Οι τροφές που σε κάνουν πιο ελκυστικό – Το αναπάντεχο φαγητό που κάνει ωραία τη μυρωδιά σου

Καθένας από εμάς έχει ένα μοναδικό «προφίλ μυρωδιάς», όπως το αποτύπωμά του. Από τον τύπο της προσωπικότητάς μας – όπως εξωστρέφεια, κυριαρχία ή νευρωτισμός – το φαγητό μας, μέχρι τη διάθεση και την υγεία μας, όλα επηρεάζουν το πώς μυρίζουμε. «Οι τελευταίες δεκαετίες αποκάλυψαν ότι η οσμή μας διαμορφώνεται από τα γονίδια, τις ορμόνες, την υγεία και την υγιεινή μας», λέει ο καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας Craig Roberts από το Πανεπιστήμιο του Stirling στη Σκωτία.

«Είτε είμαστε άντρες είτε γυναίκες, νέοι ή ηλικιωμένοι, gay ή straight, κυριαρχικοί ή υποτακτικοί, σε ωορρηξία ή έγκυες, άρρωστοι ή υγιείς, χαρούμενοι ή λυπημένοι» η μυρωδιά μας έχει διακυμάνσεις. Πολλοί από αυτούς τους παράγοντες που την επηρεάζουν, είναι πέρα από τον έλεγχό μας –όχι όμως όλοι. Ένας σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει τον τρόπο που μυρίζουμε, είναι το φαγητό που καταναλώνουμε. Δεν επηρεάζουν μόνο τη συνολική μας μυρωδιά, αλλά και το πώς μας αντιλαμβάνονται οι άλλοι, συμπεριλαμβανομένου του πόσο ελκυστικοί φαινόμαστε, σύμφωνα με μια –μικρή αλλά αυξανόμενη– σειρά ερευνών.

Αναπνοή και ιδρώτας

Σε βιολογικό επίπεδο, το φαγητό επηρεάζει τη σωματική μας οσμή μέσω δύο βασικών δρόμων, εξηγεί η καθηγήτρια υγείας και ευεξίας Lina Begdache από το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης στο Binghamton: μέσω του εντέρου και μέσω του δέρματος. Πρώτα, το έντερο. Καθώς το φαγητό χωνεύεται, τα βακτήρια το μεταβολίζουν, απελευθερώνοντας αέρια –πτητικά μόρια που φεύγουν από το σώμα όπως μπήκαν. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κακοσμία του στόματος (χαλίτωση), ειδικά ανάλογα με το τι τρώμε. Υπολογίζεται ότι περίπου το ένα τρίτο των ενηλίκων παγκοσμίως υποφέρουν από κάποια μορφή χαλίτωσης.

Έπειτα, το δέρμα. Τα χημικά συστατικά των τροφών, αφού μεταβολιστούν, κυκλοφορούν στο αίμα και καταλήγουν στον ιδρώτα, όπου αλληλεπιδρούν με τα βακτήρια της επιδερμίδας. (Ο ίδιος ο ιδρώτας είναι άοσμος· η μυρωδιά προέρχεται από τα βακτήρια που αναπτύσσονται σε αυτόν). Οι διάφορες τροφές περιέχουν διαφορετικές χημικές ενώσεις, με αποτέλεσμα διαφορετικά επίπεδα έντασης της μυρωδιάς. Ωστόσο, οι πιο έντονες οσμές έχουν σχεδόν πάντα έναν κοινό ένοχο: το θείο. Παράδοξα, κάποιες έρευνες δείχνουν ότι αυτές οι θειούχες ενώσεις μπορεί να μας κάνουν… πιο ελκυστικούς.

Φρούτα και λαχανικά

Το μπρόκολο, το λάχανο, τα λαχανάκια Βρυξελλών και το κουνουπίδι είναι υγιεινά, αλλά φαγητά πλούσια σε θειούχες ενώσεις –οι οποίες θυμίζουν μυρωδιά σάπιου αυγού. Όταν αυτές περάσουν στο αίμα και φτάσουν στο δέρμα, ο ιδρώτας αποκτά έντονη, βαριά οσμή. Τροφές όπως το σκόρδο και το κρεμμύδι λειτουργούν παρόμοια: διασπώνται σε δύσοσμα συστατικά όπως diallyl disulphide και allyl methyl sulphide, που εκπέμπονται άμεσα και στη συνέχεια σταδιακά μέσα σε μισή ώρα.

Παρά την κακή φήμη του, το σκόρδο φαίνεται πως κάνει τη μυρωδιά του ιδρώτα πιο ελκυστική. Επιστήμονες έβαλαν 42 άνδρες να φορούν επιθέματα μασχάλης για 12 ώρες: κάποιοι έφαγαν λίγο σκόρδο, άλλοι πολύ, και άλλοι έλαβαν συμπληρώματα. 82 γυναίκες αξιολόγησαν τις μυρωδιές ως προς ευχάριστη οσμή, ελκυστικότητα, αρρενωπότητα και ένταση. Οι άνδρες που έφαγαν πολύ σκόρδο κρίθηκαν ως πιο ελκυστικοί.

«Κάναμε το πείραμα τρεις φορές γιατί δεν το πιστεύαμε», λέει ο επικεφαλής της έρευνας, Jan Havlíček από το Πανεπιστήμιο Charles της Πράγας. Εικάζει ότι οι αντιοξειδωτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες του σκόρδου βελτιώνουν την υγεία – και κατά συνέπεια τη μυρωδιά. Τα σπαράγγια, από την άλλη, περιέχουν ασπαραγουσικό οξύ, το οποίο παράγει θειούχες ενώσεις όπως μεθανειόλη και διμεθυλοθειάλη, που δίνουν χαρακτηριστική μυρωδιά στον ιδρώτα και τα ούρα. Η οσμή αυτή διαρκεί πάνω από πέντε ώρες. Δεν τη δημιουργούν όμως όλοι –ούτε όλοι μπορούν να τη μυρίσουν, κάτι που εξαρτάται και από τα γονίδια.

Σε γενικές γραμμές όμως, η κατανάλωση περισσότερων φρούτων και λαχανικών κάνει τη μυρωδιά του σώματος πιο ευχάριστη. Έρευνα του 2017 στην Αυστραλία έδειξε ότι οι άνδρες που έτρωγαν περισσότερα φρούτα και λαχανικά μύριζαν πιο φρουτώδη, λουλουδένια και γλυκά. Μάλιστα, όσοι είχαν κιτρινωπή επιδερμίδα πλούσια σε καροτενοειδή (από καρότα, ντομάτες, παπάγια κ.ά.) θεωρούνταν επίσης πιο ελκυστικοί. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι οι δίαιτες με λίγο κρέας, αυγά και τόφου παράγουν πιο ευχάριστη μυρωδιά, ενώ τα φαγητά που είναι πλούσια σε υδατάνθρακες, οδηγούν στη λιγότερο «σέξι» οσμή.

Κρέας και ψάρι

Το κρέας και το ψάρι δίνουν επίσης χαρακτηριστική οσμή, καθώς οι ζωικές πρωτεΐνες διασπώνται σε αμινοξέα και λίπη που αποβάλλονται μέσω του ιδρώτα. Τόσο τα ψάρια όσο και τα όσπρια περιέχουν τριμεθυλαμίνη (TMA), μια έντονη, δύσοσμη ουσία. Υπάρχει μάλιστα σπάνια πάθηση, η τριμεθυλαμινουρία ή «σύνδρομο μυρωδιάς ψαριού», όπου ο οργανισμός δεν μπορεί να μεταβολίσει την TMA. Σε μια μελέτη του 2025, ένα βρέφος 10 μηνών ανέπτυξε τη διαταραχή αφού έφαγε ξιφία, αλλά τα συμπτώματα υποχώρησαν με προσεκτική διατροφή.

Σε άλλο πείραμα του 2006, ο Havlíček μελέτησε 30 άνδρες που ακολούθησαν δίαιτα με ή χωρίς κρέας για δύο εβδομάδες. Οι γυναίκες αξιολόγησαν τις μυρωδιές τους και εκείνοι που δεν έτρωγαν κρέας κρίθηκαν πιο ευχάριστοι, πιο ελκυστικοί και λιγότερο έντονοι. «Μας εξέπληξε το γεγονός ότι όσοι κατανάλωναν κρέας μύριζαν χειρότερα», λέει ο Havlíček. «Στην εξελικτική ιστορία μας, κανείς δεν έτρωγε κρέας καθημερινά –είναι κάτι νέο, αποτέλεσμα του σύγχρονου τρόπου ζωής».

Αλκοόλ και καφές

Το αλκοόλ –ειδικά σε μεγάλες ποσότητες και συχνά– προκαλεί δυσάρεστη οσμή τόσο από το πεπτικό σύστημα όσο και από τους ιδρωτοποιούς αδένες. Όταν το ήπαρ το διασπά, παράγει ακεταλδεΰδη, μια πτητική, τοξική ουσία με χαρακτηριστική μυρωδιά «μπαγιατικού ποτού». Επειδή το αλκοόλ αφυδατώνει και μειώνει τη ροή του σάλιου, επιτρέπει στα βακτήρια του στόματος να πολλαπλασιάζονται –με αποτέλεσμα παρατεταμένη κακοσμία.

Έρευνες δείχνουν ότι όσοι πίνουν καθημερινά έχουν υψηλότερα επίπεδα θειούχων ενώσεων στην αναπνοή. Από την άλλη, οι άνδρες που ήπιαν μπύρα σε ένα πείραμα κρίθηκαν πιο ελκυστικοί – αλλά μόνο από… κουνούπια. Η καφεΐνη στον καφέ και το τσάι διεγείρει τους αποκρινείς αδένες, που παράγουν ιδρώτα στις μασχάλες και τη βουβωνική χώρα. Περισσότερος ιδρώτας σημαίνει περισσότερο «φαγητό» για τα βακτήρια –και επομένως εντονότερη μυρωδιά.

Η πολυπλοκότητα της οσμής

«Είμαστε θηλαστικά, και όπως όλα τα θηλαστικά, η οσμή παίζει ρόλο στις κοινωνικές μας αλληλεπιδράσεις», λέει ο Roberts. Η μυρωδιά είναι μόνο ένας από τους πολλούς παράγοντες που καθορίζουν την έλξη –και είναι σχεδόν αδύνατο να απομονωθεί πλήρως από την εμφάνιση ή τη συμπεριφορά. Σε ένα ακόμη πείραμα, ο Havlíček ζήτησε από άνδρες να αξιολογήσουν τη μυρωδιά γυναικών που νήστεψαν για 48 ώρες. Παρότι η διαφορά ήταν μικρή, οι γυναίκες που νήστεψαν κρίθηκαν πιο ευχάριστες. Ωστόσο, άλλη μελέτη το 2018 στην Ελβετία έδειξε ότι η νηστεία επιδεινώνει την κακοσμία του στόματος.

Το συμπέρασμα; Δεν υπάρχει μία ξεκάθαρη φόρμουλα. Οι ερευνητές συμφωνούν ότι η επίδραση του φαγητού στη μυρωδιά του σώματος διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο. «Υπάρχουν πάρα πολλές αρωματικές ενώσεις και για τις περισσότερες δεν γνωρίζουμε ακόμη πώς επηρεάζουν τη σωματική μας οσμή», λέει ο Havlíček. «Αλλά είναι πολύ πιθανό ότι όντως την επηρεάζουν».

Πηγή: bbc

• μυρωδιά
• φαγητό