Οι αυτοαπασχολούμενοι στο στόχαστρο του Μνημονίου: Μείζον πολιτικό ζήτημα για την κυβέρνηση

Ο διάολος κρύβεται στις «λεπτομέρειες» είχαμε γράψει για τη συμφωνία κυβέρνησης – δανειστών. Και πριν… αλέκτωρ φωνήσαι τρις, επιβεβαιωθήκαμε πλήρως. Η αύξηση των εισφορών των αυτοαπασχολούμενων, μια «λεπτομέρεια» της συμφωνίας από αυτές που δεν είχαν δει το φως της δημοσιότητας, μεγαλώνει ακόμα περισσότερο το βάρη για πάνω από ένα εκατομμύριο πολίτες και δημιουργεί μείζον πολιτικό ζήτημα για την κυβέρνηση.

Η αλλαγή στον υπολογισμό των εισφορών

Με το νόμο Κατρούγκαλου (ο οποίος υποτίθεται ότι θα ήταν η «οριστική ασφαλιστική μεταρρύθμιση) άλλαξε ο τρόπος υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των αυτοαπασχολούμενων. Πλέον οι εισφορές δεν υπολογίζονται με βάση την επαγγελματική προϋπηρεσία, αλλά το εισόδημα. Αυτή η αλλαγή φαίνεται να έφερε ελαφρύνσεις στην πλειονότητα των αυτοαπασχολούμενων, αλλά επιβάρυνε υπέρμετρα μια μερίδα τους.

Με τις νέες ρυθμίσεις που περιέχονται στη συμφωνία κυβέρνησης-δανειστών, οι αυτοαπασχολούμενοι υφίστανται μεγάλες επιβαρύνσεις για την ασφαλιστική κάλυψή τους. Συγκεκριμένα, από το 2019 οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβλήθηκαν την περασμένη χρονιά δεν θα εξαιρούνται από το εισόδημα βάση του οποίου υπολογίζονται οι εισφορές της τρέχουσας χρονιάς. Δηλαδή μέχρι τώρα αν κάποιος είχε βγάλει πέρσι 100 ευρώ και είχε πληρώσει τα 25 για εισφορές, το εισόδημα βάσει του οποίου θα υπολογίζονταν οι φετινές εισφορές του ήταν τα 75 ευρώ. Από το 2019 θα είναι τα 100.

Οι δανειστές είχαν πιέσει για άμεση εφαρμογή του νέου υπολογισμού το 2017 –πιθανόν να τους είχε διαφύγει αυτή η «λεπτομέρεια του νόμου Κατρούγκαλου. Η ελληνική διαπραγματευτική ομάδα κατέβαλε προσπάθεια (κι εντέλει τα κατάφερε) να πετύχει μια μεταβατική περίοδο μέχρι την εφαρμογή του νέου καθεστώτος. Το 2017 τα πράγματα μένουν ως έχουν, ενώ το 2018 θα υπάρξει μια έκπτωση της τάξης του 15% στο εισόδημα βάσει του οποίου θα υπολογίζονται οι ασφαλιστικές εισφορές. 

Είναι προφανές ότι το νέο ασφαλιστικό καθεστώς προκαλεί μεγάλη επιβάρυνση και θα αναγκάσει έναν αριθμό αυτοαπασχολούμενων να κλείσει τα βιβλία του.

Η επίθεση της Νέας Δημοκρατίας

Η κυβέρνηση «λησμόνησε» να αναφέρει τη «λεπτομέρεια» των ασφαλιστικών εισφορών στα αναλυτικά non paper που κυκλοφόρησε για τη συμφωνία. Κατά συνέπεια, δεν πρέπει να εκπλήσσεται κανείς από το ότι η Νέα Δημοκρατία έκανε το ζήτημα «σημαία» της, προκειμένου να αποδείξει τόσο την ανειλικρίνεια της κυβέρνησης όσο και την «εχθρικότητά της απέναντι στη μεσαία τάξη». Ο τομεάρχης Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης της ΝΔ Γιάννης Βρούτσης είπε χαρακτηριστικά: «Πρόκειται για αυξήσεις «καπέλο», που επιβάλλονται, λόγω αλλαγής της βάσης υπολογισμού των εισφορών, και θα αυξήσουν από 37% μέχρι και 61% τις ήδη υψηλές εισφορές που έφερε ο νόμος Κατρούγκαλου.»

Οι λόγοι της επιμονής των δανειστών

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει εξήγηση της στάσης των δανειστών την οποία να συμμερίζονται όλοι όσοι έχουν λεπτομερή γνώση των διαπραγματεύσεων. Παραθέτουμε λοιπόν όλες τις αιτίες που έχουν ακουστεί και πιθανόν να εξηγούν την επιμονή των δανειστών στην αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών των αυτοαπασχολούμενων.

Το ίδιο καθεστώς (δηλαδή της μη εξαίρεσης των ασφαλιστικών εισφορών) ισχύει και στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ. Είναι πεποίθηση των δανειστών ότι η συντριπτική πλειονότητα των αυτοαπασχολούμενων φοροδιαφεύγει, οπότε επιθυμούν να καταργήσουν κάθε θεσμικά κατοχυρωμένη διευκόλυνση προς αυτήν την κοινωνική ομάδα.Κύκλοι των δανειστών θέλουν να προκαλέσουν ζημιά στις σχέσεις της κυβέρνησης με τους αυτοαπασχολούμενους.

Οι δανειστές έχουν την πεποίθηση ότι είναι υπερβολικός ο αριθμός των αυτοαπασχολούμενων στην ελληνική οικονομία, κάτι που μειώνει την ανταγωνιστικότητά της. Επομένως, πρέπει να ασκηθεί πίεση ώστε αριθμός αυτοαπασχολούμενων να περάσει στις τάξεις των μισθωτών. Υπενθυμίζεται ότι στις 30/3 το εβδομαδιαίο δελτίο του ΣΕΒ ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό αυτοαπασχολούμενων (34%) και συνεπώς το μικρότερο ποσοστό μισθωτών (66%) εργαζομένων, απ’ όλες τις αναπτυγμένες χώρες του κόσμου. Σύμφωνα με τον ΣΕΒ, ο μεγάλος αριθμός αυτοαπασχολούμενων αποτελεί ένδειξη υπανάπτυξης της οικονομίας, εκτεταμένης φοροδιαφυγής και καθήλωσης του πληθυσμού σε ένα σχετικά χαμηλό βιοτικό επίπεδο. Στις ΗΠΑ το ποσοστό αυτοαπασχολούμενων είναι 7%.

Όποιο κι αν είναι το κίνητρο των δανειστών, το ζήτημα των αυτοαπασχολούμενων εξελίσσεται σε πραγματικό πολιτικό πονοκέφαλο για την κυβέρνηση.

• δανειστές
• κυβέρνηση
• μεταρρυθμίσεις
• Μνημόνιο
• Νέα Δημοκρατία