Δημοσίευση: ’
Οι παιδικές ασθένειες επέστρεψαν: Σε έξαρση ο κοκκύτης και η ιλαρά σε Ελλάδα και Ευρώπη – «Εμβολιαστείτε» λένε οι ειδικοί
Οι συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμού για κοκκύτη και Ιλαρά
Επιμέλεια: Δημήτρης Καΐμάς 
Οι συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμού για κοκκύτη και Ιλαρά
Οι παιδικές ασθένειες βρίσκονται σε έξαρση σε Ελλάδα και Ευρώπη και οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου .
Συγκεκριμένα, από την αρχή του έτους έχουν σημειωθεί 34 κρούσματα κοκκύτη, ενώ έχασαν τη ζωή τους από αυτή τη νόσο δύο βρέφη. Οι ειδικοί τονίζουν πως οι έγκυες θα πρέπει να εμβολιάζονται κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου της εγκυμοσύνης του.
Παράλληλα, σε έξαρση βρίσκεται η ιλαρά, καθώς εντοπίστηκαν 19 κρούσματα, με τα περισσότερα από αυτά να βρίσκονται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και αφορά ηλικίες 40-45 ετών.
Τουλάχιστον 27 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από στρεπτόκοκκο και συγκεκριμένα 16 ενήλικες και 11 παιδιά το έτος 2023-2024.
Όπως σημείωσε ο λοιμωξιολόγος Σωτήρης Τσιόδρας, μόλις οι ασθενείς εμφανίσουν τα πρώτα συμπτώματα θα πρέπει να βρίσκονται σε επαγρύπνηση.
Τι είναι η ιλαρά και πώς μεταδίδεται
Η ιλαρά είναι μια οξεία ιογενής ασθένεια του αναπνευστικού. Μεταδίδεται μέσω των σταγονιδίων που εντοπίζονται στους βλεννογόνους της μύτης και του φάρυγγα και είναι εξαιρετικά μολυσματική: ένα άτομο το οποίο νοσεί μπορεί δυνητικά να μεταδώσει τον ιό σε τουλάχιστον άλλα οχτώ, ενώ ο ιός SARS-CoV-2 ο οποίος προκαλεί τη COVID-19, σε μόλις τρία. Τα γενικότερα συμπτώματα της λοίμωξης περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό – έως 40°C – κακουχία, βήχα και επιπεφυκίτιδα, ενώ χαρακτηριστική είναι η εμφάνιση των κηλίδων Koplik στη στοματική κοιλότητα και η ταχεία εξάπλωση ενός κηλιδοβλατιδώδους εξανθήματος σε όλο το σώμα (Εικ.1)
Πρόκειται για σοβαρή ασθένεια, όπου 6 – 20% των ανθρώπων που θα νοσήσουν θα έχουν σαν επιπλοκή ωτίτιδα, διάρροια, ή πνευμονία, ενώ ένας στους 1000 ασθενείς θα αναπτύξει εγκεφαλίτιδα. Μία σπάνια επιπλοκή της νόσου είναι η υποξεία σκληρυντική πανεγκεφαλίτις, η οποία εμφανίζεται έως και επτά χρόνια μετά τη λοίμωξη. Επιπροσθέτως, η ιλαρά έχει βαρειά κλινική εικόνα σε άτομα ανοσοκατεσταλμένα όπως, για παράδειγμα, από λοίμωξη από ιό HIV, λευχαιμία, λέμφωμα, κακοήθεια ή ακτινοθεραπεία.
Τα εμβόλια κατά της ιλαράς
Το βασικό μέτρο πρόληψης της νόσου είναι ο εμβολιασμός. Στην Ελλάδα το εμβόλιο εντάχθηκε στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών το 1981 με μία δόση, ενώ από το 1999 χορηγούνται δύο δόσεις. Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου είναι υψηλή, 93% μετά από την πρώτη δόση και 97% μετά και την δεύτερη, στο πρώτο και πέμπτο έτος ηλικίας αντίστοιχα, ενώ η διάρκεια της ανοσίας είναι ισόβια.
