Οι μοιραίες αποφάσεις του Αλέξη Τσίπρα τη νύχτα του δημοψηφίσματος

Χθες έκλεισαν οχτώ χρόνια από την ημέρα διεξαγωγής του περιβόητου δημοψηφίσματος. Μια μέρα που ακόμα είναι χαραγμένη έντονα στη μνήμη όλων μας. Για άλλους ήτανε μέρα χαράς και ανάστασης. Αλλά για άλλους γεμάτη φόβο για το άγνωστο που θα ακολουθούσε.

Αλήθεια, πόσο κοντά βρεθήκαμε στο χείλος της άτακτης χρεοκοπίας; Ήταν πραγματικός ο κίνδυνος της ολοκληρωτικής κατάρρευσης της οικονομίας μας ή μήπως όλα αυτά ήταν απλώς απειλές και κούφια λόγια των δανειστών;

Στα πλαίσια της συγγραφής του βιβλίου μου “2015, Καύσωνας στην Αθήνα” ερεύνησα για πάρα πολύ καιρό όλα τα παρασκήνια εκείνης της δραματικής νύχτας του δημοψηφίσματος και του καλοκαιριού-θρίλερ που ακολούθησε.

Η δημοσιογραφική μου προσπάθεια και η αναζήτηση της αλήθειας ήταν μια πολύ δύσκολη διαδικασία γιατί οι πρωταγωνιστές αυτής της ταραχώδους περιόδου είναι ακόμα στο προσκήνιο της πολιτικής ζωής και για αυτό όσοι μου μίλησαν, επιχείρησαν να παρουσιάσουν τη δική τους πραγματικότητα και να φορτώσουν στους άλλους τα λάθη…

Μετά από αυτή την επίπονη και επίμονη έρευνα, μπορώ να πω σήμερα και με το χέρι στην καρδιά, πρώτα πρώτα ότι το πρώτο εξάμηνο του 2015 η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ ρισκάρισε με την ιδέα του εκβιασμού και της μπλόφας. Έπαιξε ένα παιχνίδι πόκερ για παίχτες με γερά νεύρα και θεατές έναν ολόκληρο λαό.

Έριξε όλα της τα ρέστα στην υποθετική ιστορία που έλεγε ότι «οι δανειστές θα κάνουν πίσω την τελευταία στιγμή αν διαπιστώσουν ότι δεν αστειευόμαστε και αν δείξουμε ότι είμαστε αποφασισμένοι να τα τινάξουμε όλα στον αέρα και πάνω από όλα την ευρωζώνη…

Ήταν όντως ένα σκληρό παιχνίδι. Ένα παιχνίδι που υιοθέτησε σε μεγάλο βαθμό προσωπικά ο Αλέξης Τσίπρας. Όσο κι αν προσπαθούν οι συνεργάτες του να τα φορτώσουν σήμερα όλα στον Γιάνη Βαρουφάκη, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Τσίπρας ως πρωθυπουργός ήταν πάντα ο κύριος υπεύθυνος της οικονομικής πολιτικής σε όλο το πρώτο εξάμηνο.

Και ναι μεν η πολιτική αυτή είχε για εμπνευστή και καθοδηγητή της τον Γιάνη Βαρουφάκη, το “asset της κυβέρνησης”, όπως τον αποκαλούσε ο Τσίπρας, αλλά τις τελικές αποφάσεις για τους χειρισμούς τις έπαιρνε προσωπικά ο ίδιος ο Τσίπρας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει ευθύνες και ο Βαρουφάκης για όσα έγιναν τότε. Ασφαλώς και έχει όσο κι να ακόμη προσπαθεί κι αυτός να τις αποποιηθεί. Όμως χωρίς την πρωθυπουργική έγκριση ο Βαρουφάκης δεν μπορούσε να πάρει καμία σημαντική απόφαση. Αρκεί να θυμηθούμε πως όταν στο Eurogroup της 11ης Φεβρουαρίου επιχείρησε να συμφωνήσει στην επέκταση της 5ης αξιολόγησης, δηλαδή του προγράμματος Σαμαρά, ήταν ο Τσίπρας που τον Τσίπρας.

Ο Τσίπρας με πρόσφατες ακόμη τις επαναστατικές καταβολές των νεανικών του χρόνων, μαγεύτηκε από την απρόσμενη αλλά ορμητική άνοδο στα σκαλοπάτια της εξουσίας. Ίσως να πίστεψε πραγματικά ότι θα μπορούσε να κάνει πράξη όλα όσα είχε υποσχεθεί το 2014 στη Θεσσαλονίκη. Ο ίδιος λέει ότι το πίστευε. Οι αντίπαλοί του όμως τον ψέγουν για συνειδητή απάτη και όχι αυταπάτη. Μπορεί ακόμη να πίστευε αληθινά ότι θα άλλαζε και ολόκληρη την Ευρώπη. Τα «μπορεί» για τον Τσίπρα εκείνης της εποχής παραμένουν πράγματι πολλά. Πολλά και τα ερωτήματα που διψούν για απάντηση με πειστικότητα…

Το βέβαιο είναι πως η συνάντηση με τη σκληρή πραγματικότητα από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες και τους πρώτους μήνες της εξουσίας του, ήταν οδυνηρή για τον ίδιο. Ο Τσίπρας κατάλαβε απότομα πόσο εύκολο είναι να λέγονται τα λόγια τα μεγάλα σαν είσαι στην αντιπολίτευση και κυρίως σαν αρχηγεύεις σε ένα μικρό, περιθωριακό κόμμα της μόνιμα διαμαρτυρόμενης αριστεράς. Λόγια όμως που δύσκολα γίνονται πράξη σαν πάρεις την εξουσία στα χέρια σου…

Για αυτό και γρήγορα βρέθηκε εγκλωβισμένος ανάμεσα στα θέλω του και τα πρέπει. Στις υποσχέσεις και στις υποχρεώσεις. Στις εσωκομματικές ισορροπίες και στις εθνικές προτεραιότητες. Έπρεπε να βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα στις επαναστατικές ονειρώξεις αρκετών συντρόφων του και στις πιέσεις, τις απειλές και τις εντολές που εκτοξεύονταν χωρίς φραγμούς από

τους δανειστές.

Ο φόβος του για τις επιπτώσεις που θα είχε για τον ίδιο, όποια απόφαση κι αν έπαιρνε, τον έκανε να παλινωδεί και αμφιταλαντεύεται. Να καθυστερεί και να αργεί. Μόνο που αυτός ο ιδιότυπος πολιτικός διπολισμός του, κόστισε τραγικά στην ελληνική οικονομία και κουρέλιασε τα τελευταία ίχνη εθνικής αξιοπρέπειας που είχαν απομείνει ύστερα από πέντε χρόνια εξευτελισμού ενός έθνους με τα προηγούμενα μνημόνια.

Για αυτό και οι ευθύνες του Τσίπρα είναι μεγάλες. Είναι ακριβώς αυτές οι ένοχες ευθύνες του που τον κατατρέχουν μέχρι και σήμερα. Και είναι αυτές που τον οδήγησαν στα τάρταρα της πολιτικής απαξίωσης από έναν λαό που σαν χθες, πριν ακριβώς οχτώ χρόνια, τον εμπιστεύτηκε με κλειστά τα μάτια…