Οι λεπτές ισορροπίες του Αιγαίου, τα υπόγεια μηνύματα και τα… πολιτικά νταβαντούρια – Η λιτανεία που γίνεται… πολιτικό θερμόμετρο με Καραμανλή και Σαμαρά – Συνέδριο διεύρυνσης ή διάλυσης του ΠΑΣΟΚ

Πολλή κουβέντα έγινε για τη φράση του Χακάν Φιντάν περί «του προβλήματος του Αιγαίου». Ο ενικός ενθουσίασε ορισμένους, που έσπευσαν να την ερμηνεύσουν ως δείγμα τουρκικής διάθεσης περιορισμού της ατζέντας. Μόνο που η πραγματικότητα διαψεύδει πανηγυρισμούς.

Από τις «γκρίζες ζώνες» που επανεμφανίστηκαν με αφορμή τα θαλάσσια πάρκα, μέχρι τον χάρτη της Τουρκίας όπου η τουρκική υφαλοκρηπίδα κόβει το Αιγαίο στα δύο, τίποτα δεν δείχνει αλλαγή πλεύσης. Αντίστοιχα, η Θράκη εξακολουθεί να εμφανίζεται κατά καιρούς ως «πεδίο διεκδίκησης», ενώ ζητήματα έρευνας-διάσωσης και αδειοδοτήσεων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο μπαίνουν στο τραπέζι με την ίδια συχνότητα. Και μετά ήρθε η NAVTEX που χώρισε το Αιγαίο στη μέση αλλά και για τη στρατικοποίηση των νησιών που σύμφωνα με τους Τούρκους είναι παράνομη.

Τετελεσμένα με το «έτσι θέλω»

Αλλά για τους υποψιασμένους ο Φιντάν μιλά μόνο για το Αιγαίο γιατί για τους Τούρκους στην Ανατολική Μεσόγειο δεν υπάρχει διαφορά. Με απλά λόγια, θεωρούν ως δεδομένο ότι η Ελλάδα έχει μόνο 6 ναυτικά μίλια χωρικά ύδατα σε Ρόδο, Κρήτη, Καστελλόριζο – και τίποτε παραπάνω.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει στον χάρτη, τα όρια της υφαλοκρηπίδας τους έχουν κατατεθεί στον ΟΗΕ από το 2020, και οι αντιδράσεις τους στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο αποδεικνύουν ότι στην περιοχή δεν περνά πρωτοβουλία δίχως την «έγκρισή» τους. Αυτό είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα ταξιδέψει η ελληνική αποστολή στην Αγκυρα.

Το ανεπίσημο debate που… όλο αναβάλλεται, αλλά τελικά έρχεται

Στη Νέα Δημοκρατία είχαν σχεδιάσει προσυνέδριο στη Θεσσαλονίκη, αλλά οι αγροτικές κινητοποιήσεις άλλαξαν τα πλάνα. Τυχαίο ή όχι, έτσι αποφεύχθηκε η συνύπαρξη Μητσοτάκη και Τσίπρα στην ίδια πόλη την ημέρα της «Ιθάκης».

Αλλά η ζωή βρίσκει τρόπο: φαίνεται πως η… μονομαχία μεταφέρεται στα Ιωάννινα. Σάββατο, στις όχθες της Παμβώτιδας, Πρωθυπουργός και πρώην Πρωθυπουργός θα μιλούν σχεδόν ταυτόχρονα. Ο Μητσοτάκης θέλει ισχυρή εκκίνηση στα προσυνέδρια, ο Τσίπρας επιστρέφει στην πατρίδα του με υψηλές προσδοκίες προσέλευσης. Θα έχει ενδιαφέρον ποιος θα συγκεντρώσει περισσότερο κόσμο – και κυρίως ποιοι θα φανούν στην πρώτη σειρά.

Επόμενος σταθμός της περιοδείας Τσίπρα; Το Ηράκλειο. Μένει να δούμε αν θα «πέσει» πάνω σε εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ. Αν συμβεί, η Ηράκλεια γη θα φιλοξενήσει νέο γύρο πολιτικού ανταγωνισμού.

Η λιτανεία που γίνεται… πολιτικό θερμόμετρο

Εκεί όμως που το παραπολιτικό αποκτά χρώμα Πελοποννήσου είναι στην Καλαμάτα. Η λιτανεία της Υπαπαντής, που κάθε χρόνο έχει θρησκευτική αλλά και κοινωνική βαρύτητα, φέτος – όπως λένε καλά πληροφορημένες πηγές – αναμένεται να εξελιχθεί σε επίδειξη δύναμης του σαμαρικού μπλοκ.

Οι φίλοι του Αντώνη Σαμαρά ετοιμάζουν εμφανή παρουσία τόσο στη λιτάνευση όσο και στην τελετή αναγόρευσης του Κώστα Καραμανλή σε επίτιμο δημότη. Ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος και ο υφυπουργός Εργασίας Κώστας Καραγκούνης θα βρεθούν εκεί. Η συγκυρία δεν είναι τυχαία, ούτε οι συμβολισμοί αμελητέοι.

Ο διάδρομος της διεύρυνσης και τα παρασκήνια του Μαρτίου

Το ΠΑΣΟΚ μπαίνει σε φάση υψηλής θερμοκρασίας, και όχι λόγω κλίματος. Ο Νίκος Ανδρουλάκης «βάφτισε» το συνέδριο του Μαρτίου ως «συνέδριο διεύρυνσης», επιχειρώντας να παρουσιάσει ένα άνοιγμα που θα διαμορφώσει τη φυσιογνωμία της παράταξης ως τον μεγάλο αντίπαλο της ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη το 2027. Στη Χαριλάου Τρικούπη επιμένουν: δεν υπάρχει κουβέντα για κοινές καθόδους και συμπράξεις κορυφής – η διεύρυνση αφορά πρόσωπα, όχι σχήματα. Μέχρι εδώ όλα ξεκάθαρα.