Στην Ελλάδα κυκλοφορούν τα παρακάτω εμβόλια:
- M-M-R VaxPro (Sanofi Pasteur): Εξασθενημένα στελέχη των ιών της ιλαράς (Ender’s/Edmonston) και της παρωτίτιδας (Jeryl Lynn) και εξασθενημένα στελέχη του ιού της ερυθράς (Wistar RA 27/3) που έχουν καλλιεργηθεί σε ανθρώπινα διπλοειδή κύτταρα.
- PRIORIX (GSK): Εξασθενημένα στελέχη των ιών της ιλαράς (Schwarz) και της παρωτίτιδας (RIT 4385 προερχόμενο από το στέλεχος Jeryl Lynn) τα οποία καλλιεργούνται σε ινοβλάστες εμβρύου όρνιθας και του εξασθενημένου στελέχους του ιού της ερυθράς (Wistar RA 27/3) το οποίο καλλιεργείται σε ανθρώπινα διπλοειδή κύτταρα.
- PRIORIX-TETRA (GSK): Περιέχει τα εξασθενημένα στελέχη των ιών της ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς όπως και στο PRIORIX, συν το εξασθενημένο στέλεχος του ιού της ανεμευλογιάς (Oka-strain), το οποίο έχει καλλιεργηθεί σε ανθρώπινα διπλοειδή κύτταρα.
Οι συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμού
Σύμφωνα με τις οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμού και την αντίστοιχη Εγκύκλιο που εξέδωσε στις 9 Φεβρουαρίου του τρέχοντος έτους η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη συστήνονται τα παρακάτω:
- Σε παιδιά και εφήβους συστήνονται 2 δόσεις του εμβολίου MMR, με τη 2η δόση να χορηγείται σε ηλικία 24-36 μηνών (μπορεί όμως να χορηγηθεί και νωρίτερα, αρκεί να έχουν περάσει 4 εβδομάδες μετά την πρώτη δόση). Και οι δύο δόσεις πρέπει να χορηγούνται μετά το 12ο μήνα ζωής. Παιδιά και έφηβοι που δεν έχουν εμβολιασθεί με τη 2η δόση πρέπει να αναπληρώσουν το ταχύτερο δυνατόν.
- Σε περιόδους επιδημίας μπορεί να γίνεται εμβολιασμός με MMR από την ηλικία των 6 μηνών. Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να επανεμβολιάζονται με 2 δόσεις MMR μετά την ηλικία των 12 μηνών σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Βρέφη ηλικίας 6 έως 11 μηνών που πρόκειται να επισκεφτούν χώρες στις οποίες ενδημούν η ιλαρά, η παρωτίτιδα και η ερυθρά συστήνεται να εμβολιαστούν με μια (1) δόση του εμβολίου MMR πριν την αναχώρησή τους.
- Αναφορικά με τους ενήλικες, τονίζεται ότι σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμανεμβολιασμών ενηλίκων, τα άτομα που γεννήθηκαν πριν το 1970 θεωρούνται άνοσα.
Όσοι έχουν γεννηθεί μετά το 1970, θα πρέπει να έχουν εμβολιασθεί με δύο (2) δόσεις MMR, με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων μεταξύ των δόσεων. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ιστορικό νόσησης ή το ιστορικό εμβολιασμού είναι άγνωστο, το άτομο θεωρείται μη εμβολιασμένο και συστήνεται η χορήγηση δύο δόσεων εμβολίου με ελάχιστο μεσοδιάστημα τεσσάρων εβδομάδων.
Οι ομάδες κινδύνου
- Ομάδες πληθυσμού σε ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο για νόσηση από ιλαρά είναι οι παρακάτω:
- Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας
- Εκπαιδευτικοί
- Φοιτητές, σπουδαστές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης
- Ενήλικες που πρόκειται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό
- Μέλη οικογενείας ατόμων με ανοσοκαταστολή
- Ασθενείς με HIV λοίμωξη (ο εμβολιασμός συστήνεται όταν τα CD4 ≥200/μL)
Σε έξαρση και στην Ευρώπη οι παιδικές ασθένειες
Τους τελευταίους μήνες, αρκετές χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και η χώρα μας, καταγράφουν αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων κοκκύτη σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια (Δανία, Βέλγιο, Κροατία, Τσεχία, Νορβηγία, Ισπανία, Σουηδία, Μοντενέγκρο, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία, Σερβία). Η αύξηση των δηλωθέντων κρουσμάτων κοκκύτη πιθανώς συνδέεται με τη μη έγκαιρη ανοσοποίηση ορισμένων ηλικιακών ομάδων καθώς και τη χαμηλότερη κυκλοφορία του παθογόνου κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από το ECDC, οι ηλικιακές ομάδες που προσβάλλονται περισσότερο είναι τα παιδιά, οι νεαροί έφηβοι, καθώς και τα βρέφη που δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους.
Στην Ελλάδα από τις αρχές του έτους 2024 έχουν καταγραφεί 34 κρούσματα κοκκύτη, ενώ κατά το έτος 2023 είχαν δηλωθεί 9 κρούσματα. Ανάμεσα στα κρούσματα συμπεριλαμβάνονται 17 παιδιά και έφηβοι, εκ των οποίων 6 αφορούν σε βρέφη ηλικίας κάτω του έτους ενώ ένα νεογνό κατέληξε.
Ο κοκκύτης είναι μια ενδημική νόσος παγκοσμίως με εξάρσεις της νόσου κάθε τρία έως πέντε χρόνια, ακόμη και σε περιοχές με υψηλή εμβολιαστική κάλυψη. Τα βρέφη διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου και θανάτου και σχεδόν όλοι οι θάνατοι στις χώρες της Ευρώπης, έχουν καταγραφεί σε βρέφη κάτω των τριών μηνών.
Η προστασία των βρεφών από σοβαρή νόσηση και θάνατο από κοκκύτη, αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους των προγραμμάτων εμβολιασμού. Ο έγκαιρος εμβολιασμός, από τον 2ο μήνα ζωής σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών (ΕΠΕ), και η ολοκλήρωση του εμβολιασμού με όλες τις απαιτούμενες δόσεις εμβολίων των παιδιών και των ενηλίκων σύμφωνα με το ΕΠΕ αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης του κοκκύτη.
Συστάσεις εμβολιασμών για τις παιδικές ασθένειες
Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δίδεται στον εμβολιασμό όλων των εγκύων (σε κάθε κύηση και κατά προτίμηση από την 27η έως την 36η εβδομάδα κύησης) καθώς και των λεχωΐδων που δεν εμβολιάστηκαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επίσης συστήνεται ο έγκαιρος εμβολιασμός όλων των μελών της οικογένειας που έρχονται σε επαφή με νεογνά και βρέφη (τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν την επαφή) ανεξάρτητα από προηγούμενη νόσηση ή εμβολιασμό.
Είναι επιβεβλημένη η εγρήγορση των επαγγελματιών υγείας (ιδιαίτερα παιδιάτρων, νεογνολόγων, μαιευτήρων-γυναικολόγων, γενικών ιατρών, παθολόγων, πνευμονολόγων), η αυξημένη κλινική υποψία (ιδιαίτερα σε ενήλικες με επίμονο παροξυσμικό βήχα, ακόμα και χωρίς άλλα συμπτώματα), η εργαστηριακή επιβεβαίωση της διάγνωσης του κοκκύτη όπως και η έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής. Υπενθυμίζεται ότι όλα τα άτομα που ήρθαν σε επαφή με κρούσμα κοκκύτη χρήζουν αντιμικροβιακής αγωγής ανεξάρτητα από προηγούμενη νόσηση ή εμβολιασμό.
Ο ΕΟΔΥ ως αρμόδιος φορέας για την επιδημιολογική επιτήρηση του κοκκύτη και την προστασία της Δημόσιας Υγείας, καταγράφει συστηματικά τα κρούσματα της νόσου και επισημαίνει την ανάγκη συμμόρφωσης με τις συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, όπως αυτές περιλαμβάνονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr