Ο Σαμαράς και η «χαλασμένη» σούπα της ΝΔ – Η Πατουλίδου, η σημαδεμένη τράπουλα και τα κουκιά που δεν βγαίνουν – Κεντρώα τραμπάλα και αριθμοί που τσούζουν – Προεδρικός…μύλος στον ΣΥΡΙΖΑ

Aγαπητοί αναγνώστες καλώς ήρθατε σε μια ακόμα ανατρεπτική στήλη Hard Talks. Εδώ που οι πολιτικές αναλύσεις γίνονται με φλέγμα, οι ειρωνείες βρίσκουν τον στόχο τους, και οι παραπομπές σε ταινίες και σοφούς του παρελθόντος συμπληρώνουν το πάζλ της καθημερινής μας πολιτικής παραφροσύνης. Από τη «σούπα» του Σαμαρά που χαλάει τη ΝΔ, μέχρι τα «σημαδεμένα χαρτιά» της Πατουλίδου και τον προεδρικό… μύλο του ΣΥΡΙΖΑ, ετοιμαστείτε για μια διαδρομή γεμάτη καυστικές παρατηρήσεις και πικάντικες αποκαλύψεις.

Προεδρικός…μύλος στον ΣΥΡΙΖΑ

Δεν παίζονται οι άνθρωποι αυτοί. Δεν πρόλαβαν να ησυχάσουν από την Κασσελακιάδα κι έχουν αρχίσει πάλι τις γκρίνιες, τις διαφωνίες και τις διαιρέσεις. Τελευταίο «σπόρ» στο οποίο αθλούνται είναι η πρόταση για Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Ο αόρατος- ο Τσίπρας, ντέ- πλάσαρε πλαγίως Σακελλαροπούλου. Ο Παππάς- ο Νίκος, γιατι ο άλλος τους έχει αποχαιρετήσει- δεν συμφωνεί για Ράμμο που έχει προτείνει η Νέα Αριστερά και το συζητούν στον ΣΥΡΙΖΑ.

Και ξαφνικά χθές πετάχτηκε κι αυτός που φυτρώνει ακόμη κι εκεί που δεν τον σπέρνουν-ο Νικόλας ο Φαραντούρης, ντε- και πρότεινε Λούκα Κατσέλη για τον προεδρικό θώκο!

Πως του ήρθε; Το σκέφτηκε, κουβέντιασε με τον εαυτό του, βρήκε υπέροχη την πρόταση και το ξεφούρνισε. Φαραντούρης είν’ αυτός. Σιγά που θα το συζητούσε με τον αρχηγό και με τους άλλους.

Δεν ακούγεται η φωνή του Πολάκη για το θέμα, κι αυτό μας ανησυχεί. Γιατί σιωπά ο Κρητικός; Τι του συμβαίνει; Είναι δυνατόν να βγαίνει ο καθένας εκεί μέσα, να λέει την πρότασή του κι αυτός τίποτε; Μπα σε καλό του…

Πάντως, εμείς εδώ είμαστε αισιόδοξοι ότι θα μας προσφέρουν συνεχώς υλικό. Μόλις ξεμπλέξουν με το Προεδρικό, κάτι θα βρούν για να φάνε τα μουστάκια τους. Να ΄ναι καλά οι άνθρωποι…

Σημαδεμένα χαρτιά

«Όταν μοιράζεις σημαδεμένη τράπουλα, μην περιμένεις να βρεις Τζόκερ στην τσέπη σου» – μια φράση που θα μπορούσε κάλλιστα να είχε πει η Πατουλίδου, αν αποφάσιζε να συνδυάσει τη φλόγα του Ολυμπιακού της θριάμβου με την ένταση της προεκλογικής της ρητορικής. Όμως όχι, προτίμησε να μιλήσει για «σημαδεμένα χαρτιά» και για νομιμοποίηση που μοιάζει πιο εύθραυστη από την οικονομική σταθερότητα σε μια ταινία καταστροφής του Roland Emmerich.