Μόνο που –ως συνήθως στον προοδευτικό χώρο– τα ξεκάθαρα έχουν και υποσημειώσεις.

Η διεύρυνση… με επιφυλάξεις

Παρότι το επίσημο αφήγημα αποκλείει συνεργασίες με ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά, η πρόσκληση σε τραπέζια διαλόγου στέλνει άλλο μήνυμα: η πόρτα είναι κλειστή, αλλά τα παράθυρα μισάνοιχτα. Και όσο μισάνοιχτα κι αν είναι, στις σχέσεις με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου παραμένουν ερμητικά κλειστά. Η Χαριλάου Τρικούπη φοβάται ότι το εκλογικό της ακροατήριο έχει όρια ανοχής – και δεν είναι διατεθειμένη να τα ξεπεράσει.

Το μεγάλο αίνιγμα της Νέας Αριστεράς

Η Νέα Αριστερά του Αλέξη Χαρίτση μιλά για Λαϊκό Μέτωπο, αλλά τίποτα δεν είναι σταθερό πριν τελειώσει το συνέδριό της. Ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης κοιτά προς την εξωκοινοβουλευτική Αριστερά, και η τελική γραμμή θα κρίνει αν οι διεργασίες θα οδηγήσουν σε νέα παιγνίδια ισορροπίας ή σε ρήξεις που θα επιταχύνουν εξελίξεις στην κορυφή του κόμματος.

Ο παράγοντας Τσίπρας

Κι ενώ ο προοδευτικός χώρος βράζει από ζυμώσεις, ο Αλέξης Τσίπρας περιμένει. Περιμένει το πασοκικό συνέδριο – γιατί αυτό θα καθορίσει το πότε και πώς θα κάνει την κίνηση για το νέο «κίνημα» που ήδη προαναγγέλλει εδώ και μήνες. Πάντως με μικρό καλάθι καθώς οι δημοσκοπήσεις δεν επιβεβαίωσαν τις νέες αυταπάτες του πρώην πρωθυπουργού για πολιτική ανατροπή. Ο χρόνος, λένε όσοι τον γνωρίζουν, είναι μετά τον Απρίλιο. Η τακτική θυμίζει κάτι μεταξύ «αυτοοργάνωσης» και ψύχραιμης παρακολούθησης της πασοκικής εσωστρέφειας.

Ο Δούκας και η εσωκομματική «σφήνα»

Ο Χάρης Δούκας αναδεικνύεται σε παράγοντα αποσταθεροποίησης στον εσωκομματικό παράγοντα. Πιέζει για ψήφισμα αποκλεισμού συνεργασίας με τη ΝΔ, αφήνει ανοιχτές πόρτες προς το υπό δημιουργία σχήμα Τσίπρα, ενώ βάζει ακόμη και την Κωνσταντοπούλου στα τραπέζια διαλόγου για τη συνταγματική αναθεώρηση. Κάποιες κακές γλώσσες λένε ότι περιμένει να μην προχωρήσει ο Τσίπρας για κάνει ο ίδιος το άλμα στο… κενό.

Η ηγεσία απαντά με «βελούδινη» διαχείριση: ούτε διαγραφές, ούτε εντάσεις, ούτε συγκρούσεις. Οι διαρροές σταμάτησαν, το κλίμα είναι «χαμηλά οι τόνοι» – όχι από αδυναμία, αλλά γιατί γνωρίζουν ότι με μια σπίθα μπορεί να ανοίξουν δρόμο αποχωρήσεων που περιμένουν πολλοί παίκτες του προοδευτικού χώρου.

Υπόγεια ρεύματα και παράπλευρες διαδρομές

Το μεγάλο ερώτημα πλανάται πάνω από την Αμαλίας και την Κοτζιά: υπάρχει δίαυλος μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Τσίπρα; Επίσημα, τίποτα. Ανεπίσημα, πολλά μικρά επεισόδια αφήνουν υπόνοιες:
– στελέχη του Δούκα σε παρουσιάσεις της «Ιθάκης»,
– αποχωρήσεις που είχαν γίνει γνωστές από πριν,
– συνομιλίες στο Δήμο Αθηναίων μεταξύ στελεχών των δύο χώρων.

Κανείς δεν το παραδέχεται, κανείς δεν το διαψεύδει ολοκληρωτικά.

Το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ δεν θα είναι μια διαδικαστική φιέστα. Θα είναι το σημείο όπου θα δοκιμαστούν όρια, συμμαχίες, στρατηγικές και αντοχές. Θα κρίνει την εσωκομματική συνοχή, θα επηρεάσει την ευρύτερη προοδευτική αρχιτεκτονική και θα καθορίσει το χρονοδιάγραμμα των κινήσεων του Τσίπρα.

Το ΠΑΣΟΚ θέλει διεύρυνση χωρίς «συνταγές κορυφής». Ο Δούκας πιέζει για καθαρή γραμμή. Η Νέα Αριστερά κινείται σε αχαρτογράφητα νερά. Και ο Τσίπρας παρακολουθεί, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή.

• Αλέξης Τσίπρας
• Ζωή Κωνσταντοπούλου
• Νέα Αριστερά
• ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής