Οι εκλογικές αναμετρήσεις στην ενωμένη Γερμανία

Γράφει ο Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Το ιδιαίτερο γερμανικό εκλογικό σύστημα δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για συγκρότηση κυβερνητικών συνασπισμών, με ουκ ολίγες αναμετρήσεις και μετά την ενοποίηση της Γερμανίας να έχουν κριθεί στα… σημεία.

Η επανένωση της Γερμανίας βρήκε τον χριστιανοδημοκράτη Χέλμουτ Κολ στην Καγκελαρία. Οι εκλογές του Δεκεμβρίου του 1990 ήταν η πρώτες ελεύθερες και σε ομοσπονδιακό επίπεδο από το 1933. Νικητής ήταν ο «καγκελάριος της επανένωσης» Κολ και το CDU (43,8%) που σχημάτισαν κυβέρνηση με το FDP του Λάμπσντορφ (11%). Οι Σοσιαλδημοκράτες του Όσκαρ Λαφοντέν έχασαν τη μάχη με 33%. Τέταρτο κόμμα ήταν οι Πράσινοι με 5% ενώ το PDS, πρώην κομμουνιστικό κόμμα της Ανατολικής Γερμανίας, κατέλαβε 17 έδρες (2,4%, ύπήρξε εξαίρεση στο όριο του 5% για τα κρατίδια της Ανατολικής Γερμανίας).

Το ίδιο κυβερνητικό σχήμα διατηρήθηκε και στις εκλογές του Οκτωβρίου του 1994 με το CDU του Κολ να συγκεντρώνει 41,5% και τους Σοσιαλδημοκράτες του Ρούντολφ Σάρπινγκ 36,4%. Τρίτο κόμμα ήταν οι Πράσινοι με 7,3%, τέταρτο κόμμα της Κάτω Βουλής ήταν οι Φιλελεύθεροι του Κλάους Κίνκελ με 6,9%, ενώ πέμπτο ήταν το PDS (4,4%) διατηρώντας την ίδια κοινοβουλευτική του δύναμη. Οι «υπεράριθμες» έδρες που χαρίζει η ιδιαιτερότητα του γερμανικού εκλογικού συστήματος έδωσαν στον συνασπισμό του Χέλμουτ Κολ πρόσθετη κοινοβουλευτική δύναμη, στην δύσκολη επικράτηση.

Τέσσερα χρόνια μετά, τον Σεπτέμβριο του 1998 σημειώθηκε η μεγάλη αλλαγή στη γερμανική πολιτική σκηνή, αφού ο Γκέρχαρντ Σρέντερ και το SPD εκθρόνισαν τον Χέλμουτ  Κολ και το CDU έπειτα από 16 χρόνια. Οι Σοσιαλδημοκράτες συγκέντρωσαν 40,9%, έναντι 35,2% των Χριστιανοδημοκρατών και σχημάτισαν συνασπισμό (τον πρώτο στην ιστορία) με τους Πράσινους (6,7%). Το FDP συγκέντρωσε το 6,2% και το PDS 5,1%.

Στις 22 Σεπτεμβρίου του 2002, ο Σρέντερ ήταν (οριακά) νικητής ξανά, εξασφαλίζοντας μία δεύτερη θητεία στην Καγκελαρία, έπειτα από ένα ολονύχτιο εκλογικό θρίλερ. Τελικά, οι Σοσιαλδημοκράτες (38,5%) σχημάτισαν κυβέρνηση με τους Πράσινους (8,6%) του Γιόσκα Φίσερ ξανά. Το CDU του Έντμουντ Στόιμπερ έχασε έχοντας το ίδιο ποσοστό με το SPD. Στην Bundestag μπήκαν και οι Φιλελεύθεροι του Γκίντο Βεστερβέλε (7,4%) ενώ το PDS δεν μπήκε στην Κάτω Βουλή, εκλέγοντας μόλις δύο αντιπροσώπους που εξελέγησαν στις περιφέρειές τους.

Τον Σεπτέμβριο του 2005 ήρθε η ώρα να λάμψει το «άστρο» της Άνγκελα Μέρκελ και να γίνει η πρώτη γυναίκα-καγκελάριος, με το CDU να επανέρχεται στην εξουσία. Το CDU συγκέντρωσε 35,2%, έναντι 34,2% του SPD του Σρέντερ με τα δύο κόμματα να προχωρούν σε έναν μεγάλο κυβερνητικό συνασπισμό. Τότε ήταν που ο σημερινός αντίπαλος της Μέρκελ, Πέερ Στάινμπρουκ, έγινε υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνησή της. Τρίτο κόμμα ήταν το FDP του Γκίντο Βεστερβέλε με 9,8%, τέταρτο το PDS του Μπίσκι με 8,7% και πέμπτοι οι Πράσινοι του Γιόσκα Φίσερ με 8,1%.

Τον Σεπτέμβριο του 2009 CDU/CSU και Άνγκελα Μέρκελ νίκησαν ξανά, με τους Σοσιαλδημοκράτες να παθαίνουν βατερλώ, αφού έχασαν 11 μονάδες σε σχέση με τις κάλπες του 2005. Οι Χριστιανοδημοκράτες συγκέντρωσαν 33,8% και σχημάτισαν κυβέρνηση με το FDP (14,5%) με τους Σοσιαλδημοκράτες του Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγιερ να περιορίζονται στο 23%. Ο Γκίντο Βεστερβέλε έγινε τότε αντικαγκελάριος και υπουργός Εξωτερικών. Τέταρτο κόμμα στην Bundestag ήταν το Die Linke με 11,9%, ενώ πέμπτο οι Πράσινοι με 10,7%.

• Γερμανικές εκλογές 2013