Οικονομικές και πολιτικές αναταράξεις στη Γαλλία: Η αναζήτηση του νέου Πρωθυπουργού – Στην «σκακιέρα» Μακρόν και αντιπολίτευση

Η πολιτική αστάθεια συνεχίζει να ταλανίζει τη Γαλλία, με τον Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δύσκολη αποστολή της εξεύρεσης ενός νέου πρωθυπουργού, ικανού να αναλάβει την πρόκληση του σχηματισμού μιας λειτουργικής κυβέρνησης. Η νέα κυβέρνηση θα πρέπει όχι μόνο να καταφέρει να εγκρίνει έναν προϋπολογισμό, αλλά και να οδηγήσει τη χώρα μέχρι τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, οι οποίες, σύμφωνα με το γαλλικό Σύνταγμα, δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν πριν από τον Ιούλιο του 2025.

Η κρίση ξέσπασε όταν η κυβέρνηση του Μισέλ Μπαρνιέ, η οποία είχε σχηματιστεί μόλις τον περασμένο Σεπτέμβριο, κατέρρευσε πριν προλάβει να συμπληρώσει τρεις μήνες στην εξουσία. Παρά τις ευλογίες του Προέδρου Μακρόν, η κυβέρνηση Μπαρνιέ αποδείχθηκε αδύναμη να διαχειριστεί τις πιέσεις τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από τα εσωτερικά προβλήματα στον κυβερνητικό συνασπισμό. Η κατάρρευση αυτή ανέδειξε τη βαθιά πόλωση του πολιτικού σκηνικού στη Γαλλία, αλλά και τη δυσκολία σχηματισμού σταθερών κυβερνήσεων στη μετά-Mακρόν εποχή.

Μακρόν: «Θα ανακοινώσω το όνομα του πρωθυπουργού τις επόμενες ημέρες»

Στο  διάγγελμά του, ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «…Ο Μισέλ Μπαρνιέ ανετράπη από την πρωθυπουργία επειδή η ακροδεξιά και η αριστερά ενώθηκαν εναντίον του. Το μόνο πράγμα που σκέφτονται όσοι τον ανέτρεψαν είναι τις επόμενες προεδρικές εκλογές… Δεν θα επωμιστώ την ανευθυνότητα των άλλων. Θα συνεχίσω να ασκώ τα καθήκοντά μου ως πρόεδρος… Η εντολή που μου δώσατε είναι 5ετής και θα την ασκήσω μέχρι τέλους… Από εδώ και πέρα, πρέπει να ξεκινήσει μια νέα περίοδος στη Γαλλία, με νέους συμβιβασμούς… Στη γαλλική Εθνοσυνέλευση δεν υπάρχει πια καθαρή πλειοψηφία κι αυτό απαιτεί νέες πολιτικές μεθόδους… Θα ανακοινώσω το όνομα του νέου πρωθυπουργού μέσα στις επόμενες ημέρες… Η προτεραιότητα για τον νέο πρωθυπουργό θα είναι να περάσει τον επόμενο προϋπολογισμό στις αρχές του επόμενου έτους…»

Ce jeudi 5 décembre, rendez-vous sur TF1 pour #Le20H.#MotionDeCensure pic.twitter.com/mhK9YVSExT

— Jean-Luc Mélenchon (@JLMelenchon) December 4, 2024

Ο Εμανουέλ Μακρόν παρουσιάστηκε ανυποχώρητος στο 10λεπτο διάγγελμά του. Υπερασπίστηκε την αποφάσή του να οδηγήσει τη Γαλλία σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές το περασμένο καλοκαίρι, και επιτέθηκε στην αντιπολίτευση που πορεύεται με μόνον γνώμονα τις προεδρικές κάλπες του 2017, όπως είπε. Ο ίδιος αναγνώρισε ωστόσο ότι η απουσία καθαρής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δημιουργεί νέα δεδομένα τα οποία με τη σειρά τους απαιτούν νέες μεθόδους και νέους συμβιβασμούς.

Οικονομική αβεβαιότητα

Η κατάσταση επιδεινώνεται από τις κοινωνικές εντάσεις, που πυροδοτούνται από την οικονομική αβεβαιότητα, τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας και την ανεργία, αλλά και από τις έντονες διαφωνίες σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις που είχε προτείνει η κυβέρνηση. Οι αντιδράσεις από τα συνδικάτα, οι κινητοποιήσεις στους δρόμους και οι συνεχείς διαδηλώσεις έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα που δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο την εξεύρεση λύσης.

Κυβέρνηση και αντιπολίτευση συγκρούστηκαν αρχικά για τον προϋπολογισμό του 2025 ο οποίος δεν πέρασε από το κοινοβούλιο καθώς δεν θα συγκέντρωνε τις απαιτούμενες ψήφους, και εν συνεχεία, υπό το βάρος των προτάσεων μομφής που υποβλήθηκαν εναντίον της, η κυβέρνηση έπεσε καθώς δεν ήταν αρκετοί οι βουλευτές που έσπευσαν στο πλευρό της.

