέρει καφέ και όχι λευκή γενειάδα και σε κάποιες περιπτώσεις φορά κόκκινα άμφια.

Η παραλλαγή του Αγίου Νικολάου

 

τις προτεσταντικές χώρες, την θέση του Αί-Βασίλη κατέχει ο Saint Nicholas. Σε εικόνες του 11^ου αιώνα, συναντάμε τον άγιο να φέρει άσπρα γένια και τα ρούχα του να έχουν κόκκινο χρωματισμό. Κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα, αποτελούσε μια οικεία μορφή ανάμεσα στους πιστούς της Μεταρρύθμισης.  Ο Άγιος Νικόλας με καταγωγή από τα Λύκεια της Τουρκίας, ήταν γνωστός για το φιλανθρωπικό του έργο. Σύμφωνα με την  παράδοση , ο Άγιος Νικόλαος έσωσε τρία κορίτσια από το να εξαναγκαστούν στην πορνεία δίνοντας στον χρεωμένο πατέρα τους τρεις τσάντες χρυσού.

Ο Άγιος Βασίλειος της βικτωριανής εποχής

Κατά την διάρκεια του πουριτανισμού στην Μεγάλη Βρετανία, η εικόνα του Αί Βασίλη επηρεάστηκε από το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο εκείνης της περιόδου. Σε αναπαραστάσεις της εποχής, παρουσιάζεται «ως πατέρας των Χριστουγέννων» ντυμένος με ρούχα εποχής.

Σε φυλλάδιο του 1652, ο πατέρας των Χριστουγέννων φοράει ένα καπέλο και ρούχα με μακρύ μανίκι.  Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Oliver Cromwell, θεσπίστηκαν μέτρα για να περιοριστεί και να αποθαρρυνθεί ο εορτασμός των Χριστουγέννων , περιλαμβανομένης της αποστολής στρατιωτών του City του Λονδίνου να περιπολούν τους δρόμους, καταβροχθίζοντας τρόφιμα που ανακάλυπταν ότι ετοιμάζονται για τον εορτασμό των Χριστουγέννων.

Ο πράσινος Αι Βασίλης

Στην λαογραφία των κρατών της Ευρώπης, κατά την διάρκεια του 18^ου και 19^ου αιώνα, ο Άγιος Βασίλης φοράει πράσινα ρούχα, είναι ευθυτενής και έχει άσπρα μούσια. Σύμφωνα με διάφορους μύθους, ο ερχομός του Άγιου Βασίλη προμήνυε τον ερχομό της άνοιξης και την αναγέννηση της φύσης, έτσι όσοι απεικόνιζαν τότε την εικόνα του, τον έντυναν με πράσινα ρούχα, βάζοντας του μάλιστα και διάφορα στοιχεία της φύσης πάνω του.

Στο κλασικό έργο του Charles Dickens, «Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα» (1844), το φάντασμα των Χριστουγέννων παρουσιάζει στο Scrooge διάφορες σκηνές του κόσμου την Ημέρα των Χριστουγέννων, συμπεριλαμβανομένων των σπιτιών του Bob Cratchit και του ανηψιού του Scrooge, Fred.

Το Φάντασμα των Χριστουγέννων  περιγράφεται ως εξής “Ήταν ντυμένος με μια απλή πράσινη ρόμπα ή ένα μανδύα, που περιβάλλεται από λευκή γούνα.” … Οι καφέ μπούκλες ήταν μακριές και ελεύθερες, όπως το γελαστό του πρόσωπο το αφρώδες μάτι, το ανοιχτό του χέρι, την χαρούμενη φωνή του, την απεριόριστη συμπεριφορά του και τον χαρούμενο αέρα του. “

Το Φάντασμα των Χριστουγέννων Παρόν πιστεύεται από μερικούς ότι  αποτελεί πηγή έμπνευσης για τον σύγχρονο Αι-Βασίλη

O κόκκινος Αί Βασίλης του Thomas Nast        

                                

Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα του New York Times, αν και τον 19^ο αιώνα είχε επικρατήσει η «πράσινη» εκδοχή του Αγίου, ο καλλιτέχνης Thomas Nast απεικόνιζε τον Άγιο ως εύσωμο και χαρούμενο γέρο, με ροδαλά μάγουλα και αστραφτερά μάτια.

«Το έργο του Nast ήταν καθοριστικό στην σύλληψη και υιοθέτηση της εικόνας ενός αγνού, ευγενικού και λιτού Αγίου, που με την χαρακτηριστική κόκκινη στολή μοιράζει παιχνίδια στα παιδιά, τα οποία φτιάχνει στο εργαστήρι του στον Β. Πόλο

Ο Άγιος Βασίλης sponsored by Coca Cola

Μια ευρέως διαδεδομένη άποψη για την εκδοχή του Αι Βασίλη, είναι ότι η σημερινή εικόνα είναι κατασκευή της εταιρίας Coca Cola, μιας και την δεκαετία του 1930 αξιοποίησε τον καλοσυνάτο άγιο για την προώθηση των προϊόντων της .

Σύμφωνα με το BBC, η εταιρία αναψυκτικών δεν ήταν η μόνη που χρησιμοποίησε για λόγους marketing τον Άγιο. Πρωτοπόρος υπήρξε ο παραγωγός της White Rock,  Ginger Ale μιας και μόλις το 1915 χρησιμοποίησε διαφημιστικά τον Άγιο, απεικονίζοντάς τον με το γνωστό σε όλους μας στιλ .

 

Στα Χακί

Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, ακόμη και ο Αί Βασίλης κλήθηκε να υπηρετήσει το έθνος.

Σε αυτή την εικόνα που παρήγαγε το  Αμερικανικό Συμβούλιο Πολεμικών Τεχνών, ο Σάντα έχει εγκαταλείψει το κόκκινο κοστούμι και το καπέλο του για μια στολή στρατού και κράνος.