Η επιλογή της ΝΔ και του Μαξίμου, η Νανά Αηδονά, μοιάζει με εκείνον τον χαρακτήρα στις πολιτικές ταινίες που είναι φτιαγμένος για να περνάει απαρατήρητος, μέχρι που όλοι συνειδητοποιούν ότι κρατάει τα κλειδιά του παιχνιδιού. Η Πατουλίδου, όμως, δεν της δίνει καν αυτή την ευκαιρία – εξαπολύει καθημερινά πυρά, λες και πρωταγωνιστεί σε ένα remake του Gladiator, όπου η ίδια κρατάει το σπαθί και η Αηδονά το καλοσιδερωμένο πολιτικό της ένδυμα.

Τα βέλη που ρίχνει η Πατουλίδου είναι κοφτερά: νομιμοποίηση, παρασκήνια, μοιρασμένες θέσεις σαν χαρτιά σε καζίνο τρίτης κατηγορίας. Και, φυσικά, δεν λείπουν οι βαριές κουβέντες, σαν να κάνει audition για ρόλο σε ταινία του Oliver Stone. Όμως, όπως κάθε καλός σκηνοθέτης ξέρει, το καλό σενάριο δεν αρκεί – χρειάζεσαι και την κατάλληλη υποστήριξη.

Μπορεί η Πατουλίδου να κάνει το μεγάλο comeback

Ακούγεται ότι η Πατουλίδου έχει μαζέψει κάποιους υποστηρικτές, κυρίως εκτός Θεσσαλονίκης. Όμως, τα κουκιά, αυτά τα πεισματάρικα μικρά αριθμητικά δεδομένα που δεν υπακούν σε ρητορικές εξάρσεις, μάλλον δεν της βγαίνουν.

Και εδώ έρχεται η σοφία του Θουκυδίδη: «Οι άνθρωποι, περισσότερο από τις περιστάσεις, καθορίζουν τα γεγονότα». Η Πατουλίδου έχει βάλει τα γεγονότα στο μικροσκόπιο και τα περιστρέφει όπως ένας ταχυδακτυλουργός που προσπαθεί να αποδείξει ότι το κουνέλι στο καπέλο δεν είναι προϊόν μαγείας, αλλά ενός καλά σχεδιασμένου κόλπου.

Το ερώτημα, όμως, παραμένει: μπορεί η Πατουλίδου να κάνει το μεγάλο comeback ή μήπως η Αηδονά θα βγει κερδισμένη με την ψυχραιμία της και την υποστήριξη της κομματικής μηχανής; Μένει να δούμε αν αυτή η προεκλογική μονομαχία θα καταλήξει σε φιάσκο ή σε έπος που θα κάνει τους σεναριογράφους του Netflix να ζηλέψουν.

Για την ώρα, πάντως, η Πατουλίδου είναι αποφασισμένη να παίζει μέχρι το τελευταίο χαρτί, κι ας είναι σημαδεμένο. Άλλωστε, όπως έλεγε ο Winston Churchill, «Η επιτυχία είναι να προχωράς από αποτυχία σε αποτυχία χωρίς να χάνεις τον ενθουσιασμό σου». Ή, στην περίπτωσή της, τον έλεγχο της τράπουλας.

Κεντρώα τραμπάλα και αριθμοί που τσούζουν

Η πρόσφατη κόντρα μεταξύ του Γιώργου Βλάχου και του Τάκη Θεοδωρικάκου μοιάζει βγαλμένη από πολιτικό σενάριο του Aaron Sorkin. Ο Θεοδωρικάκος, εξοπλισμένος με στοιχεία για τον πληθωρισμό της εποχής Καραμανλή, χτύπησε σαν εισαγγελέας σε ταινία δικαστικού δράματος. Ο Βλάχος, όμως, δεν έμεινε σιωπηλός – μίλησε για «απρέπεια» και «παιχνίδια με αριθμούς», δηλώνοντας ότι το να απαντάς για σημερινά προβλήματα με δεδομένα του παρελθόντος είναι σαν να συγκρίνεις τον Μονομάχο με το 300: διαφορετικές εποχές, διαφορετικά όπλα. Το κερασάκι στην τούρτα; Η κατηγορηματική του δήλωση ότι δεν κάνει «καραμανλικό αντάρτικο». Λες και τα σημάδια του αντάρτικου χρειάζονται αναφορά!

ΠΑΣΟΚ: Από εναλλακτική αφήγηση σε σκληρή μάχη

Στους διαδρόμους της Βουλής, ακούγεται ότι η φετινή συζήτηση του προϋπολογισμού θα είναι πιο καυτή κι από διάλογο σε ταινία του Tarantino. Το ΠΑΣΟΚ, από τα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης πλέον, προσπαθεί να πείσει ότι είναι το νέο «safe bet» της κεντρώας διακυβέρνησης. Οι ομιλίες τους προσπαθούν να ξεφύγουν από τον λαϊκισμό της πεσμένης (πια) αντιπολίτευσης και από την «ξερή τεχνοκρατική» προσέγγιση της κυβέρνησης. Η τακτική τους; Να μονοπωλήσουν το πενθήμερο του προϋπολογισμού, αφήνοντας το κοινό του Καναλιού της Βουλής να αναρωτιέται αν είναι η Ημέρα Εκπαίδευσης της κεντροαριστεράς ή μια ακόμα μάχη για το πολιτικό survival.

Το Κέντρο ως ρινγκ: Δύο παίχτες, ένας νικητής

Η μάχη για το Κέντρο μοιάζει με την κορύφωση κάθε καλής πολιτικής ταινίας: δύο μονομάχοι, ένας κοινός στόχος, και η κάμερα στραμμένη πάνω τους. Η ΝΔ θέλει να αποδείξει ότι διαθέτει ρεαλιστικό πλάνο, ενώ το ΠΑΣΟΚ φιλοδοξεί να γίνει η πολιτική δύναμη που εμπνέει εμπιστοσύνη, αποφεύγοντας το στίγμα του «πράσινου ΣΥΡΙΖΑ». Τα πρόσφατα γκάλοπ της Alco προσφέρουν στιγμές θριάμβου για το ΠΑΣΟΚ: το 35% των κεντρώων τους στηρίζει, έναντι 20% για τη ΝΔ. Όμως, σε αυτή την αναμέτρηση, όπως είπε κι ο Θουκυδίδης, «οι αριθμοί δεν λένε ψέματα, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθούν με πολλούς τρόπους».

Αναμένοντας το τέλος του πολιτικού θρίλερ

Η στρατηγική και των δύο κομμάτων θα φανεί στις επόμενες μέρες, όταν θα κάνουν ταμείο σε Μαξίμου και Χαριλάου Τρικούπη. Η ΝΔ ίσως αναγκαστεί να ξεφορτωθεί το βαρίδι της ακροδεξιάς της πτέρυγας, ενώ το ΠΑΣΟΚ, με φιλόδοξο προφίλ, θα δοκιμάσει να διεισδύσει σε μια δεξαμενή ψηφοφόρων που κάποτε θεωρούσε δεδομένη. Όμως, όπως κάθε μεγάλος πολιτικός – από τον Churchill μέχρι τον Pericles – γνωρίζει, η πραγματική μάχη δεν είναι στη Βουλή. Είναι στις συνειδήσεις αυτών που παρακολουθούν, με το τηλεκοντρόλ στο χέρι και την καχυποψία στον καναπέ. Και εκεί, το μέλλον γράφεται πάντα με την αγωνία της επόμενης σκηνής.

«Υπομονή μέχρι την Κυριακή» – Ποιος είπε ότι δεν είναι αρετή;

Ο Κωστής Χατζηδάκης προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει την έννοια της υπομονής στην πολιτική ζωή του τόπου. Με ύφος που θύμιζε κάτι ανάμεσα σε life coach και τηλεοπτικό προφήτη, συνέστησε στους πολίτες και τα κόμματα να περιμένουν μέχρι την Κυριακή για τις ανακοινώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για τις τράπεζες. Σαν άλλος Gandalf, ο Χατζηδάκης υπόσχεται ότι το 2025 θα φέρει αλλαγές που θα μοιάζουν με πολιτικό sequel: μειωμένες τραπεζικές προμήθειες, χαμηλότερα επιτόκια, και – γιατί όχι; – περισσότερα δάνεια για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Όμως, όπως λέει ο Αριστοτέλης, «η υπομονή είναι πικρή, αλλά ο καρπός της γλυκός». Το θέμα είναι αν η ελληνική κοινωνία θα αντέξει την πίκρα μέχρι να γευτεί τον καρπό.

«Εννέα αλλαγές το 2025» – Όχι άλλες υποσχέσεις

Με την αυτοπεποίθηση ενός πωλητή που παρουσιάζει μια νέα θαυματουργή συσκευή σε τηλεοπτικό spot, ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών ανέλυσε τις εννέα αλλαγές που θα δουν οι πολίτες μέσα στο 2025. Αύξηση κατώτατου μισθού, μείωση ανεργίας, περισσότερα χρήματα στην Υγεία, ακόμα και μη κρατικά πανεπιστήμια! Το μόνο που έλειπε ήταν η φράση «αν καλέσετε τώρα, θα σας δώσουμε δώρο και ένα δεύτερο πακέτο μεταρρυθμίσεων». Όμως, όπως είπε και ο Τάκιτος, «πιο εύκολα πιστεύουμε τα λόγια που είναι επιθυμητά, παρά τα αληθινά». Και οι Έλληνες πολίτες έχουν δει πολλές υποσχέσεις να μετατρέπονται σε σενάρια για Black Mirror.

Η αντιπολίτευση απαντά – αλλά ακούει κανείς;

Η απάντηση του Παύλου Γερουλάνου ήταν αφοπλιστικά ειρωνική, θυμίζοντας την κλασική σκηνή από το Network: «Είμαι έξαλλος και δεν θα το ανεχτώ άλλο!» Κατηγόρησε τον Χατζηδάκη ότι μιλά για τράπεζες που ζητούν μερίσματα, ενώ οι πολίτες παλεύουν να βρουν ισορροπία μέσα από αλλεπάλληλες κρίσεις. Και, φυσικά, δεν έλειψε το δηκτικό σχόλιο: «Συγχαρητήρια! Θυμίστε μου να πω στα ψάρια μου ευχαριστώ που μεγαλώνουν». Μια φράση που θυμίζει ότι, τελικά, η πολιτική δεν είναι μόνο αριθμοί και υποσχέσεις – είναι η ικανότητα να αγγίζεις την πραγματικότητα των ανθρώπων. Ή, τουλάχιστον, να μην τους θυμώνεις τόσο που να νιώθουν ότι ζουν σε πολιτικό θέατρο του παραλόγου.

Στροφή στο Κέντρο ή επιστροφή στα βασικά;

Η Νέα Δημοκρατία επιχειρεί να χαρτογραφήσει τον χώρο της «πρακτικής Κεντροδεξιάς», αποφεύγοντας έντεχνα ταμπέλες όπως «δεξιά» ή «κεντρώα» στροφή. Με όχημα τον θετικό λόγο – από τα ακροατήρια της μεσαίας τάξης μέχρι τους χαμηλοσυνταξιούχους – και την υπόσχεση του ήπιου κλίματος, προσπαθεί να πείσει ότι είναι το μοναδικό ικανό σκάφος σε μια θάλασσα πολιτικών αβεβαιοτήτων. Όμως, η πραγματικότητα συχνά θυμίζει τον διάλογο από το Jaws: «We’re gonna need a bigger boat». Ειδικά όταν τα νερά αρχίζουν να θολώνουν από την εκ δεξιών κριτική του Αντώνη Σαμαρά – η οποία θυμίζει λίγο από The Empire Strikes Back – και τη νέα πρόκληση του ΠΑΣΟΚ, που επιχειρεί να κατακτήσει τον ίδιο χώρο. Στόχος; Όχι απλώς η επιβίωση, αλλά η εμπέδωση μιας εικόνας πολιτικής συνοχής πριν από την κρίσιμη εκλογική μάχη του 2025.

Αναχώματα και η στρατηγική του… προεδρικού χαρτιού

Σαν τον ήρωα μιας πολιτικής ταινίας που ξέρει ότι οι κορυφαίες μάχες δίνονται στις λεπτομέρειες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ετοιμάζεται για ισχυρές κινήσεις με αποτύπωμα. Από την προεδρική εκλογή, που υπόσχεται να φέρει την πολιτική συναίνεση σε επίπεδα blockbuster, μέχρι τη συνταγματική αναθεώρηση και τον φημολογούμενο ανασχηματισμό, κάθε βήμα είναι σχεδιασμένο να ενισχύσει το αφήγημα της «αλλαγής σελίδας». Όμως, όπως έλεγε και ο Μακιαβέλι, «οι άνθρωποι κρίνουν περισσότερο από τα αποτελέσματα παρά από τις προθέσεις». Αν το Μαξίμου δεν καταφέρει να αποδείξει ότι η πρακτική Κεντροδεξιά είναι κάτι περισσότερο από επικοινωνιακή τακτική, τότε ο δρόμος προς τις επόμενες εκλογές θα μοιάζει με λαβύρινθο. Και, όπως σε κάθε καλό πολιτικό θρίλερ, οι ανατροπές ίσως είναι ήδη προ των πυλών.

ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά – Η θεωρία των παράλληλων δρόμων

Ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά θυμίζουν χαρακτήρες από ταινία του Tarantino: βρίσκονται στον ίδιο χώρο, αλλά οι πορείες τους παραμένουν παράλληλες, γεμάτες ένταση και υπόγεια σύγκρουση. Η πρόσκληση του Αλέξη Χαρίτση για στήριξη της υποψηφιότητας του Χρήστου Ράμμου στην Προεδρία της Δημοκρατίας ήταν το πολιτικό ισοδύναμο μιας σκηνής διαπραγμάτευσης στο Reservoir Dogs – κανείς δεν εμπιστεύεται κανέναν, αλλά όλοι ξέρουν ότι πρέπει να παίξουν το παιχνίδι. Από την Κουμουνδούρου, ο Φάμελλος άνοιξε την πόρτα για διάλογο, ενώ ο Νίκος Παππάς πρόσθεσε τη δική του δόση κριτικής – ευγενικά μεν, αλλά αρκετά σαφώς για να ακουστεί ο Πολάκης στο βάθος. Από την άλλη πλευρά, η Νέα Αριστερά απλώνει το δικό της αφήγημα, αποκηρύσσοντας τη «Κεντροαριστερά» σαν μια ετικέτα που ξέβαψε προ πολλού. Όπως έλεγε και ο Μπρεχτ, «εκεί που σπέρνονται διχασμοί, δύσκολα φυτρώνει η ενότητα».

Η πρόκληση της συνεννόησης: Μύθος ή εφικτή πραγματικότητα;

Ακόμα κι αν η Προεδρία της Δημοκρατίας μπορούσε να αποτελέσει κοινό τόπο, τα πολιτικά «αγκάθια» παραμένουν. Η Νέα Αριστερά, με αιχμή τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, επιμένει σε μια σκληρή αντιπολιτευτική γραμμή, κατακεραυνώνοντας την απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ να αποκλείσει τον Στέφανο Κασσελάκη από την εσωκομματική εκλογική διαδικασία. Την ίδια στιγμή, στον ΣΥΡΙΖΑ, οι διαφωνίες για το αν η υποψηφιότητα Ράμμου μπορεί να ενώσει τις προοδευτικές δυνάμεις είναι πιο έντονες κι από τις αντιπαραθέσεις σε ταινία του Tinker Tailor Soldier Spy. Το αποτέλεσμα; Ένας πολιτικός χώρος σε κατακερματισμό, που χρειάζεται κάτι παραπάνω από χρόνο – χρειάζεται θέληση. Όπως έλεγε και ο Σωκράτης, «η συμφωνία είναι το αποτέλεσμα της αρετής και όχι της ανάγκης». Μένει να φανεί αν ο πολιτικός χάρτης του 2027 θα έχει χώρο για τέτοιες αρετές ή αν οι παράλληλοι δρόμοι θα παραμείνουν αδιάβατοι.

Και κάπου εδώ, κλείνουμε αυτό το κεφάλαιο της πολιτικής μας σουρεαλιστικής καθημερινότητας. Από τις ρητορικές του Σαμαρά μέχρι τις φιλοδοξίες της Πατουλίδου και τον ατελείωτο προεδρικό πονοκέφαλο του ΣΥΡΙΖΑ, ένα είναι σίγουρο: το πολιτικό θέατρο συνεχίζει να μας προσφέρει άφθονο υλικό για να γελάμε, να προβληματιζόμαστε και να σχολιάζουμε. Σας ευχαριστώ που συντονιστήκατε και, όπως έλεγε και ο Βολταίρος, «η πολιτική είναι η τέχνη του να λες ψέματα με χάρη». Εμείς, πάλι, θα είμαστε εδώ για να ξεχωρίζουμε τις αλήθειες πίσω από τις λέξεις. Μέχρι την επόμενη φορά, να είστε καλά!

• Hard Talks
• Αντώνης Σαμαράς
• Νέα Δημοκρατία
• ΣΥ​ΡΙΖΑ