Η επιλογή νέου πρωθυπουργού

Η επιλογή του νέου πρωθυπουργού δεν είναι απλή διαδικασία. Ο Μακρόν καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις των κεντρώων, που αποτελούν τη βάση της πολιτικής του δύναμης, και των συντηρητικών ή προοδευτικών στοιχείων που θα μπορούσαν να συμβάλουν σε έναν ευρύτερο συνασπισμό. Παράλληλα, το φάντασμα της ακροδεξιάς σκιάζει τις πολιτικές εξελίξεις, με τη Μαρίν Λεπέν να ενισχύει την επιρροή της στις δημοσκοπήσεις και να εκμεταλλεύεται την κρίση για να προωθήσει την ατζέντα της.

Η πολιτική αβεβαιότητα έχει αρχίσει να επηρεάζει και την εικόνα της Γαλλίας διεθνώς, με τους Ευρωπαίους εταίρους να παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις. Οι πιέσεις για σταθερότητα, τόσο από την ΕΕ όσο και από τις διεθνείς αγορές, εντείνουν το βάρος στους ώμους του Προέδρου Μακρόν.

Ο δρόμος προς την ομαλότητα στη Γαλλία φαίνεται μακρύς και δύσκολος, με τον Εμανουέλ Μακρόν να καλείται να αναλάβει πρωτοβουλίες που θα εξασφαλίσουν την πολιτική και κοινωνική σταθερότητα, σε μια χώρα που δείχνει να χάνει την εμπιστοσύνη της στις παραδοσιακές πολιτικές δομές.

Η κρίση στη Γαλλία και οι αντιδράσεις της Αριστεράς

Το γεγονός ότι η πρόταση μομφής ψηφίστηκε από κοινού από την αριστερά και την ακροδεξιά, πυροδότησε νέες πολιτικές συζητήσεις και αντιπαραθέσεις, με επίκεντρο τη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας.

Οι Σοσιαλιστές και οι Οικολόγοι πρότειναν, με επιστολή τους προς τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τη δημιουργία μίας κυβέρνησης βασισμένης στο «δημοκρατικό τόξο». Η πρότασή τους περιλαμβάνει τη συμφωνία για την ανάδειξη ενός πρωθυπουργού από τον χώρο της αριστεράς, η οποία είχε κερδίσει τις περισσότερες έδρες κατά τον δεύτερο γύρο των βουλευτικών εκλογών του περασμένου Ιουλίου. Σημειώνεται ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα, με 66 βουλευτές σε σύνολο 577, διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στην υπερψήφιση της πρότασης μομφής. Οι εκπρόσωποί του τονίζουν ότι στις πρόσφατες εκλογές η παράταξη του Μακρόν συνεργάστηκε με την αριστερά κατά της ακροδεξιάς, υποστηρίζοντας πως η ενότητα του «δημοκρατικού τόξου» αποτελεί την πιο βιώσιμη λύση.

Αντίθετα, η Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν Λυκ Μελανσόν υιοθετεί μια πιο ριζοσπαστική προσέγγιση. Ο Μελανσόν υποστηρίζει ανοιχτά ότι ο πρόεδρος Μακρόν πρέπει να παραιτηθεί και να προκηρυχθούν νέες προεδρικές εκλογές. Στελέχη της παράταξής του απευθύνουν έκκληση προς τους Σοσιαλιστές και τους Οικολόγους «να λογικευτούν», επιμένοντας πως η αποχώρηση του Μακρόν είναι η μόνη λύση για την πολιτική σταθερότητα. Η Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδα του ακροδεξιού κόμματος, συμμεριζόταν αρχικά τη θέση αυτή, αλλά πλέον φαίνεται να έχει μετριάσει τη στάση της. Αν και δεν ζητά την παραίτηση του Μακρόν, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιδείξει ανοχή στο νέο κυβερνητικό σχήμα, όπως είχε κάνει και κατά τον σχηματισμό της κυβέρνησης Μπαρνιέ.

Ταυτόχρονα, υπάρχει και η φωνή πολιτικών δυνάμεων όπως το Νέο Λαϊκό Μέτωπο (NFP), που καλεί τον Μακρόν να παραιτηθεί πριν από το τέλος της θητείας του το 2027. Ωστόσο, ο πρόεδρος Μακρόν παραμένει αποφασισμένος να μην υποκύψει στις πιέσεις. Στενοί του συνεργάτες επισημαίνουν ότι το πολιτικό του όραμα παραμένει σταθερό και πως προτεραιότητά του είναι η σταθερότητα της χώρας.

Η κρίση αυτή αναδεικνύει τις βαθιές διαιρέσεις στον γαλλικό πολιτικό χώρο. Η αριστερά παραμένει κατακερματισμένη, με τις διαφορετικές παρατάξεις της να δυσκολεύονται να καταλήξουν σε μια ενιαία στρατηγική. Οι επιλογές που θα γίνουν το προσεχές διάστημα, είτε προς τη σύμπραξη με τον Μακρόν είτε προς τη ρήξη και τις πρόωρες εκλογές, θα καθορίσουν την πολιτική πορεία της Γαλλίας για τα επόμενα χρόνια.

 

• Γαλλία
• Εμανουέλ Μακρόν
• Ζαν-Λικ Μελανσόν