Οι σαρωτικοί δασμοί του Τραμπ αλλάζουν τις τιμές στην αγορά – Ποια βασικά προϊόντα θα γίνουν απλησίαστα

O Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι εισάγει νέους σαρωτικούς δασμούς, επιπλέον φόρους που πρέπει να πληρώνουν οι εταιρείες εισαγωγής εάν φέρνουν προϊόντα από το εξωτερικό. Έκτοτε, ορισμένοι από τους βασικούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία και πλέον η Ευρωπαϊκή Ένωση, έχουν διαπραγματευτεί μειώσεις στους κύριους δασμούς. Η συμφωνία με την ΕΕ μειώνει στο μισό τον δασμό του 30% που είχε απειλήσει ο Τραμπ.

Σύμφωνα με το BBC, άλλες χώρες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά, για τον οποίο οι δασμοί αυξάνονται στο 35% καθώς η προθεσμία της 1ης Αυγούστου παρήλθε. Ο Τραμπ λέει ότι οι επιπλέον δασμοί θα αποφέρουν δισεκατομμύρια σε έσοδα και θα ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να παράγουν εντός των ΗΠΑ ώστε να αποφύγουν τους φόρους.

Ωστόσο, υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι οι επιβαρύνσεις ίσως αυξάνουν τις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές, ενώ οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι απομένει ακόμη δρόμος μέχρι να νιώσουν οι αγοραστές στις ΗΠΑ το πλήρες βάρος των αυξήσεων.

ΗΠΑ: Οι νέοι δασμοί του Τραμπ είναι «σχεδόν οριστικοί» – Πολιτική πίεση και εμπορικός πόλεμος

Ποια προϊόντα αναμένεται να γίνουν πιο ακριβά;

Ρούχα και υποδήματα

Η συντριπτική πλειονότητα των ρούχων και των υποδημάτων που πωλούνται στις ΗΠΑ κατασκευάζονται σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των βιομηχανικών κέντρων του Βιετνάμ, της Κίνας και του Μπανγκλαντές.

Αν και ο Τραμπ υποχώρησε από τους πιο απότομους δασμούς που είχε αρχικά απειλήσει, οι φόροι στις εισαγωγές από αυτές τις χώρες παραμένουν σημαντικά αυξημένοι.

Βάσει των τρεχόντων σχεδίων, οι ΗΠΑ επιβάλλουν τουλάχιστον 30% σε προϊόντα κατασκευασμένα στην Κίνα, ενώ σκοπεύουν να αρχίσουν την επιβολή φόρων 19–20% σε είδη από χώρες όπως το Βιετνάμ, το Μπανγκλαντές και η Ινδονησία από την 1η Αυγούστου.

Τα μέτρα ασκούν πιέσεις σε μεγάλα αμερικανικά πολυκαταστήματα όπως τα Target και Walmart, στα οποία συχνά καταφεύγουν οι Αμερικανοί για προσιτά ρούχα, καθώς και σε γνωστά εμπορικά σήματα ένδυσης, όπως οι Levi Strauss και Nike, που δήλωσαν ότι θα αυξήσουν τις τιμές για ορισμένα είδη.

Ύστερα από μήνες πτώσης, οι τιμές ενδυμάτων αυξήθηκαν κατά 0,4% από τον Μάιο έως τον Ιούνιο. Συνολικά, το Budget Lab του Πανεπιστημίου Yale, που παρακολουθεί τον αντίκτυπο της κυβερνητικής πολιτικής στην οικονομία, προβλέπει ότι οι τιμές των ρούχων θα αυξηθούν συνολικά κατά ένα σοκαριστικό 37% βραχυπρόθεσμα.

Καφές, ελαιόλαδο και άλλα τρόφιμα

Σχεδόν όλος ο καφές που καταναλώνεται στις ΗΠΑ προέρχεται από το εξωτερικό, κάτι που σημαίνει ότι σύντομα θα μπορούσε να γίνει ακόμη μεγαλύτερο βάρος για τα πορτοφόλια των Αμερικανών. Ο καφές από τη Βραζιλία αντιμετωπίζει δασμούς 50%, ενώ ο βιετναμέζικος καφές αναμένεται να υπόκειται σε δασμό 20%.

