Ο ΠΟΥ συγκαλεί συνεδρίαση για το νέο στέλεχος του κορωνοϊού – «Φρόνιμη» κίνηση ο περιορισμός των ταξιδιών

Σε «συναγερμό» εξακολουθεί να βρίσκεται ο πλανήτης, ύστερα από τον εντοπισμό νέου, πιο μολυσματικού στελέχους του κορωνοϊού στη Βρετανία. Μάλιστα, όπως δήλωσε ο επικεφαλής του ευρωπαϊκού του τμήματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), θα συγκληθεί συνεδρίαση των μελών για να συζητηθούν στρατηγικές για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

Ωστόσο, ο αξιωματούχος δεν έδωσε συγκεκριμένη ημερομηνία για τη συνεδρίαση αυτή.

«Ο περιορισμός των ταξιδιών για να ανακοπεί η εξάπλωση είναι μια φρόνιμη κίνηση έως ότου έχουμε καλύτερες πληροφορίες. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες για απαραίτητα προϊόντα και τα απαραίτητα ταξίδια θα πρέπει να συνεχίσουν να είναι δυνατά», ανέφερε ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ Χανς Κλούγκε σε ανάρτησή του Twitter, παροτρύνοντας την εφαρμογή αυξημένων προληπτικών μέτρων.

Ο Οργανισμός έχει προειδοποιήσει να μην δημιουργείται μεγάλος πανικός αναφορικά με τη μετάλλαξη αυτή, σημειώνοντας ότι αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι στην εξέλιξη μιας πανδημίας και επαίνεσε τη Βρετανία για τον εντοπισμό της. Σε χθεσινή ανακοίνωση, ο ΠΟΥ επανέλαβε ότι δεν υπάρχουν ακόμα επαρκή στοιχεία για να καθοριστεί εάν η νέα μετάλλαξη μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων, λέγοντας ότι οι έρευνες συνεχίζονται.

Τι γνωρίζουμε για τη μετάλλαξη – Οι «άγνωστοι Χ» – Τι λένε οι ειδικοί

Στην αναφορά με τίτλο: Preliminary genomic characterisation of an emergent SARS-CoV-2 lineage in the UK defined by a novel set of spike mutations από τους Andrew Rambaut, Nick Loman, Oliver Pybus, Wendy Barclay, Jeff Barrett, Alesandro Carabelli, Tom Connor, Tom Peacock, David L Robertson, Erik Volz, on behalf of COVID-19 Genomics Consortium UK (CoG-UK) δημοσιεύεται η ανάλυση και τα χαρακτηριστικά της μετάλλαξης.

Από γενετική ανάλυση του γονιδιώματος του νέου κορωνοϊού ταυτοποιήθηκε πρόσφατα στο Ηνωμένο Βασίλειο μια ξεχωριστή φυλογενετική ομάδα του ιού SARS-CoV-2 που ονομάστηκε B.1.1.7. Σε διάστημα των τελευταίων 4 εβδομάδων στελέχη αυτής της ομάδας έχουν εξαπλωθεί εκτεταμένα στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Μερικά χαρακτηριστικά αυτής της ομάδας είναι αξιοσημείωτα και σημειώνονται παρακάτω:

Η ομάδα B.1.1.7 αντιπροσωπεύει ένα αυξανόμενο ποσοστό περιστατικών σε διαφορετικές περιοχές της Αγγλίας. Ο αριθμός των κρουσμάτων Β.1.1.7 και ο αριθμός των περιοχών που αναφέρονται μεταδόσεις με στελέχη Β.1.1.7 αυξάνονται διαρκώς.

Τα στελέχη της ομάδας Β.1.1.7 έχουν ασυνήθιστα υψηλό αριθμό μεταλλαγών ιδιαίτερα στην περιοχή της εξωτερικής πρωτεΐνης (spike).

Oι μεταλλαγές της ομάδας συνοψίζονται στον παρακάτω Πίνακα:

Οι μεταλλαγές στην εξωτερική πρωτεΐνη (spike) περιλαμβάνουν τη θέση 501 (N501Y) που αφορά την περιοχή του ιού που αλληλεπιδρά με τον υποδοχέα (receptor binding domain, RBD) και πειραματικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι αυξάνει την πρόσδεση με τον υποδοχέα ACE2. H μεταλλαγή P681H εντοπίζεται στο τμήμα που ανιχνεύεται από το ένζυμο φουρίνη μεταξύ των υποπεριοχών S1 και S2 του spike. H περιοχή αυτή που εντοπίζεται μόνο στον SARS-CoV-2 και όχι σε άλλους συγγενικούς κορωνοϊούς, και έχει βρεθεί ότι προάγει την μόλυνση των επιθηλιακών κύτταρων του αναπνευστικού. Η μεταλλαγή N501Y σχετίζεται με αυξημένη μολυσματικότητα του ιού σε πειραματόζωα.

Παράλληλα έχει εντοπιστεί μια διαγραφή δύο αμινοξέων στις θέσεις 69-70 που συνήθως παρατηρείται σε στελέχη με μεταλλαγές στην περιοχή του ιού που αλληλεπιδρά με τον υποδοχέα (RBD).

Τα στελέχη της ομάδας Β.1.1.7 περιλαμβάνουν έναν ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό μεταλλαγών (14) σε σχέση με τον αναμενόμενο. Οι περισσότερες ομάδες μέχρις σήμερα σχετίζονται με μικρό αριθμό μεταλλαγών και η συχνότητα εμφάνισης τους είναι περίπου 1-2 μεταλλαγές το μήνα. Προκαταρκτική ανάλυση έδειξε ότι ο ρυθμός μοριακής εξέλιξης (ο ρυθμός δηλαδή μεταλλαγών) μέσα στην ομάδα Β1.1.7 είναι παρόμοιος με άλλες ομάδες του SARs-CoV-2.

Συμπερασματικά η αναφορά περιγράφει μια νέα ομάδα που εξαπλώνεται ταχέως στο Ηνωμένο Βασίλειο και σχετίζεται με έναν απροσδόκητα μεγάλο αριθμό μεταλλαγών, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής αλληλεπίδρασης με τον υποδοχέα του ιού στα κύτταρα στόχους και με την θέση αλληλεπίδρασης της φουρίνης. Λαμβάνοντας υπόψη (i) τις βιολογικές ιδιότητες αυτών των μεταλλαγών όπως προέκυψαν από πειραματικά δεδομένα, (ii) τις άγνωστες ιδιότητες του συνδυασμού αυτών των μεταλλαγών, και (iii) τον υψηλό ρυθμό διασποράς του Β.1.1.7 στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι ιδιότητες αυτής της ομάδας χρήζουν άμεσης εργαστηριακής μελέτης και η περαιτέρω παρακολούθηση της διασποράς της ομάδας αυτής παγκοσμίως, είναι αναγκαία. Προς το παρόν η επίδραση αυτών των μεταλλαγών αναφορικά με τη νοσηρότητα, τη μολυσματικότητα ή τα αντιγονικά χαρακτηριστικά του ιού που σχετίζονται με τον εμβολιασμό, είναι υπό διερεύνηση.

Γιατί το νέο στέλεχος προκαλεί ανησυχία – Τι λέει ο Μόσιαλος

Από την πλευρά του, ο καθηγητής της πολιτικής της υγείας στο London School of Economics, Ηλίας Μόσιαλος, ανέλυσε τα νεότερα στοιχεία για το νέο στέλεχος του κορωνοϊού.

Αναλυτικά η ανάρτηση του Ηλία Μόσιαλου στο Facebook: «Η εξάπλωση του νέου στελέχους του κορωνοϊού ευθύνεται για την εισαγωγή αυστηρών περιοριστικών κανόνων της κατηγορίας 4 για εκατομμύρια ανθρώπους στο Λονδίνο και στη Ν. Αγγλία καθώς και την επιβολή ταξιδιωτικών απαγορεύσεων από άλλες χώρες προς στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Με τα δεδομένα μέχρι τώρα φαίνεται πως είναι το κυρίαρχο στέλεχος στο Λονδίνο και:

• μάλλον μεταδίδεται πιο εύκολα, αλλά ακόμα συλλέγονται στοιχεία.
• Τα εμβόλια φαίνεται πως θα εξακολουθούν να λειτουργούν και κατά του νέου στελέχους.
• Επιπλέον, δεν δημιουργεί βαρύτερη κλινική εικόνα και δεν υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος επαναλοίμωξης από αυτό το στέλεχος.
• Η ανησυχία έγκειται στο ότι αν μεταδίδεται πιο εύκολα ίσως περισσότεροι άνθρωποι νοσήσουν σε συντομότερο χρονικό διάστημα, και αυτό θα δημιουργήσει μεγαλύτερη πίεση στο σύστημα υγείας τις επόμενες εβδομάδες.

Ας δούμε μερικές περισσότερες λεπτομέρειες για την κατάσταση.

Οι περιορισμοί αφορούν την προσπάθεια μείωσης της διάδοσης της παραλλαγής. Αυτή τη στιγμή ‘τρέχουν΄ διάφορες προσομοιώσεις για να προβλεφθεί η εξάπλωση, αλλά δεδομένων των λίγων στοιχείων για τον ίδιο των ιό, το τι θα οφείλεται στη συμπεριφορά των ανθρώπων (δηλαδή των μέτρων δημόσιας υγείας), και το τι θα οφείλεται στον ίδιο τον ιό είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί.

Ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον είπε ότι η παραλλαγή μπορεί να είναι έως και 70% πιο μεταδοτική, ωστόσο αυτό ακόμα μελετάται. Επί του παρόντος, όλες οι μελέτες βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, και υπάρχουν αβεβαιότητες και μια λίστα αναπάντητων ερωτημάτων. Ας ξαναπούμε εδώ ότι οι ιοί αλλάζουν συνεχώς. Το σημαντικό δεν είναι οι αλλαγές, αλλά εάν μας αφορούν: αν οι αλλαγές που ανιχνεύονται στον ιό επηρεάζουν τελικά την κλινική εικόνα, δηλαδή τη συμπτωματολογία και την ίδια τη νόσο.

Πως εμφανίστηκε;

Πιστεύεται ότι η παραλλαγή είτε εμφανίστηκε σε έναν ασθενή στο Ηνωμένο Βασίλειο είτε έχει εισαχθεί από χώρα με χαμηλότερη ικανότητα παρακολούθησης των μεταλλάξεων του κορωνοϊού.

Πως έφτασε να εξαπλωθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο;

Το νέο στέλεχος εντοπίστηκε για πρώτη φορά γύρω στον Σεπτέμβριο, μέχρι τον Νοέμβριο, αντιστοιχούσε περίπου στο ένα τέταρτο των περιπτώσεων στο Λονδίνο, και έφτασε σχεδόν τα δύο τρίτα των περιπτώσεων στα μέσα Δεκεμβρίου. Επίσης, δεδομένα από το Nextstrain, το οποίο παρακολουθεί τις γενετικές αλληλουχίες δειγμάτων σε όλο τον κόσμο, υποδηλώνουν ότι περιπτώσεις στη Δανία, την Αυστραλία προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο .

Πόσο πιο γρήγορα εξαπλώνεται;

Μπορείτε να δείτε στο συνημμένο γράφημα πώς το νέο στέλεχος έχει κυριαρχήσει στα αποτελέσματα των τεστ σε ορισμένα διαγνωστικά κέντρα, όπως το εργαστήριο Milton Keynes Lighthouse.

Γιατί προκαλεί ανησυχία το νέο στέλεχος;

Γιατί υπάρχουν εργαστηριακά αποτελέσματα που δείχνουν πως κάποιες από τις μεταλλάξεις που φέρει πιθανότατα να επηρεάζουν την ικανότητα του ιού να μολύνει ευκολότερα τα κύτταρα. Ωστόσο, δεν υπάρχει απόλυτη βεβαιότητα και απαιτούνται εργαστηριακά πειράματα. Αλλά τα περιοριστικά μέτρα είναι ο μόνος τρόπος πρόληψης εν μέσω τόσο σοβαρών ανησυχιών μέχρι να αποδειχθεί εάν το νέο στέλεχος είναι πιο μεταδοτικό ή πιο επικίνδυνο.

Έχουν υπάρξει άλλες παραλλαγές που κυριάρχησαν του ιού που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο Γουχάν;

Ναι.

Η μετάλλαξη D614G εμφανίστηκε στην Ευρώπη τον Φεβρουάριο και έγινε η παγκόσμια κυρίαρχη μορφή του ιού. Η A222V, εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη και συνδέθηκε με καλοκαιρινές διακοπές των ανθρώπων στην Ισπανία. Μια άλλη μετάλλαξη – μια διαγραφή H69 / V70, στην οποία αφαιρείται ένα μικρό μέρος της ακίδας – έχει εμφανιστεί αρκετές φορές πριν.

Τι γνωρίζουμε για το νέο στέλεχος;

Μια αρχική ανάλυση εντοπίζει διάφορες αλλαγές, αλλά αν οι αλλαγές στην πρωτεΐνη ακίδα διευκολύνουν την είσοδο του ιού στα κύτταρα είναι πιθανό να του δώσουν πλεονέκτημα. Αλλά αυτό δεν έχει ακόμα αποδειχτεί ότι ισχύει.

Κάνει τη μόλυνση πιο θανατηφόρα;

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι το κάνει, αλλά προφανώς και μελετάται και παρακολουθείται. Ωστόσο, και μόνο η αύξηση της μετάδοσης θα ήταν αρκετή για να προκαλέσει προβλήματα στα νοσοκομεία λόγω αύξησης των εισαγωγών.

Υπάρχει κίνδυνος επαναλοίμωξης;

Σύμφωνα με το ECDC (threat assessment brief 20/12/20), δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν πως αυξάνεται η πιθανότητα επαναλοίμωξης.

Θα λειτουργήσουν τα εμβόλια ενάντια στη νέα παραλλαγή;

Για την ώρα οι ειδικοί θεωρούν πως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Τα εμβόλια εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα για να επιτεθούν σε διάφορα σημεία της ακίδας, οπότε αν ένα μέρος της έχει αλλάξει, τα εμβόλια θα πρέπει να εξακολουθούν να λειτουργούν.

Αυτό θα μας έφερνε σε μια θέση παρόμοια με τη γρίπη, όπου τα εμβόλια τροποποιούνται τακτικά και συνεχίζουν να μας προστατεύουν. Οι ειδικοί λένε πως τα εμβόλια που έχουν εγκριθεί και αναπτύσσονται είναι εύκολο τροποποιηθούν».

• κορωνοϊός
• μετάλλαξη
• Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ)