Οι υποθέσεις Κασσελάκη και Ασημακοπούλου: Επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη των πολιτών και τα κόμματα

Η σκανδαλοθηρία και επικείμενες δικαστικές έρευνες είναι συχνές ειδήσεις στον κόσμο της πολιτικής. Δύο περιπτώσεις που πρόσφατα βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος είναι αυτές που αφορούν τον Στέφανο Κασσελάκη και την Αννα-Μισέλ Ασημακοπούλου.

Η πρώτη περίπτωση αφορά τον Στέφανο Κασσελάκη, πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος καλείται να δώσει εξηγήσεις σχετικά με την ύπαρξη μιας εταιρίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εισαγγελική έρευνα αφορά την πιθανή παραβίαση του νόμου περί “πόθεν έσχες” αλλά θα ελεγχθεί και η πηγή των χρημάτων. Προκαλεί πλήγμα και μόνο η πιθανότητα χρηματοδότησης των κομματικών ΜΜΕ του ΣΥΡΙΖΑ μέσω αμφιλεγόμενων πηγών εσόδων αλλά και από την άλλη η μη γνώση των νόμων – στην καλύτερη των περιπτώσεων – από τον Στέφανο Κασσελάκη.

Στέφανος Κασσελάκης – Επίθεση στη Δικαιοσύνη μετά την εισαγγελική έρευνα για την εταιρεία του: «Στείλτε όσους εισαγγελείς θέλετε»

Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για αυστηρότερους νόμους περί χρηματοδότησης πολιτικών κομμάτων, καθώς και για διαφάνεια και ευθύνη από τους πολιτικούς ηγέτες.

Η δεύτερη περίπτωση αφορά την ευρωβουλευτή Αννα-Μισέλ Ασημακοπούλου, η οποία αντιμετωπίζει την έρευνα για τη διαρροή ηλεκτρονικών μηνυμάτων κατοίκων του εξωτερικού που βρέθηκαν στην κατοχή της.

Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου: Εισαγγελική παρέμβαση για την διαρροή των email

Αν επιβεβαιωθούν οι καταγγελίες αυτό θα σημαίνει παραβίαση της νομοθεσίας για την προστασία προσωπικών δεδομένων και υπηρεσιακού απορρήτου. Η απόφαση της εισαγγελίας, έστω και με καθυστέρηση, να διερευνήσει αυτήν την υπόθεση είναι ένα ακόμα παράδειγμα της ανάγκης για την ενίσχυση των μέτρων προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Από αυτές τις περιπτώσεις αναδύεται ένα σημαντικό ηθικό και πολιτικό δίδαγμα για τα κόμματα και τους πολίτες. Η ανάγκη για διαφάνεια, ευθύνη και σεβασμό του νόμου είναι απαραίτητη σε κάθε πολιτικό σύστημα. Οι πολιτικοί πρέπει να είναι πρότυπα συμπεριφοράς και να τηρούν τους νόμους που οι ίδιοι θέτουν. Αν η πολιτική δεν είναι διαφανής και δεν υπάρχει ευθύνη, τότε η εμπιστοσύνη των πολιτών υπονομεύεται, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε απαξίωση της πολιτικής εν γένει.

Επιπλέον, η ανεπάρκεια ή η αδυναμία των θεσμών να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά περιπτώσεις πολιτικής διαφθοράς και παραβίασης του νόμου δημιουργεί ένα κενό που συχνά γεμίζει από ακραίες πολιτικές δυνάμεις.

Η ανεπάρκεια των θεσμών είναι ένα από τα κύρια αίτια που μπορεί να ενισχύσει την άνοδο της ακροδεξιάς ή άλλων ακραίων πολιτικών φαινομένων.

Συνοψίζοντας, οι περιπτώσεις που αναφέρονται προσφέρουν σημαντικά διδάγματα. Είναι απαραίτητο η πολιτική να είναι διαφανής, να τηρεί τον νόμο και να είναι υπεύθυνη προς τους πολίτες. Επίσης, οι θεσμοί πρέπει να λειτουργούν αποτελεσματικά προκειμένου να αντιμετωπίζουν τη διαφθορά και τις παραβιάσεις του νόμου. Μόνον έτσι μπορεί να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στο πολιτικό σύστημα και να αποτραπεί η άνοδος ακραίων πολιτικών δυνάμεων.

Αν τα κόμματα που συνδέονται με τους υπό διερεύνηση πολιτικούς εμφανίζονται να μην αντιδρούν δεόντως ή να αποφεύγουν το θέμα, δημιουργούν και εντείνουν  την αίσθηση της αναποτελεσματικότητας ή ακόμα και της συνενοχής.

Συνολικά, η δικαστική έρευνα αυτού του είδους χωρίς αποτελέσματα και καταδίκες μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους πολιτικούς και τα πολιτικά κόμματα, καθώς και στην ευρύτερη πολιτική κουλτούρα.

Στις περιπτώσεις των Κασσελάκη και Ασημακοπούλου, η ύπαρξη δικαστικής έρευνας που αντιμετωπίζουν και ανάλογα με το αποτέλεσμα μπορεί να προκαλέσεις ανησυχίες σχετικά με την πιθανή κανονικοποίηση μιας παραβατικής συμπεριφοράς στον πολιτικό χώρο. Εάν οι υπό διερεύνηση πολιτικοί και τα κόμματα τους επιχειρήσουν να υποβαθμίσουν ή ακόμη και να «κομματικοποιήσουν» τις παραβιάσεις του νόμου ή της ηθικής, δεν θα κάνουν τίποτα παραπάνω από το να διαιωνίζουν μια κουλτούρα για την ανεξέλεγκτη συμπεριφορά ή την ατιμωρησία στον πολιτικό χώρο.

Τις επιπτώσεις αυτών των πρακτικών, ήδη τις ζούμε:

Μείωση της Εμπιστοσύνης στην πολιτική διαδικασία: Η επιδεικτική ή ανεπαρκής αντίδραση στις παραβατικές πράξεις έχει οδηγήσει τους πολίτες να θεωρούν δεδομένη τη διαφθορά στον πολιτικό χώρο, με αποτέλεσμα να μειώνεται η συμμετοχή τους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Ανασφάλεια στο Νομικό Πλαίσιο: Η απουσία σοβαρών κυρώσεων ή η αδράνεια των νομικών αρχών απέναντι σε παραβιάσεις του νόμου από πολιτικούς υπονομεύει την αξιοπιστία του νομικού πλαισίου και της δικαιοσύνης.

Αποδυνάμωση της Δημοκρατίας: Η κανονικοποίηση της παραβατικής συμπεριφοράς πολιτικών απομακρύνει τους πολίτες από τις δημοκρατικές διαδικασίες, μειώνει την εμπιστοσύνη τους στους πολιτικούς αντιπροσώπους και να υπονομεύσει την ίδια τη λειτουργία της δημοκρατίας.

Συνολικά, η κανονικοποίηση της παραβατικής συμπεριφοράς στις περιπτώσεις των Κασσελάκη και Ασημακοπούλου, αν δεν ελεγχθούν αυστηρά και με διαφάνεια, μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και τους αντιπροσώπους τους.

• Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου
• ΝΔ
• Στέφανος Κασσελάκης
• ΣΥ​ΡΙΖΑ