Με δασμούς 15% σε προϊόντα από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι τιμές βασικών αγαθών στα ράφια, όπως το ιταλικό, ισπανικό ή ελληνικό ελαιόλαδο, ενδέχεται να αυξηθούν.

Ο Τραμπ έχει ξεχωριστά αυξήσει τους δασμούς κατά του Μεξικού, ενός βασικού προμηθευτή προϊόντων όπως οι ντομάτες και τα αβοκάντο, αν και έχει δώσει ορισμένες βασικές εξαιρέσεις από αυτούς τους δασμούς.

Παρόλα αυτά, το Budget Lab στο Yale εκτιμά ότι οι τιμές τροφίμων θα αυξηθούν κατά 3,4% βραχυπρόθεσμα, με τα φρέσκα προϊόντα να παρουσιάζουν ιδιαίτερα έντονη άνοδο αρχικά.

Μπύρα, κρασί και ποτά

Οι ΗΠΑ αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες αγορές εξαγωγής αλκοόλ της Ευρώπης, με ευρωπαϊκές εταιρείες, όπως οι Pernod Ricard και LVMH, να πωλούν ετησίως αλκοόλ αξίας 9 δισ. ευρώ (7,8 δισ. λίρες) στις ΗΠΑ. Η χώρα αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των εξαγωγών ιρλανδικού ουίσκι και σχεδόν στο 18% των εξαγωγών σαμπάνιας.

Ωστόσο, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν έχει δηλώσει αν τα αλκοολούχα ποτά θα περιληφθούν στη συμφωνία δασμών με τις ΗΠΑ ή αν θα εξαιρεθούν, μαζί με άλλα, μη προσδιοριζόμενα, γεωργικά και διατροφικά προϊόντα.

Στο μεταξύ, με βάση τους δασμούς που ανακοινώθηκαν τον Απρίλιο, οι μεξικανικές μπύρες όπως η Modelo και η Corona αναμένεται να γίνουν πιο ακριβές λόγω των επιβαρύνσεων στο αλουμίνιο, που επηρεάζει τις μπύρες που πωλούνται σε κουτάκια. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μπύρας, το 64,1% της μπύρας στις ΗΠΑ καταναλώνεται σε κουτάκια.

Αυτοκίνητα

Ο Τραμπ έχει δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την επιβολή δασμών στα εισαγόμενα οχήματα, ελπίζοντας ότι η αύξηση της τιμής των ξένων αυτοκινήτων θα ενισχύσει τις αμερικανικές εταιρείες.

Τον Μάρτιο, εισήγαγε δασμό 25% στα επιβατικά οχήματα και τα ανταλλακτικά τους με στόχο να “προστατεύσει τη βιομηχανία αυτοκινήτου της Αμερικής”.

Έκτοτε, τον μείωσε στο 15% για αυτοκίνητα από ορισμένους βασικούς εξαγωγείς, συμπεριλαμβανομένων της ΕΕ και της Ιαπωνίας. Οι εισαγωγείς θα πληρώνουν 10% για βρετανικά αυτοκίνητα.

Μέχρι στιγμής, οι δασμοί δεν έχουν οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών των αυτοκινήτων.

Η Erin Keating, αναλύτρια στην Cox Automotive, λέει ότι αυτό συμβαίνει επειδή οι εταιρείες προς το παρόν “απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του βάρους [από τους δασμούς] και δεν μετακυλούν το κόστος στους καταναλωτές”.

Ωστόσο, καθώς τα κόστη συσσωρεύονται, δεν είναι σαφές για πόσο ακόμη αυτή η τακτική θα συνεχιστεί.

Οι ελπίδες του Τραμπ ότι οι δασμοί θα ενισχύσουν τις πωλήσεις των αμερικανικών εταιρειών μπορεί επίσης να γυρίσουν μπούμερανγκ.

Κι αυτό διότι πολλά αυτοκίνητα που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ βασίζονται σε εξαρτήματα ή υλικά από το εξωτερικό. Ορισμένες μάρκες που πωλούνται από αμερικανικές εταιρείες συναρμολογούνται επίσης εκτός των ΗΠΑ, περιλαμβανομένων εργοστασίων σε Καναδά και Μεξικό, κάτι που σημαίνει ότι υπόκεινται στο δασμό του 25%. Αυτό τις καθιστά μειονεκτικές έναντι βασικών ξένων ανταγωνιστών.

Κατοικίες

Αφού ο Τραμπ αύξησε τους δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο νωρίτερα φέτος, οι τιμές χάλυβα στις ΗΠΑ αυξήθηκαν. Ένας δασμός 50% στο χαλκό πρόκειται να ξεκινήσει την 1η Αυγούστου, ενώ ο Τραμπ έχει επίσης απειλήσει με δασμούς στο ξυλεία.

Και τα τρία αυτά υλικά είναι βασικά για την κατασκευή κατοικιών.

Η Εθνική Ένωση Κατασκευαστών Κατοικιών των ΗΠΑ (NAHB) προειδοποίησε ότι τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος κατασκευής σπιτιών — τα οποία στις ΗΠΑ είναι κατά κύριο λόγο ξύλινα — και επίσης να αποθαρρύνουν τους κατασκευαστές από το να δημιουργούν νέα σπίτια.

“Οι καταναλωτές καταλήγουν να πληρώνουν για τους δασμούς με τη μορφή υψηλότερων τιμών κατοικιών”, δήλωσε η NAHB.

Το πόσο ακριβώς θα αυξηθούν οι τιμές ενδέχεται να εξαρτηθεί από το αν ο Τραμπ επιλύσει τη διαμάχη του με τον Καναδά, έναν από τους μεγαλύτερους προμηθευτές, ο οποίος αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζει πιθανό δασμό 35%.

Οι ΗΠΑ αγοράζουν περίπου το 69% της ξυλείας τους, το 25% του εισαγόμενου σιδήρου και χάλυβα, και το 18% των εισαγωγών χαλκού από τον Καναδά, σύμφωνα με αναφορά του Εμπορικού Επιμελητηρίου του Καναδά.

Ενέργεια και καύσιμα

Η συμφωνία με την Ευρώπη θα αυξήσει την ποσότητα ενέργειας που αγοράζει η Ευρώπη από τις ΗΠΑ, κάτι που η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι θα “αντικαταστήσει το ρωσικό αέριο και πετρέλαιο” με φθηνότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), πετρέλαιο και πυρηνικά καύσιμα από την Αμερική. Ωστόσο, οι δασμοί δεν σημαίνουν απαραίτητα καλά νέα για τους καταναλωτές των ΗΠΑ.

Σε γενικές γραμμές, ο Τραμπ έχει εξαιρέσει το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο από τους δασμούς.

Όμως έχει επιβάλει δασμό 10% στις ενεργειακές εξαγωγές από τον Καναδά, τον μεγαλύτερο εξωτερικό προμηθευτή αργού πετρελαίου για τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με επίσημα εμπορικά στοιχεία, το 61% του πετρελαίου που εισήγαγαν οι ΗΠΑ από τον Ιανουάριο έως τον Νοέμβριο του 2024 προήλθε από τον Καναδά.

Οι ΗΠΑ δεν έχουν έλλειψη πετρελαίου, αλλά τα διυλιστήριά τους έχουν σχεδιαστεί για να επεξεργάζονται το λεγόμενο “βαρύτερο” αργό πετρέλαιο, που προέρχεται κυρίως από τον Καναδά και εν μέρει από το Μεξικό.

“Πολλά διυλιστήρια χρειάζονται βαρύτερο αργό για να μεγιστοποιήσουν την ευελιξία στην παραγωγή βενζίνης, πετρελαίου κίνησης και καυσίμου για αεροπλάνα”, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Καυσίμων και Πετροχημικών Παραγωγών.

Αυτό σημαίνει ότι εάν ο Καναδάς αποφασίσει να μειώσει τις εξαγωγές αργού πετρελαίου ως αντίποινα στους δασμούς των ΗΠΑ, θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές των καυσίμων.

• δασμοί
• Καφές
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
• ποτά
• ρουχισμός