Οι Ευρωπαίοι «τρέχουν» πίσω από την Αλάσκα: Ανασύνταξη μετά το σοκ για να μπουν ξανά στο «παιχνίδι Τραμπ – Πούτιν»

Το γεγονός ότι δεν υπήρξε συμφωνία στην Αλάσκα ήταν αρκετό για να προκαλέσει σχεδόν ανακουφιστικούς πανηγυρισμούς στις Βρυξέλλες. «Καλύτερα καμία συμφωνία από μια κακή συμφωνία» διέρρεαν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι λίγες ώρες μετά το τετ-α-τετ Τραμπ – Πούτιν. Μόνο που οι πανηγυρισμοί αποδείχτηκαν πρόωροι: η Ευρώπη παρακολούθησε ως θεατής ένα ραντεβού που παίχτηκε κυριολεκτικά πάνω από τα κεφάλια της και πλέον επιχειρεί, όπως–όπως, να ξαναβρει ρόλο στη σκακιέρα.

«Στη γαλαρία, αλλά διαθέσιμοι»

Σε κοινή τους δήλωση – αμέσως μόλις ενημερώθηκαν από τον Τραμπ – οι ηγέτες Βρετανίας, Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Πολωνίας, Φινλανδίας, καθώς και οι φωνές των ευρωπαϊκών θεσμών και του ΝΑΤΟ, υποσχέθηκαν ξανά στήριξη στον Ζελένσκι και προσφέρθηκαν ευγενικά να «μεσολαβήσουν» σε επόμενη τριμερή συνάντηση – εφόσον κληθούν.

Με άλλα λόγια: παραμένουμε στην κερκίδα, αλλά είμαστε διαθέσιμοι αν χρειαστεί.

Το ερώτημα που κυριαρχεί σε διπλωματικούς κύκλους είναι αν αυτή η στάση σημαίνει πραγματική στροφή στον ρεαλισμό – όπως ζητούν χώρες όπως η Σλοβακία – ή αν πρόκειται απλώς για επικοινωνιακή άμυνα μετά την «ψυχρολουσία» της Παρασκευής. Η ρητορική πάντως Παρισιού και Λονδίνου παραμένει σκληρή απέναντι στη Ρωσία, ζητώντας αυστηρότερες κυρώσεις, την ώρα που ο Τραμπ δηλώνει πως δεν θα τιμωρήσει τρίτες χώρες που συναλλάσσονται με τη Μόσχα.

Από «παίκτης», «ζήτημα προς διευθέτηση» ο Ζελένσκι μετά τη συνάντηση Τραμπ – Πούτιν – «Η Ευρώπη αρχίζει να αντιλαμβάνεται πως πλέον δεν μετράει»

Αβέβαιη «ενότητα»

Πίσω από τα χαμόγελα των κοινών ανακοινωθέντων κρύβεται μια Ευρώπη μπερδεμένη. Η Τζόρτζια Μελόνι μίλησε για «αχτίδα ελπίδας», αποστασιοποιούμενη ευγενικά από τη σκληρή γραμμή. Η Κάγια Κάλας (Εσθονία) μιλάει για «ιμπεριαλιστική πολιτική της Ρωσίας» και «ασφάλεια που δεν είναι υπό διαπραγμάτευση». Η διγλωσσία οδηγεί σε αμηχανία και κυκλοθυμία: άλλοι εξοργίζονται με τα «χαΐδεμα» Τραμπ στον Πούτιν, άλλοι ειρωνεύονται την «αποτυχία» της συνάντησης, λες και στόχος ήταν πράγματι μια συμφωνία ειρήνης εξπρές.

Ο Ζελένσκι πιέζει – με τι «γραμμή» όμως;

Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε πως χρειάζεται αληθινή, διαρκής ειρήνη και όχι «διαλείμματα στις ρωσικές επιθέσεις». Τη Δευτέρα μεταβαίνει στον Λευκό Οίκο, με «χαρτί» τη δήλωση ευρωπαϊκής στήριξης. Αλλά για να έχει αυτό ουσία, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει – επιτέλους – να μιλήσουν με κοινή φωνή, να σταματήσουν τις υπερβολικές δηλώσεις περί «νίκης» ή τις ψευδαισθήσεις περί «ανατροπής» στρατηγικών, και να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.

Γιατί όπως όλα δείχνουν: μετά την Αλάσκα, ο κόσμος έχει αλλάξει. Κι αν η Ευρώπη δεν εγκαταλείψει τον ρόλο του «θορυβώδους κομπάρσου», κινδυνεύει να βγει εντελώς εκτός κάδρου ενός σκληρού παγκόσμιου ριμέικ στο οποίο πρωταγωνιστούν πλέον – χωρίς προσχήματα – Ουάσιγκτον και Μόσχα. Η τηλεδιάσκεψη της «Συμμαχίας των Προθύμων» την Κυριακή είναι η πρώτη αληθινή ευκαιρία να δείξει αν μπορεί να πάρει ξανά ρόλο – ή αν το επόμενο επεισόδιο θα παιχτεί, και πάλι, χωρίς αυτήν.

• Αλάσκα
• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Ευρώπη
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ουκρανία